Shashi Tharoor : वंदे मातरम्’ पूर्ण गाणे प्रत्येक कार्यक्रमात वाजवणे गरजेचे आहे का?’; शशी थरूर यांच्या वक्तव्याने नवा वाद

By, Pravin Wankhade - June 3, 2026 07:00:19

0

वृत्तसंस्था

तिरुवनंतपुरम : Shashi Tharoor काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि खासदार Shashi Tharoor यांनी ‘वंदे मातरम्’च्या संपूर्ण आवृत्तीच्या सक्तीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केल्याने नव्या राजकीय वादाला तोंड फुटले आहे. प्रत्येक सरकारी किंवा सार्वजनिक कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला आणि शेवटी ‘वंदे मातरम्’ची संपूर्ण आवृत्ती वाजवणे किंवा गायन करणे ही “अनावश्यक आणि त्रासदायक सक्ती” असल्याचे मत त्यांनी व्यक्त केले.Shashi Tharoor

थरूर नेमके काय म्हणाले?

थिरुवनंतपुरम येथे पत्रकारांशी बोलताना थरूर म्हणाले की, ‘वंदे मातरम्’ हे देशाचे राष्ट्रगीत असून त्याचा प्रत्येक भारतीय आदर करतो. मात्र प्रत्येक कार्यक्रमात त्यातील सर्व कडवी गाणे बंधनकारक करणे योग्य नाही. बहुतांश लोकांना पहिले किंवा सुरुवातीची काही कडवी पाठ असतात, त्यामुळे संपूर्ण आवृत्तीची सक्ती करण्याचे औचित्य त्यांना वाटत नसल्याचे त्यांनी सांगितले.Shashi Tharoor

तब्बल १४००० पुरुषांनी घेतला लाडकी बहीण योजनेचा गैरफायदा; त्यांच्याकडून पैसे करणार वसूल; मुख्यमंत्र्यांचा दणका!!

‘प्रत्येक वेळी सर्व कडवी गाणे प्रेक्षकांसाठी ओझे’

थरूर यांनी एका कार्यक्रमाचा अनुभव सांगताना म्हटले की, काही ठिकाणी कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला आणि शेवटीही संपूर्ण ‘वंदे मातरम्’ वाजवले जाते. त्यामुळे प्रेक्षकांना वारंवार उभे राहावे लागते आणि तुलनेने दीर्घकाळ चालणारे गीत ऐकावे लागते. त्यामुळे ही पद्धत व्यवहार्य नसल्याचे त्यांनी म्हटले.

‘कायदेशीर बंधन नाही’

या वादावर बोलताना थरूर यांनी आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा उपस्थित केला. ‘वंदे मातरम्’ची संपूर्ण आवृत्ती प्रत्येक कार्यक्रमात गाणे बंधनकारक करणारा संसदेने मंजूर केलेला कोणताही कायदा नाही, असे त्यांनी नमूद केले. हा प्रामुख्याने परंपरा आणि प्रोटोकॉलचा विषय असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.

वादाची पार्श्वभूमी काय?

केरळ विधानसभेच्या नव्या अधिवेशनादरम्यान ‘वंदे मातरम्’ची संपूर्ण आवृत्ती सादर न केल्यामुळे वाद निर्माण झाला होता. राज्यपाल आणि राज्य सरकार यांच्यात या मुद्द्यावर मतभेद झाल्याचे वृत्त समोर आले. त्याच पार्श्वभूमीवर थरूर यांनी आपली भूमिका मांडली.

केंद्राच्या नव्या मार्गदर्शक सूचनांमुळे चर्चा

यावर्षी केंद्रीय गृहमंत्रालयाने ‘वंदे मातरम्’ संदर्भात नव्या मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. त्यानुसार शाळा, सरकारी कार्यक्रम आणि अधिकृत समारंभांमध्ये ‘वंदे मातरम्’च्या पूर्ण आवृत्तीच्या सादरीकरणावर भर देण्यात आला आहे. यामुळे देशभरात या विषयावर चर्चा सुरू झाली आहे.

‘आदर आहे, पण सक्ती नको’

थरूर यांनी स्पष्ट केले की त्यांचा ‘वंदे मातरम्’ला कोणताही विरोध नाही. उलट ते स्वतः हे गीत आनंदाने गाऊ शकतात. मात्र देशभक्ती आणि राष्ट्रीय प्रतीकांचा आदर हा स्वेच्छेने व्यक्त व्हायला हवा, सक्तीने नव्हे, अशी त्यांची भूमिका आहे.

राजकीय वातावरण तापण्याची शक्यता

थरूर यांच्या वक्तव्यानंतर भाजप आणि काँग्रेसमध्ये पुन्हा एकदा राजकीय संघर्ष तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. राष्ट्रीय प्रतीकांचा सन्मान आणि त्यावरील सक्ती यामधील सीमारेषा नेमकी कुठे असावी, यावर आता नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.