Gurnoor Kaur : पंजाबच्या तरुणीची जगभरात चर्चा! ऑक्सिमीटरमधील वर्णभेदाची समस्या सोडवली; कोण आहे गुरनूर कौर?

By, Pravin Wankhade - June 4, 2026 09:00:21

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Gurnoor Kaur आरोग्य क्षेत्रात क्रांतिकारी मानली जाणारी कामगिरी करून पंजाबमधील तरुण संशोधक गुरनूर कौर चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. त्वचेच्या रंगामुळे ऑक्सिमीटरच्या रीडिंगमध्ये होणाऱ्या त्रुटींवर उपाय शोधणारे तंत्रज्ञान विकसित केल्याचा दावा समोर आल्यानंतर तिचे नाव जागतिक स्तरावर गाजत आहे.Gurnoor Kaur

कोरोना काळात ऑक्सिमीटर हे सर्वसामान्यांच्या जीवनाचा भाग बनले होते. मात्र गडद त्वचा असलेल्या व्यक्तींमध्ये ऑक्सिमीटर अनेकदा रक्तातील ऑक्सिजनचे प्रमाण प्रत्यक्षापेक्षा जास्त दाखवत असल्याचे विविध संशोधनांमधून समोर आले होते.Gurnoor Kaur

संपूर्ण महाराष्ट्रातले ग्रामीण रस्ते सुधारणार; ५०० दशलक्ष डॉलर्स आणि राज्य सरकारचा ८७०० कोटींच्या निधीला मंजुरी

ऑक्सिमीटरमध्ये नेमकी समस्या काय होती?

ऑक्सिमीटर हे उपकरण बोटातून प्रकाशकिरण सोडून रक्तातील ऑक्सिजनचे प्रमाण मोजते. परंतु अनेक अभ्यासांमध्ये असे आढळले की त्वचेचा रंग गडद असल्यास उपकरणाच्या अचूकतेवर परिणाम होऊ शकतो. यामुळे काही रुग्णांमध्ये ऑक्सिजनची पातळी धोकादायकरीत्या कमी असतानाही ती सामान्य असल्याचे रीडिंग दिसण्याचा धोका निर्माण होत होता.

वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, ही समस्या विशेषतः गंभीर रुग्णांच्या उपचारांमध्ये अडथळा ठरू शकते.

गुरनूर कौरने काय शोध लावला?

गुरनूर कौरने विकसित केलेल्या तंत्रज्ञानामध्ये त्वचेच्या विविध रंगांचा विचार करून ऑक्सिजन मोजमाप अधिक अचूक करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. तिच्या संशोधनामुळे गोऱ्या, सावळ्या किंवा गडद त्वचा असलेल्या व्यक्तींमध्ये रीडिंगमधील फरक कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

यामुळे भविष्यात अधिक विश्वासार्ह आणि सर्वांसाठी समान अचूकतेने काम करणारी वैद्यकीय उपकरणे विकसित करण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.

पंजाबच्या कन्येची जागतिक स्तरावर दखल

वैद्यकीय तंत्रज्ञानातील ही समस्या अनेक वर्षांपासून संशोधकांसाठी आव्हान ठरली होती. अशा वेळी एका भारतीय तरुणीने या समस्येवर उपाय सुचवल्यामुळे तिच्या कामाची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दखल घेतली जात आहे.

तिच्या संशोधनामुळे आरोग्य क्षेत्रातील तांत्रिक असमानता कमी करण्यास मदत होऊ शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

आरोग्य क्षेत्रासाठी का महत्त्वाचा आहे हा शोध?

ऑक्सिमीटर हे जगभरातील रुग्णालये, दवाखाने आणि घरांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते. त्यामुळे त्यातील अगदी लहान त्रुटीचाही परिणाम लाखो रुग्णांवर होऊ शकतो.

त्वचेच्या रंगामुळे निर्माण होणारी अचूकतेची समस्या दूर झाल्यास फुफ्फुसांचे आजार, हृदयविकार, शस्त्रक्रिया आणि आपत्कालीन उपचारांमध्ये अधिक अचूक निदान करणे शक्य होईल.

भारतीय तरुण संशोधकांसाठी प्रेरणादायी उदाहरण

गुरनूर कौरची कामगिरी ही केवळ वैज्ञानिक यश नसून भारतीय विद्यार्थ्यांच्या संशोधन क्षमतेचेही उदाहरण मानली जात आहे. स्थानिक पातळीवरील एका समस्येचा अभ्यास करून जागतिक स्तरावरील उपाय शोधण्याची क्षमता भारतीय तरुणांमध्ये असल्याचे या यशातून दिसून आले आहे.

आरोग्य तंत्रज्ञानाच्या नव्या युगाची चाहूल

कृत्रिम बुद्धिमत्ता, जैवतंत्रज्ञान आणि वैद्यकीय उपकरणांमध्ये वेगाने बदल होत असताना गुरनूर कौरचा हा शोध आरोग्य तंत्रज्ञानाच्या नव्या युगाची सुरुवात मानला जात आहे. भविष्यात या तंत्रज्ञानाचा वापर मोठ्या प्रमाणावर झाला, तर जगभरातील कोट्यवधी रुग्णांना अधिक अचूक आणि सुरक्षित आरोग्यसेवा मिळू शकते.