Indians Donate : भारतात दरवर्षी ₹54 हजार कोटींचे दान; धार्मिक संस्थांना सर्वाधिक 45.9% देणग्या; ‘हाऊ इंडिया गिव्ह्स 2025’ चा रिपोर्ट

By, Pravin Wankhade - February 22, 2026 09:30:38

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Indians Donate भारतात वैयक्तिक देणग्यांपैकी 45.9% हिस्सा धार्मिक संस्थांना जातो. 41.8% देणग्या थेट अत्यंत गरीब, गरजू आणि भिक्षा मागणाऱ्यांना मिळतात. गैर-धार्मिक संस्थांपर्यंत केवळ 14.9% देणग्या पोहोचतात. ही बाब ‘हाऊ इंडिया गिव्ह्स’ अहवालाच्या तिसऱ्या आवृत्तीत समोर आली आहे.Indians Donate

अहवालानुसार, देशात देणग्यांचा सर्वात मोठा आधार सामान्य कुटुंबे आहेत. एकूण घरगुती देणग्यांचा अंदाज दरवर्षी 54 हजार कोटी रुपये आहे. अहवालानुसार, 68% लोकांनी कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपात दान केल्याचे सांगितले.Indians Donate

देणगी म्हणून दिलेले बरेच अन्न मोफत सामुदायिक स्वयंपाकघरांपर्यंत पोहोचते. सेवेचे सर्वात सामान्य स्वरूप म्हणजे धार्मिक संस्थांमध्ये काम करणे. अहवालात भारतातील घरांच्या दैनंदिन देणग्यांचे प्रमाण, पद्धती आणि कारणे स्पष्ट केली आहेत.Indians Donate

महाराष्ट्रातल्या राजकीय धबडग्यात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची मात्र दिल्लीतल्या AI समिटमध्ये मुशाफिरी; महाराष्ट्रासाठी महत्त्वपूर्ण करार आणि घोषणा

असे सांगण्यात आले आहे की, भारतीय जगातील सर्वात उदार लोकांपैकी आहेत. हा अभ्यास 20 राज्यांमधील सर्वेक्षणावर आधारित आहे. सामान्य लोक रोख रक्कम, वस्तूंच्या स्वरूपात मदत आणि सामाजिक कामांमध्ये कसे योगदान देतात हे समजून घेणे हा याचा उद्देश होता.

देणगी कोणत्या स्वरूपात

48% अन्न, कपडे, आवश्यक वस्तू 44% रोख देणगी 30% वेळ देऊन सेवा

उच्च उत्पन्न: दान 80% पर्यंत

4000-5000 रुपये मासिक उत्पन्न असलेले अर्धे कुटुंबे दान करतात. उच्च उत्पन्नावर सहभाग 70 ते 80% पर्यंत वाढतो.

दानाची सर्वात मोठी कारणे

90% पेक्षा जास्त लोक याला धार्मिक कर्तव्य मानतात, नैतिक जबाबदारी प्रत्यक्ष आवाहन सर्वात प्रभावी

एकूण दानामध्ये रोख रकमेचा वाटा 44 टक्के

अहवालात दानाचे प्रकार देखील सांगितले आहेत. वस्तूंच्या स्वरूपातील मदतीचा वाटा सर्वात जास्त 46% आहे. रोख दान 44% आहे. सुमारे 30% लोकांनी स्वयंसेवा केल्याचे सांगितले. अहवालानुसार हे दानाच्या संबंधांना आणि समुदाय-आधारित स्वरूपाला दर्शवते.

अहवालात दानाचे प्रकार आणि पॅटर्नवर देखील विश्लेषण झाले आहे.

अहवालानुसार, भारतात दैनंदिन घरगुती देणग्यांची परिसंस्था वार्षिक सुमारे ५४ हजार कोटी रुपयांची आहे. अहवाल प्रसिद्ध करताना सीएसआयपीच्या संचालक आणि प्रमुख जिनी उप्पल म्हणाल्या की, ‘हाऊ इंडिया गिव्ह्स २०२५-२६’ हा अहवाल भारताच्या त्या उदारतेला समोर आणतो, जी नेहमीच अस्तित्वात होती, परंतु तिचे कमी मूल्यांकन केले गेले. त्या म्हणाल्या की, राष्ट्रीय उपभोग आकडेवारीच्या आधारावर विश्लेषण केल्यास भारत कसा दान करतो हे समजते. देशाच्या विकासाच्या गतीनुसार देणग्या कशा बदलतात हे देखील यातून कळते.

प्रत्येक उत्पन्न गटातील लोक दररोज दान करतात.

अहवालानुसार, दैनंदिन दान प्रत्येक उत्पन्न गटात होते. कमी उपभोग पातळी (४ ते ५ हजार रुपये प्रति महिना) असलेल्या घरांपैकीही सुमारे अर्धी घरे दान करतात. उत्पन्न वाढल्यास सहभाग वेगाने वाढतो. अहवालाने देणगीदारांचे चार प्रकार देखील सांगितले आहेत: ग्रासरूट, एस्पिरेशनल, प्रॅक्टिकल, वेल-ऑफ गिव्हर्स. त्यांची प्रेरणा, जागरूकता आणि जोडले जाण्याची पसंती वेगवेगळी असल्याचे सांगितले आहे.