Amul : अमूल दूध प्रति लिटर ₹2 महागले; पाठोपाठ मदर डेअरीचीही दरवाढ, नवीन दर आजपासून लागू

By, Pravin Wankhade - May 14, 2026 03:00:52

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Amul अमूलच्या पाठोपाठ मदर डेअरीनेही बुधवारी दुधाच्या दरात प्रति लिटर 2 रुपयांपर्यंत वाढ केली आहे. दोन्ही कंपन्यांचे नवीन दर गुरुवार (14 मे) पासून लागू होतील. अमूल आणि मदर डेअरीने दुधाच्या प्रमुख प्रकारांवर आणि पॅकवर किमती वाढवल्या आहेत.Amul

गुजरात को-ऑपरेटिव्ह मिल्क मार्केटिंग फेडरेशननुसार, पशुखाद्य, पॅकेजिंग आणि इंधनाचा खर्च वाढल्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आला. अमूलचे म्हणणे आहे की ही वाढ 2.5% ते 3.5% च्या दरम्यान आहे. मे 2025 नंतर प्रथमच दुधाचे दर वाढवण्यात आले आहेत.Amul

पोलिसांना घरांसाठी 1768.08 कोटी मंजूर; फडणवीस सरकारचा निर्णय

उत्पादन आणि ऑपरेशनल खर्चात सातत्याने वाढ होत आहे

को-ऑपरेटिव्हनुसार, दुधाचे उत्पादन आणि कार्यात्मक खर्चात सातत्याने वाढ होत आहे. पशुखाद्याच्या वाढत्या किमती आणि वाहतूक खर्च वाढल्यामुळे वेळोवेळी दुधाच्या किमतीत बदल करावे लागतात. गेल्या काही वर्षांपासून डेअरी उद्योगावर इनपुट खर्चाचा दबाव खूप वाढला आहे.

मे 2025 मध्ये प्रति लिटर 2 रुपयांनी वाढले होते दर

यापूर्वी 1 मे 2025 रोजी गुजरात आणि इतर राज्यांमध्ये सर्व प्रकारच्या अमूल दुधाच्या किमतीत प्रति लिटर 2 रुपयांची वाढ करण्यात आली होती. त्याचबरोबर यापूर्वी 4 जून 2024 रोजीही सर्व प्रकारच्या दुधाचे दर वाढवण्यात आले होते, तेव्हाही दरात प्रति लिटर 2 रुपयांपर्यंतच वाढ करण्यात आली होती.

अमूलचे मॉडेल तीन स्तरांवर काम करते:

1. डेअरी को-ऑपरेटिव्ह सोसायटी

2. डिस्ट्रिक्ट मिल्क युनियन

3. स्टेट मिल्क फेडरेशन

दूध उत्पादन करणाऱ्या गावातील सर्व शेतकरी डेअरी को-ऑपरेटिव्ह सोसायटीचे सदस्य असतात. हे सदस्य प्रतिनिधींना निवडतात जे एकत्र मिळून डिस्ट्रिक्ट मिल्क युनियनचे व्यवस्थापन करतात.

डिस्ट्रिक्ट युनियन दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांवर प्रक्रिया करते. प्रक्रियेनंतर, गुजरात को-ऑपरेटिव्ह मिल्क मार्केटिंग फेडरेशन लिमिटेड वितरकाप्रमाणे काम करून हे पदार्थ बाजारात पोहोचवते.

सप्लाय चेनचे व्यवस्थापन करण्यासाठी व्यावसायिकांना नियुक्त केले जाते. दूध संकलन, प्रक्रिया आणि वितरणात प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे सुमारे 15 लाख लोकांना रोजगार मिळतो.

अमूलचे मॉडेल बिझनेस स्कूलमध्ये केस स्टडी बनले आहे. या मॉडेलमध्ये डेअरी शेतकऱ्यांच्या नियंत्रणात राहते. हे मॉडेल दाखवते की नफा पिरॅमिडच्या सर्वात खालच्या स्तरापर्यंत कसा पोहोचतो.

अमूलशी संबंधित माहिती…

अमूलच्या पिरॅमिड मॉडेलमध्ये सर्वात खाली दूध उत्पादक येतात. खर्च होणाऱ्या प्रत्येक रुपयातून सुमारे 86 पैसे त्याच्या सदस्यांना जातात आणि सहकारी व्यवसाय चालवण्यासाठी 14 पैसे ठेवले जातात. प्रमाण जास्त असल्यामुळे ही रक्कम खूप मोठी होते.

जिल्हा दूध संघाचा प्रमुख अध्यक्ष असतो, जो दर महिन्याला बैठक घेतो. येथे हे लोक सहकारी व्यवसायाचा आढावा घेतात. यामध्ये विस्तार योजना, नवीन यंत्रसामग्री खरेदी करणे आणि सदस्यांना बोनस देणे यासारख्या मुद्द्यांवर चर्चा होते.

उत्पादकतेत सुधारणा करण्यासाठी जनावरांच्या आरोग्याची काळजी घेणे देखील आवश्यक आहे. त्यामुळे, सहकारी सदस्यांना मोफत प्रशिक्षण दिले जाते. यामध्ये जनावरांची काळजी कशी घ्यावी आणि इतर गोष्टी सांगितल्या जातात. प्रशिक्षण कार्यक्रमामुळे शेतकऱ्यांना मोठी मदत होते.

जनावरांना दिवसातून तीन वेळा चारा आणि पोषक तत्वे दिली जातात. येथे कॅटल फीड प्लांट (पशुखाद्य प्रकल्प) उभारण्यात आले आहेत. प्रथिने, चरबी आणि खनिजे मिसळून जनावरांसाठी चारा तयार केला जातो. चारा तयार करणाऱ्या प्लांटची यंत्रसामग्री डेन्मार्कमधून आयात करण्यात आली आहे.

शेतकऱ्यांसाठी सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटलची (अतिविशेष रुग्णालय) सुविधा देखील आहे. सहकारी संस्था नवीन उपकरणे खरेदी करण्यासाठी शेतकऱ्यांना अनुदान देते. उदा. दूध काढण्याचे स्वयंचलित यंत्र 40,000 रुपयांना येते. अनुदानामुळे त्याची किंमत निम्मी होते.