Shaktipitha Highway : रक्त सांडू, पण शक्तिपीठ महामार्ग होऊ देणार नाही!; कोल्हापुरात विराट एल्गार, हजारो शेतकरी-महिलांचा सरकारविरोधात मोर्चा

By, Pravin Wankhade - June 10, 2026 06:00:16

0

विशेष प्रतिनिधी

कोल्हापूर : Shaktipitha Highway राज्य सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी शक्तिपीठ महामार्ग प्रकल्पाविरोधातील जनक्षोभ आता अधिक तीव्र होताना दिसत आहे. मंगळवारी कोल्हापुरात हजारो शेतकरी, महिला आणि विविध सामाजिक संघटनांच्या कार्यकर्त्यांनी जिल्हाधिकारी कार्यालयावर विराट मोर्चा काढत सरकारला इशारा दिला. “आमचे रक्त सांडले तरी चालेल, पण शक्तिपीठ महामार्ग होऊ देणार नाही,” अशी आक्रमक भूमिका आंदोलनकर्त्यांनी घेतली.Shaktipitha Highway

या विराट जनआंदोलनात काँग्रेस नेते सतेज पाटील, शेतकरी संघटनेचे नेते राजू शेट्टी तसेच खासदार छत्रपती शाहू महाराज सहभागी झाल्याने आंदोलनाला मोठे राजकीय आणि सामाजिक बळ मिळाले. कोल्हापूर जिल्ह्याच्या कानाकोपऱ्यातून शेतकरी, महिला आणि युवक मोठ्या संख्येने मोर्चात सहभागी झाले होते.Shaktipitha Highway

महाराष्ट्राच्या मंत्रालयीन विभागांची संख्या वाढवायचा निर्णय; ३३ वरून ४३ विभाग करणार

“जमीन गेली तर आमचा संसार उद्ध्वस्त होईल”

मोर्चात ग्रामीण भागातील महिलांची विशेष उपस्थिती होती. शक्तिपीठ महामार्गासाठी जमीन संपादित झाल्यास कुटुंबांच्या उदरनिर्वाहाचा प्रश्न निर्माण होईल, अशी भीती महिलांनी व्यक्त केली.

“शेती हीच आमची जीवनरेषा आहे. जमीन गेली तर मुलाबाळांचे शिक्षण, लग्न आणि भविष्यातील आर्थिक सुरक्षितता धोक्यात येईल. आम्हाला आत्महत्या करावी लागली तरी चालेल, पण आमची जमीन आम्ही देणार नाही,” अशा भावना आंदोलनात सहभागी महिलांनी व्यक्त केल्या.

अनेक महिलांनी हातात फलक घेत सरकारविरोधात घोषणाबाजी केली. “शेती वाचवा, शेतकरी वाचवा”, “जमीन आमची, निर्णय आमचा” अशा घोषणा आंदोलनस्थळी घुमत होत्या.

सतेज पाटील यांचा सरकारला थेट सवाल

मोर्चानंतर प्रसारमाध्यमांशी बोलताना सतेज पाटील यांनी शक्तिपीठ महामार्गाची गरजच काय, असा प्रश्न उपस्थित केला.

“शेतकरी आणि स्थानिक नागरिकांना नको असलेला प्रकल्प सरकारने जबरदस्तीने लादू नये. नागपूर-रत्नागिरीसारखे पर्यायी मार्ग आधीच उपलब्ध आहेत. मग नव्या महामार्गासाठी हजारो एकर सुपीक जमीन का संपादित केली जात आहे?” असा सवाल त्यांनी केला.

कोल्हापूर आणि सांगली जिल्ह्यांतील मोठ्या प्रमाणावर अल्पभूधारक शेतकरी या प्रकल्पामुळे भूमिहीन होतील, असा दावा करत त्यांनी सरकारने तातडीने हा प्रकल्प मागे घ्यावा, अशी मागणी केली.

73 ते 76 गावांवरील संकटाचा दावा

आंदोलनकर्त्यांच्या मते, शक्तिपीठ महामार्गामुळे कोल्हापूर जिल्ह्यातील 73 ते 76 गावांमधील मोठ्या प्रमाणावर शेती जमीन बाधित होणार आहे. आधीच पूर आणि अतिवृष्टीचा फटका बसणाऱ्या भागात हा महामार्ग झाल्यास हजारो हेक्टर सुपीक जमीन नष्ट होईल, अशी भीती व्यक्त करण्यात आली.

शेतकरी नेते राजू शेट्टी यांनीही प्रकल्पाविरोधात तीव्र भूमिका घेत सरकारने शेतकऱ्यांच्या भावना लक्षात घ्याव्यात, असे सांगितले.

सांगलीत ड्रोन सर्वेक्षणाला शेतकऱ्यांचा अडथळा

शक्तिपीठ महामार्गाविरोधातील आंदोलन आता सांगली जिल्ह्यातही तीव्र झाले आहे. खानापूर तालुक्यातील विटा परिसरातील नागेवाडी आणि माऊली भाग्यनगर येथे महामार्गासाठी सुरू असलेल्या ड्रोन सर्वेक्षणाला शेतकऱ्यांनी विरोध केला.

यावेळी शेतकरी आणि सर्वेक्षण अधिकाऱ्यांमध्ये जोरदार शाब्दिक चकमक झाली. “आम्हाला महामार्गच नको आहे, मग ड्रोन मोजणी कशासाठी?” असा सवाल उपस्थित करत शेतकऱ्यांनी सर्वेक्षण थांबवण्याची मागणी केली.

यानंतर प्रांताधिकारी विक्रमसिंह बादल आणि तहसीलदार योगेश टोणपे यांनी घटनास्थळी जाऊन शेतकऱ्यांशी चर्चा केली. मात्र शेतकऱ्यांनी आपला विरोध कायम ठेवत ड्रोन मोजणीला परवानगी नाकारली.

शक्तिपीठ महामार्ग नेमका काय?

शक्तिपीठ महामार्ग हा विदर्भातील वर्धा ते सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील बांदा दरम्यान प्रस्तावित सुमारे 805 किलोमीटर लांबीचा सहापदरी द्रुतगती मार्ग आहे. हा महामार्ग वर्धा, यवतमाळ, हिंगोली, नांदेड, परभणी, बीड, लातूर, धाराशिव, सोलापूर, सांगली, कोल्हापूर आणि सिंधुदुर्ग अशा 12 जिल्ह्यांतून जाणार आहे.

या प्रकल्पावर सुमारे 86 हजार कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असून महामार्गावर 26 इंटरचेंज, 48 मोठे पूल, 30 बोगदे आणि आठ रेल्वे क्रॉसिंग प्रस्तावित आहेत.

27 हजार 500 एकर जमीन संपादित होणार

शक्तिपीठ महामार्गासाठी सुमारे 27 हजार 500 एकर जमीन संपादित केली जाणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. यामुळे हजारो शेतकरी बाधित होण्याची शक्यता असल्याने पश्चिम महाराष्ट्रात या प्रकल्पाविरोधात तीव्र जनआंदोलन उभे राहिले आहे.

कोल्हापूरमधील विराट मोर्चानंतर आता सरकार या वाढत्या विरोधाकडे कसे पाहते आणि प्रकल्पाबाबत पुढे कोणती भूमिका घेते, याकडे राज्याचे लक्ष लागले आहे.