Dharmendra Pradhan : CBSEच्या चुका मान्य; केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांची कबुली, “जबाबदारी आमचीच”, विद्यार्थ्यांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न

By, Pravin Wankhade - May 29, 2026 02:00:12

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Dharmendra Pradhan केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी CBSEशी संबंधित अलीकडील गोंधळ आणि तक्रारींवर प्रथमच सार्वजनिकपणे प्रतिक्रिया देत काही त्रुटी झाल्याची कबुली दिली आहे. “काही चुका झाल्या आहेत आणि त्याची जबाबदारी आम्ही स्वीकारतो,” असे स्पष्ट वक्तव्य त्यांनी केले. त्यांच्या या विधानामुळे देशभरातील विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांमध्ये सुरू असलेल्या नाराजीच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाची चर्चा सुरू झाली आहे.Dharmendra Pradhan

अलीकडेच CBSEच्या परीक्षा, निकाल प्रक्रिया आणि काही प्रशासकीय निर्णयांवरून मोठ्या प्रमाणात वाद निर्माण झाला होता. अनेक विद्यार्थ्यांनी गुणांकन, प्रश्नपत्रिका, मूल्यांकनातील विसंगती आणि डिजिटल प्रक्रियेमधील अडचणींबाबत तक्रारी केल्या होत्या. या पार्श्वभूमीवर शिक्षणमंत्र्यांचे हे वक्तव्य महत्त्वाचे मानले जात आहे.Dharmendra Pradhan

महाराष्ट्रातल्या नदीजोड प्रकल्पांना मोदी सरकारची गती; जलजीवन मिशनच्या योजनेलाही नवसंजीवनी!!

“प्रणाली मोठी आहे, काही त्रुटी होऊ शकतात”

Dharmendra Pradhan यांनी सांगितले की, CBSE ही देशातील सर्वात मोठ्या शिक्षण मंडळांपैकी एक संस्था आहे आणि लाखो विद्यार्थ्यांशी संबंधित प्रक्रिया एकाच वेळी हाताळताना काही त्रुटी राहू शकतात. मात्र, त्या दुरुस्त करण्यासाठी सरकार गंभीरपणे काम करत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

त्यांच्या मते, “विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी संबंधित कोणत्याही विषयाकडे हलक्याने पाहिले जाणार नाही. जिथे चुका आढळल्या आहेत, तिथे सुधारणा केली जाईल.”

हे वक्तव्य विद्यार्थ्यांमध्ये वाढत चाललेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर दिलासादायक मानले जात आहे.

नेमका वाद कशामुळे निर्माण झाला?

यंदाच्या CBSE प्रक्रियेदरम्यान अनेक विद्यार्थ्यांनी काही प्रश्नपत्रिकांमध्ये अभ्यासक्रमाबाहेरील प्रश्न आल्याचा आरोप केला होता. काही ठिकाणी उत्तरपत्रिका तपासणी आणि गुण अपलोड प्रक्रियेत तांत्रिक गोंधळ झाल्याच्या तक्रारीही समोर आल्या.

सोशल मीडियावर पालक आणि विद्यार्थ्यांनी मोठ्या प्रमाणात नाराजी व्यक्त केली होती. काही विद्यार्थ्यांनी पुनर्मूल्यांकन आणि निकाल दुरुस्तीची मागणी केली होती. यामुळे शिक्षण मंत्रालयावर दबाव वाढला होता.

सरकारने सुधारणा प्रक्रियेला दिले प्राधान्य

शिक्षणमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, भविष्यात अशा समस्या टाळण्यासाठी CBSEची संपूर्ण प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि तंत्रज्ञानाधारित करण्यावर भर दिला जाईल. प्रश्नपत्रिका तयार करणे, मूल्यांकन आणि निकाल व्यवस्थापन या सर्व स्तरांवर अधिक मजबूत नियंत्रण यंत्रणा उभारण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचे त्यांनी सांगितले.

केंद्रीय शिक्षण मंत्रालयाकडून डिजिटल मॉनिटरिंग, AI आधारित मूल्यांकन सहाय्य आणि परीक्षा प्रक्रियेत मानवी त्रुटी कमी करण्यासाठी नवीन प्रणाली विकसित केली जात असल्याची माहितीही समोर येत आहे.

विद्यार्थ्यांच्या मानसिक तणावाचा मुद्दाही चर्चेत

गेल्या काही वर्षांत बोर्ड परीक्षांमुळे विद्यार्थ्यांवर वाढणारा मानसिक तणाव हा मोठा मुद्दा बनला आहे. निकालातील लहान त्रुटीदेखील विद्यार्थ्यांच्या करिअरवर परिणाम करू शकतात. त्यामुळे शिक्षणमंत्र्यांनी केलेली “जबाबदारी स्वीकारण्याची” भूमिका महत्त्वाची मानली जात आहे.

शिक्षण क्षेत्रातील अनेक तज्ज्ञांच्या मते, सरकारने चुका मान्य करणे ही सकारात्मक बाब असली तरी प्रत्यक्ष सुधारणा अधिक महत्त्वाच्या ठरणार आहेत. कारण देशातील लाखो विद्यार्थी CBSE व्यवस्थेवर अवलंबून आहेत.

विरोधकांकडून सरकारवर टीका

या प्रकरणावरून विरोधकांनी केंद्र सरकारवर निशाणा साधला आहे. शिक्षण व्यवस्थेत वारंवार गोंधळ होत असल्याचा आरोप करत विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी खेळ होत असल्याचे विरोधकांचे म्हणणे आहे.

मात्र, सरकारकडून या टीकेला उत्तर देताना सुधारणा प्रक्रिया सुरू असल्याचा दावा केला जात आहे. शिक्षण मंत्रालयाच्या मते, मोठ्या प्रमाणावर परीक्षा व्यवस्थापन करताना आव्हाने असतात, पण त्यावर सातत्याने काम सुरू आहे.

CBSEसमोर आता विश्वास परत मिळवण्याचे आव्हान

CBSE ही देशातील सर्वात प्रतिष्ठित शिक्षण मंडळांपैकी एक मानली जाते. भारतासह परदेशातील हजारो शाळा या मंडळाशी संलग्न आहेत. त्यामुळे मंडळाच्या विश्वासार्हतेवर कोणताही प्रश्न निर्माण होणे ही गंभीर बाब मानली जाते.

आता विद्यार्थ्यांचा आणि पालकांचा विश्वास पुन्हा जिंकण्यासाठी CBSEला अधिक पारदर्शक, वेगवान आणि उत्तरदायी प्रणाली उभारावी लागणार आहे.

एकूणच, केंद्रीय शिक्षणमंत्री Dharmendra Pradhan यांनी सार्वजनिकपणे चुका मान्य करत जबाबदारी स्वीकारल्याने या संपूर्ण वादाला नवे वळण मिळाले आहे. मात्र, केवळ कबुली पुरेशी नसून भविष्यात अशा चुका टाळण्यासाठी प्रत्यक्ष सुधारणा किती प्रभावीपणे राबवल्या जातात, यावरच विद्यार्थ्यांचा विश्वास टिकणार आहे.