US-Iran : अमेरिका-इराण तणावामुळे ब्रेंट क्रूड 90 डॉलरच्या पुढे; एका आठवड्यात 16% वाढ; भारतात महागाईचा धोका

By, wankhadepravin - July 21, 2026 02:00:47

0

वृत्तसंस्था

वॉशिंग्टन डीसी : US-Iran जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये पुन्हा एकदा वाढ दिसून येत आहे. अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावामुळे ब्रेंट क्रूड ऑइल आज 90 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेले आहे.US-Iran

तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे भारतात महागाई आणि ऊर्जा धक्क्याचा धोका वाढला आहे. यामुळे भारतीय रुपया आणि परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूक (FPI) च्या प्रवाहावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.US-Iran

दुसरीकडे, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे भारतातील ऑइल मार्केटिंग कंपन्यांच्या (OMCs) रिटेल इंधन मार्जिनवर मोठा दबाव आला आहे, ज्यामुळे डिझेलवर कंपन्यांना प्रति लिटर 20.4 रुपयांचे नुकसान होत आहे.US-Iran

मराठी भाषा संवर्धनासाठी राज्य मराठी विकास संस्थेला अधिक सक्षम करण्यावर भर; प्रभावी कृती आराखडा तयार करण्याचे मुख्यमंत्र्यांचे निर्देश

तथापि, रिफायनिंग मार्जिनमधील मोठ्या वाढीमुळे कंपन्यांचा एकूण नफा सध्या स्थिर आहे.

1. ब्रेंट क्रूड 90 डॉलरच्या पुढे, एका आठवड्यात 16% वाढले

आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूड फ्युचर्स 2.69 डॉलर (3.05%) वाढून 90.79 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले, जो 11 जूननंतरचा सर्वोच्च स्तर आहे. गेल्या एका आठवड्यात ब्रेंट क्रूडमध्ये 16% ची वाढ झाली आहे, जी एप्रिलनंतर एका आठवड्यातील सर्वात मोठी वाढ आहे.

सध्या ब्रेंट क्रूड 88.43 डॉलर प्रति बॅरल आणि अमेरिकन WTI क्रूड 82.40 डॉलर प्रति बॅरलवर व्यवहार करत होते. तर इंडियन क्रूड बास्केट 81 डॉलर प्रति बॅरलवर व्यवहार करत आहे.

2. तज्ज्ञ म्हणाले- भारतावर ऊर्जा संकट आणि रुपयाचा धोका

जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्स लिमिटेडचे मुख्य गुंतवणूक रणनीतीकार व्ही.के. विजयकुमार म्हणाले की, बाजारासमोर सध्या नजीकच्या काळात अनेक आव्हाने आहेत. सर्वात मोठा दबाव अमेरिका आणि इराणमधील वाढत्या तणावामुळे ब्रेंट क्रूडचे 90 डॉलरच्या पुढे जाणे हा आहे. जर हा ट्रेंड कायम राहिला, तर भारतात ऊर्जा संकटाचा धोका पुन्हा निर्माण होईल.

याचा थेट नकारात्मक परिणाम रुपयाची वाटचाल आणि एफपीआय प्रवाहावर होऊ शकतो. बँक ऑफ बडोदानेही आपल्या अहवालात इशारा दिला आहे की, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे जागतिक स्तरावर ‘महागाईची चिंता’ पुन्हा वाढली आहे.

3. अमेरिकेत पुन्हा वाढू शकतात व्याजदर: दरवाढीची शक्यता ५२%

बँक ऑफ बडोदाच्या अहवालानुसार, क्लीव्हलँड फेड अध्यक्षांच्या वक्तव्यानंतर अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हद्वारे सप्टेंबर २०२६ च्या बैठकीत व्याजदर वाढवण्याची शक्यता वाढली आहे.

फेड दर वाढीची शक्यता: सप्टेंबर 2026 च्या बैठकीत व्याजदर वाढण्याची शक्यता 16 जुलै 2026 च्या 47% वरून आता 52.4% झाली आहे.
यूएस औद्योगिक उत्पादन: अमेरिकेत मे 2026 दरम्यान औद्योगिक उत्पादनात महिन्या-दर-महिना आधारावर 0.1% ची किरकोळ वाढ नोंदवली गेली आहे.
चलन बाजारावर परिणाम: अमेरिका-इराण तणावामुळे ब्रिटिश पाउंडमध्ये सर्वाधिक घसरण झाली. तर रुपया इतर आशियाई चलनांप्रमाणे कमकुवत झाला आहे.
4. अमेरिकन शेअर बाजारात खळबळ, 2000 अंकांच्या उसळीला ब्रेक

एचडीएफसी सिक्युरिटीजचे प्राइम रिसर्च हेड देवर्ष वकील यांनी सांगितले की, या आठवड्यात अमेरिकन बाजारात मोठी अस्थिरता दिसून आली आहे. देवर्ष वकील यांच्या मते, अमेरिका-इराण संघर्षातील नवीन हल्ले, टेक सेक्टरमधील रोटेशन आणि महागाईच्या आकडेवारीने प्रमुख निर्देशांकांना खाली खेचले, ज्यामुळे मध्य-उन्हाळ्यातील वाढीची मालिका खंडित झाली.

वीकेंडला अमेरिका आणि इराण यांच्यात नवीन हल्ले झाले आहेत. इराणने म्हटले आहे की दोन्ही देशांमधील युद्धविराम पूर्णपणे संपुष्टात आला आहे, ज्यामुळे जगातील सर्वात व्यस्त सागरी तेल मार्गांमध्ये पुरवठा विस्कळीत होण्याची भीती वाढली आहे.

5. तेल कंपन्यांचे पेट्रोल मार्जिन घसरले, डिझेलवर प्रति लिटर ₹20 चे नुकसान

इक्किरिटी सिक्युरिटीजच्या साप्ताहिक अहवालानुसार, कच्च्या तेलाच्या किमतीतील वाढीमुळे भारतातील सरकारी तेल मार्केटिंग कंपन्या- BPCL, HPCL, IOCL चे इंधन रिटेलिंग मार्जिन लक्षणीयरीत्या कमी झाले आहे.

पेट्रोल मार्जिन: पेट्रोलचे मार्केटिंग मार्जिन आठवड्या-दर-आठवड्या 42.1% ने घसरून 4.5 रुपये प्रति लिटर झाले आहे.
डिझेल मार्जिन: डिझेलचे मार्जिनही घसरले आहे. गेल्या आठवड्यात -15.4 रुपये प्रति लिटरच्या तुलनेत आता कंपन्यांना प्रति लिटर -20.4 रुपयांचे नुकसान होत आहे.
6. रिफायनिंग स्प्रेडमध्ये वाढ: डिझेल क्रॅक 99% ने वाढून आधार देत आहे

रिटेल मार्जिनमध्ये नुकसान असूनही, तेल कंपन्यांच्या रिफायनिंग व्यवसायात जोरदार सुधारणा झाली आहे, ज्यामुळे कंपन्यांची एकूण एकात्मिक नफाक्षमता टिकून आहे.

गॅसोलीन (पेट्रोल) क्रॅक स्प्रेड: 15.8% वाढून 27.3 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचला, जो 1 वर्षाच्या सरासरीपेक्षा 69% जास्त आहे.
गॅसऑइल (डिझेल) क्रॅक स्प्रेड: 12.5% वाढून 65.2 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचला, जो 1 वर्षाच्या सरासरीपेक्षा 99% जास्त आहे.
रशियन निर्यात बंदी: रशियाने डिझेल निर्यातीवर लादलेले निर्बंध आणि पश्चिम आशियातील तणावामुळे जागतिक बाजारात रिफाइंड उत्पादनांचा पुरवठा कमी झाला आहे.