Mamata Banerjee : टीएमसीत बंडानंतर ममता बॅनर्जींची मोठी चाल; कल्याण बॅनर्जी लोकसभेचे मुख्य व्हिप, पण पेच कायम

By, Pravin Wankhade - June 10, 2026 11:00:08

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली: Mamata Banerjee तृणमूल काँग्रेसमध्ये अलीकडे उफाळलेल्या असंतोष आणि काही खासदारांच्या बंडखोरीच्या पार्श्वभूमीवर पक्षप्रमुख ममता बॅनर्जी यांनी लोकसभेतील पक्षशिस्त मजबूत करण्यासाठी मोठा निर्णय घेतला आहे. पक्षाने वरिष्ठ खासदार कल्याण बॅनर्जी यांची लोकसभेतील मुख्य व्हिप (Chief Whip) म्हणून नियुक्ती केली आहे.Mamata Banerjee

नव्या नियुक्तीचा अर्थ काय?

संसदेत मुख्य व्हिपची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. पक्षाच्या सदस्यांची उपस्थिती, मतदानाच्या वेळी पक्षशिस्त, संसदीय रणनीती आणि महत्त्वाच्या विधेयकांवरील समन्वय ही जबाबदारी मुख्य व्हिपकडे असते. टीएमसीने कल्याण बॅनर्जी यांची निवड करून लोकसभेतील पक्षयंत्रणा अधिक केंद्रीकृत आणि नियंत्रित करण्याचा प्रयत्न केल्याचे मानले जात आहे.Mamata Banerjee

विशेष म्हणजे, अलीकडे टीएमसीच्या काही खासदारांनी पक्षाच्या भूमिकेबाबत असंतोष व्यक्त केल्याच्या चर्चा रंगल्या होत्या. त्या पार्श्वभूमीवर ही नियुक्ती केवळ प्रशासकीय बदल नसून संसदीय नियंत्रण मजबूत करण्याची राजकीय चाल मानली जात आहे.Mamata Banerjee

महाराष्ट्राच्या मंत्रालयीन विभागांची संख्या वाढवायचा निर्णय; ३३ वरून ४३ विभाग करणार

पेच का निर्माण झाला?

वृत्तांनुसार, पक्षाने कल्याण बॅनर्जी यांची मुख्य व्हिप म्हणून नियुक्ती केली असली तरी विद्यमान मुख्य व्हिप काकोली घोष दस्तीदार यांची औपचारिक पदमुक्ती अद्याप झालेली नाही. त्यामुळे एकाच पदासाठी दोन वेगवेगळ्या आदेशांची स्थिती निर्माण झाल्याचे मानले जात आहे.

यामुळे निर्माण होणारे प्रश्न

लोकसभेतील अधिकृत मुख्य व्हिप कोण मानला जाणार?
पक्षाच्या व्हिप आदेशांवर स्वाक्षरी आणि वैधता कोणाची?
संसदीय कामकाज मंत्रालय आणि लोकसभा सचिवालयाकडे कोणते आदेश नोंद झाले आहेत?
बंडखोर खासदारांविरुद्ध कारवाईच्या प्रक्रियेत कोणाला अधिकार असेल?

बंडखोरीची पार्श्वभूमी

टीएमसीमध्ये काही काळापासून अंतर्गत नाराजीच्या चर्चा सुरू आहेत. संसदीय रणनीती, केंद्र सरकारविरोधातील भूमिका आणि पक्षांतर्गत निर्णयप्रक्रियेबाबत काही खासदार अस्वस्थ असल्याचे वृत्त होते. सुमारे 20 खासदारांच्या गटाने स्वतंत्र भूमिका घेण्याचा प्रयत्न केला अशी चर्चा रंगली होती, जरी पक्षाने अधिकृतपणे त्याला मान्यता दिलेली नाही.

या असंतोषानंतर ममता बॅनर्जी यांनी लोकसभेतील पक्षशिस्तीची सूत्रे विश्वासू आणि आक्रमक वक्ते म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कल्याण बॅनर्जी यांच्या हाती देण्याचा निर्णय घेतल्याचे राजकीय निरीक्षकांचे मत आहे.

पुढे काय होऊ शकते?

लोकसभा सचिवालयाकडे सुधारित अधिकृत पत्र पाठवले जाऊ शकते.
काकोली घोष दस्तीदार यांना औपचारिकरीत्या पदमुक्त करणारा आदेश जारी होण्याची शक्यता.
बंडखोर मानल्या जाणाऱ्या खासदारांशी स्वतंत्र चर्चा किंवा शिस्तभंगाची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते.
संसदेच्या पुढील अधिवेशनात टीएमसी सदस्यांची उपस्थिती आणि मतदान पद्धतीवर विशेष लक्ष ठेवले जाईल.

ही केवळ संसदीय नियुक्ती नाही; टीएमसीच्या लोकसभेतील गटावर नियंत्रण पुन्हा केंद्रीकृत करण्याचा प्रयत्न आहे. मात्र जुने मुख्य व्हिप औपचारिकरीत्या पदमुक्त न झाल्याने निर्माण झालेला पेच त्वरित न सोडवल्यास पक्षालाच संसदीय स्तरावर अवघड परिस्थितीचा सामना करावा लागू शकतो.

उपलब्ध माहितीनुसार कल्याण बॅनर्जी यांची नियुक्ती जाहीर झाली आहे; तथापि लोकसभा सचिवालयातील अंतिम नोंदणी आणि विद्यमान मुख्य व्हिप पदावरील औपचारिक बदलाची प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे की नाही, याबाबत अधिकृत स्पष्टीकरण येणे बाकी आहे.