US Dollar : रुपया डॉलरच्या तुलनेत 81 पैशांनी मजबूत झाला; आरबीआय धोरणानंतर ₹94.93 च्या पातळीवर बंद झाला; रेपो दर 5.25% वर कायम

By, Pravin Wankhade - June 7, 2026 08:00:14

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : US Dollar रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) च्या मॉनेटरी पॉलिसी कमिटीच्या बैठकीच्या निकालानंतर शुक्रवारी भारतीय चलनात वाढ दिसून आली. अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया 81 पैशांच्या वाढीसह 94.93 च्या पातळीवर बंद झाला. केंद्रीय बँकेने परदेशी भांडवलाचा ओघ (आगमन) वाढवण्यासाठी आणि फॉरेक्स लिक्विडिटी मजबूत करण्यासाठी उचललेल्या पावलांमुळे बाजारातील भावना सुधारली आहे.US Dollar

फॉरेक्स ट्रेडर्सचे म्हणणे आहे की, RBI गव्हर्नरच्या या निर्णयामुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आहे की, देशाचा परकीय चलन साठा बाह्य आर्थिक धक्क्यांना तोंड देण्यासाठी पूर्णपणे पुरेसा आहे.US Dollar

OBC समाजातील विद्यार्थ्यांप्रमाणेच मराठा विद्यार्थ्यांनाही शैक्षणिक सवलती; फडणवीस सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय

सलग दुसऱ्यांदा व्याजदरात कोणताही बदल नाही

RBI ने शुक्रवारी अपेक्षेप्रमाणे आपल्या व्याजदरात (रेपो रेट) कोणताही बदल केला नाही. सलग दुसऱ्यांदा दर स्थिर ठेवण्यात आले आहेत. सध्याच्या आर्थिक वर्षाच्या दुसऱ्या द्वैमासिक पतधोरणाची घोषणा करताना RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी सांगितले की, MPC ने एकमताने शॉर्ट-टर्म लेंडिंग रेट म्हणजेच रेपो रेट 5.25% वर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

यासोबतच धोरणात्मक भूमिका ‘न्यूट्रल’ (तटस्थ) ठेवण्यात आली आहे. मध्यवर्ती बँकेने हा निर्णय पश्चिम आशियातील संकटामुळे कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि पुरवठा साखळीतील अडचणी लक्षात घेऊन घेतला आहे.

दिवसभरातील चढ-उतारात रुपया ₹94.89 च्या उच्चांकावर पोहोचला

इंटरबँक फॉरेन एक्सचेंज मार्केट (परकीय चलन बाजार) मध्ये शुक्रवारी रुपयाची सुरुवात 95.72 वर मजबूत झाली होती. ट्रेडिंग दरम्यान, त्याने 94.89 चा इंट्राडे उच्चांक (उच्चतम स्तर) गाठला. शेवटी, तो मागील बंद भावापेक्षा 81 पैशांची वाढ नोंदवत 94.93 वर बंद झाला. यापूर्वी गुरुवारी डॉलरच्या तुलनेत रुपया केवळ 2 पैशांनी वाढून 95.74 वर बंद झाला होता.

२०१३ नंतर डॉलर मिळवण्याचा सर्वात मोठा प्रयत्न

कोटक सिक्युरिटीजचे कमोडिटी आणि करन्सी रिसर्च हेड अनिंद्य बॅनर्जी म्हणाले, “आरबीआयने आर्थिक वर्ष २०२७ साठी महागाईचा अंदाज ५० बेसिस पॉईंट्सने वाढवून ५.१% केला आहे, तरीही, रेपो दर ५.२५% वर तटस्थ भूमिकेसह कायम ठेवला आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, व्याजदरांचा वापर महागाई रोखण्यासाठी केला जाईल, तर रुपया मजबूत ठेवण्यासाठी भांडवली खात्याचा (कॅपिटल अकाउंट) आधार घेतला जाईल.”

त्यांनी पुढे सांगितले की, सरकार आणि आरबीआयने मिळून जी पावले उचलली आहेत, ती २०१३ नंतर डॉलर मिळवण्याचे सर्वात व्यापक प्रयत्न आहेत. यात नवीन १५, ३० आणि ४० वर्षांच्या सरकारी रोख्यांना (G-Sec) फुली ॲक्सेसिबल रूटमध्ये (Fully Accessible Route) समाविष्ट करणे, एफपीआय एकाग्रता मर्यादा (FPI Concentration Limit) हटवणे आणि पीएसयू ईसीबी स्वॅप विंडो (PSU ECB Swap Window) यांसारख्या सुविधांचा समावेश आहे. यासोबतच, केंद्र सरकारने सरकारी रोख्यांमधील परदेशी गुंतवणुकीवरील कर हटवल्याने जागतिक निधीचे (ग्लोबल फंड्स) भारताकडे आकर्षण वेगाने वाढेल.

येत्या काही दिवसांत ₹94 पर्यंत पातळी येऊ शकते

तज्ज्ञांनुसार, जर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या खाली राहिल्या, तर या उपायांमुळे रुपयाला आणखी बळकटी मिळेल. येत्या काळात रुपया सुधारून 94 ते 94.5 च्या पातळीपर्यंत पोहोचू शकतो, तर डॉलर-रुपयाची वरची पातळी आता 96 च्या आसपास मर्यादित झाली आहे. मात्र, ₹94 च्या पुढील बळकटी नवीन नियमांमुळे देशात किती डॉलर येतात यावर अवलंबून असेल.

11 महिन्यांच्या आयातीसाठी परकीय चलन साठा पुरेसा आहे

आरबीआय गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी देशाच्या आर्थिक स्थितीवर विश्वास व्यक्त करत सांगितले की, भारताचा परकीय चलन साठा 682.3 अब्ज डॉलरच्या मजबूत पातळीवर आहे. हा साठा देशाच्या सुमारे 11 महिन्यांच्या आयात गरजा पूर्ण करण्यासाठी पूर्णपणे पुरेसा आहे. दुसरीकडे, जगातील सहा प्रमुख चलनांच्या तुलनेत डॉलरची ताकद दर्शवणारा डॉलर निर्देशांक 0.19% च्या घसरणीसह 99.22 वर व्यवहार करत होता. तर, ब्रेंट क्रूड वायदा 0.29% ने घसरून 94.75 डॉलर प्रति बॅरलवर आला.

जीडीपी वाढीचा अंदाज घटला, महागाईची चिंता वाढली

आरबीआयने एका बाजूला रुपया सांभाळण्यासाठी उपाययोजना केल्या आहेत, तर दुसरीकडे अर्थव्यवस्थेच्या आघाडीवर काही अंदाजांमध्ये बदलही केले आहेत. केंद्रीय बँकेने सध्याच्या आर्थिक वर्षासाठी जीडीपी वाढीचा दर 6.9% वरून 6.6% पर्यंत कमी केला आहे. यासोबतच, आर्थिक वर्ष 2027 साठी ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) आधारित किरकोळ महागाई दराचा अंदाज 4.6% वरून 5.1% पर्यंत वाढवला आहे.

दरम्यान, देशांतर्गत शेअर बाजारात किरकोळ घसरण झाली. सेन्सेक्स 116.67 अंकांनी घसरून 74,243.34 वर आणि निफ्टी 49.85 अंकांनी घसरून 23,366.70 वर बंद झाला. एक्सचेंज डेटानुसार, परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) गुरुवारी ₹4,447.06 कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले होते.