Xi Jinping : चीनने 3 वर्षांत 30 हून अधिक जनरल हटवले; जिनपिंग यांच्या निष्ठा चाचणीत सैन्याचे नेतृत्व रिक्त

By, Pravin Wankhade - February 5, 2026 03:00:43

0

वृत्तसंस्था

बीजिंग : Xi Jinping चीनच्या सैन्यात गेल्या तीन वर्षांत असा बदल झाला आहे, जो देशाच्या इतिहासात यापूर्वी कधीही पाहिला गेला नाही. राष्ट्रपती शी जिनपिंग यांनी गेल्या तीन वर्षांत 30 हून अधिक जनरल आणि ॲडमिरलना एकतर बडतर्फ केले आहे किंवा ते अचानक गायब झाले आहेत.Xi Jinping

जिनपिंग यांनी 2023 मध्ये जी सेंट्रल मिलिटरी कमिशन (CMC) स्थापन केली होती, त्यातही फक्त एक जनरल शिल्लक राहिले आहेत. बडतर्फ केलेल्यांमध्ये टॉप जनरल झांग यूक्सिया यांचाही समावेश आहे. त्यांची जबाबदारी सैन्याला युद्धासाठी तयार करण्याची होती. यापैकी अनेकांवर भ्रष्टाचाराचा आरोप आहे. मात्र, जाणकारांनुसार ही मोहीम जिनपिंग यांची निष्ठा निश्चित करण्याचीही प्रक्रिया आहे.Xi Jinping

झांग यूक्सिया यांच्यासोबतच जनरल लियू झेनली यांनाही हटवण्यात आले आहे. न्यूयॉर्क टाइम्सनुसार, 2023 च्या सुरुवातीला चीनकडे 30 जनरल आणि ॲडमिरल होते जे विशेष विभाग आणि थिएटर कमांड्स चालवत होते. आता केवळ सात जनरलच सक्रिय भूमिकेत शिल्लक राहिलेले दिसत आहेत.Xi Jinping

देवेंद्र फडणवीसांचा “अधिकार” नाकारून शरद पवार आपल्याला हवे तसे विलीनीकरण पुढे रेटू शकतील??

जगातील दुसऱ्या सर्वात शक्तिशाली सैन्यात अनेक पदे रिक्त आहेत

सेंट्रल मिलिटरी कमिशन (CMC) मध्ये आता फक्त एकच जनरल आहेत – झांग शेंगमीन. जिनपिंग यांच्या लष्करी स्वच्छता मोहिमांवर तेच लक्ष ठेवत आहेत. ही स्वच्छता मोहीम शी जिनपिंग यांची ताकद दर्शवते.

झांग शेंगमीन यांच्या कारकिर्दीचा मोठा भाग रॉकेट फोर्समध्ये भ्रष्टाचारविरोधी आणि राजकीय शिस्तीच्या देखरेखीमध्ये गेला आहे, जी चीनच्या अणु आणि पारंपरिक क्षेपणास्त्र कार्यक्रमांवर नियंत्रण ठेवते. शी यांनी त्यांना गेल्या वर्षी CMC चे उपाध्यक्ष बनवले होते.

जनरल झांग आणि कमांडर लियू झेनली यांना हटवल्यामुळे, जे नेते थेट सैन्याला युद्धासाठी तयार करण्याची जबाबदारी सांभाळत होते, ते आता बाहेर पडले आहेत.

अशा परिस्थितीत, या प्रक्रियेमुळे जगातील दुसऱ्या सर्वात शक्तिशाली सैन्याच्या शीर्षस्थानी मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. यामुळे शी जिनपिंग यांचा पीपल्स लिबरेशन आर्मीवरील विश्वास काही काळासाठी कमी होऊ शकतो.

चिनी जनरलवर अमेरिकेला अणुबॉम्बचे रहस्य विकल्याचा आरोप

चीनमध्ये सेंट्रल मिलिटरी कमिशन (CMC) चे उपाध्यक्ष झांग यूक्सिया यांच्या विरोधात चौकशी सुरू झाली आहे. अमेरिकन वृत्तपत्र वॉल स्ट्रीट जर्नलच्या एका अहवालानुसार, त्यांच्यावर चीनच्या अणुबॉम्बशी संबंधित गोपनीय माहिती अमेरिकेला लीक केल्याचा आरोप आहे.

झांग यांना 24 जानेवारी रोजी पदावरून हटवण्यात आले होते. चीनच्या संरक्षण मंत्रालयाने त्यांच्यावर शिस्त आणि कायद्याचे गंभीर उल्लंघन केल्याचा आरोप केला आहे. झांग यांच्यावर सीएमसीमध्ये स्वतःची वेगळी गटबाजी केल्याचा आणि पक्षात फूट पाडल्याचाही आरोप आहे.

झांग यांच्या अटकेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले

झांगच्या अटकेनंतर हे प्रश्न उपस्थित होत आहेत की, शी जिनपिंग यांनी आपल्या इतक्या जवळच्या सहकाऱ्याविरुद्ध कारवाई का केली. अणुबॉम्बचे रहस्य उघड केल्याच्या आरोपांव्यतिरिक्त, काही तज्ञांचे मत आहे की झांग खूप शक्तिशाली झाले होते. तर काहींचे म्हणणे आहे की शी यांना वाटले की सैन्यात भ्रष्टाचार इतका खोलवर रुजला आहे की मोठ्या प्रमाणावर कठोर पावले उचलणे आवश्यक आहे.

2012 ते 2017 पर्यंत झांग चीनच्या शस्त्र खरेदी विभागाचे प्रमुख होते. तज्ञांचे म्हणणे आहे की हा विभाग भ्रष्टाचारासाठी सर्वात संवेदनशील मानला जातो. या विभागाशी संबंधित अनेक अधिकारी नंतर भ्रष्टाचाराच्या आरोपांमध्ये अडकले, परंतु झांग आतापर्यंत वाचले होते.

आता जर जनरल झांग यांच्यावर औपचारिक आरोप निश्चित झाले, तर त्यांच्यावर गुप्त लष्करी न्यायालयात खटला चालवला जाऊ शकतो. अशा प्रकरणांमध्ये शिक्षा निश्चित मानली जाते.

तज्ञांचे म्हणणे आहे की या घटनेमुळे बीजिंगच्या सत्ताव्यवस्थेत भीतीचे वातावरण निर्माण होईल. संदेश स्पष्ट आहे की शी जिनपिंग यांचे सर्वात जवळचे लोकही सुरक्षित नाहीत. 2027 मध्ये होणाऱ्या पक्ष काँग्रेसपूर्वी शी यांना सैन्यात विश्वासार्ह नेतृत्व पुन्हा उभे करावे लागेल, जे त्यांच्यासाठी सोपे नसेल.