समृद्धी ते मुंबई-पुणे एक्स्प्रेसवे; अपघातग्रस्तांना आता हवाई मार्गाने मिळणार मदत?

By, wankhadepravin - October 14, 2026 11:30:11

0

समृद्धी महामार्ग, मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गासह प्रमुख महामार्गांवर विशेष व्यवस्था; परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांची माहिती

विशेष प्रतिनिधी

मुंबई : राज्यातील महामार्गांवर होणाऱ्या गंभीर अपघातांमधील जखमींना तातडीने वैद्यकीय उपचार मिळावेत आणि जीवितहानी टाळता यावी, यासाठी हवाई रुग्णवाहिका सेवा सुरू करण्याच्या हालचालींना वेग आला आहे. नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला ही सेवा कार्यान्वित करण्याचे नियोजन असल्याची माहिती परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी दिली. या सेवेमुळे गंभीर अपघातांमध्ये जखमी झालेल्यांना योग्य उपचार केंद्रापर्यंत जलद पोहोचविण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.

अपघातानंतरचा पहिला तास म्हणजेच ‘गोल्डन अवर’ जखमींच्या उपचारांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या काळात आवश्यक वैद्यकीय मदत आणि उपचार मिळाल्यास रुग्णाचे प्राण वाचविण्याची शक्यता वाढते. मात्र, महामार्गांवरील अपघातांनंतर वाहतूक कोंडी, रुग्णालयापर्यंतचे अंतर आणि रुग्णवाहिकेला घटनास्थळी पोहोचण्यासाठी लागणारा वेळ यामुळे उपचारांमध्ये विलंब होऊ शकतो. ही अडचण कमी करण्यासाठी हवाई रुग्णवाहिका सेवा महत्त्वाची ठरणार आहे.

समृद्धी, मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गावर विशेष लक्ष

राज्यातील समृद्धी महामार्ग, मुंबई-पुणे द्रुतगती महामार्ग आणि मुंबई-गोवा महामार्ग या महत्त्वाच्या मार्गांवरील अपघातग्रस्तांना तातडीने वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देण्यासाठी विशेष व्यवस्था उभारण्याचे नियोजन आहे. या महामार्गांवर गंभीर अपघात झाल्यास जखमींना घटनास्थळावरून जवळच्या योग्य उपचार केंद्रापर्यंत पोहोचविणे अनेकदा आव्हानात्मक ठरते.

‘मराठीला ज्ञानभाषा बनवणार’; AIपासून स्पेस टेक्नॉलॉजीपर्यंत फडणवीसांचा मोठा प्लॅन

विशेषतः रस्तेमार्गाने रुग्णालयात पोहोचण्यासाठी अधिक वेळ लागणाऱ्या ठिकाणी हवाई रुग्णवाहिकेचा उपयोग होऊ शकतो. गंभीर जखमींची प्रकृती आणि उपलब्ध वैद्यकीय सुविधांचा विचार करून त्यांना योग्य ट्रॉमा केअर सेंटरमध्ये दाखल करण्याची व्यवस्था विकसित करण्यावर भर दिला जाणार आहे.

‘गोल्डन अवर’मध्ये उपचार मिळण्यास मदत

अपघातानंतर जखमींना वेळेत उपचार मिळणे महत्त्वाचे असते. महामार्गांवर अपघात झाल्यानंतर घटनास्थळी मदत पोहोचविणे, जखमींना सुरक्षितपणे हलविणे आणि रुग्णालयात दाखल करणे या प्रक्रियेत अनेकदा वेळ लागतो. अशा परिस्थितीत हवाई रुग्णवाहिकेच्या माध्यमातून रुग्णांना आवश्यक वैद्यकीय सुविधांपर्यंत जलद पोहोचविण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.

या सेवेसाठी अपघातस्थळावरून रुग्णाला हलविण्यापासून ते संबंधित रुग्णालयात दाखल करण्यापर्यंतची प्रक्रिया निश्चित केली जाणार आहे. आपत्कालीन परिस्थितीत कोणत्या यंत्रणेने कोणती जबाबदारी पार पाडायची, यासाठी स्पष्ट कार्यपद्धती तयार करण्यावरही भर दिला जाणार आहे.

रुग्णालये आणि आपत्कालीन यंत्रणांमध्ये समन्वय

हवाई रुग्णवाहिका सेवा प्रभावीपणे राबविण्यासाठी केवळ विमान किंवा हेलिकॉप्टरची उपलब्धता पुरेशी ठरणार नाही. प्रशिक्षित मनुष्यबळ, आवश्यक वैद्यकीय सुविधा, रुग्णांच्या सुरक्षित वाहतुकीचे निकष आणि विविध यंत्रणांमधील समन्वयही महत्त्वाचा असेल.

अपघातस्थळापासून कोणत्या ट्रॉमा केअर सेंटरमध्ये रुग्णाला दाखल करायचे, हवाई रुग्णवाहिकेची आवश्यकता कधी भासेल आणि आपत्कालीन प्रतिसादासाठी कोणत्या यंत्रणांशी संपर्क साधायचा, याचे नियोजन केले जाणार आहे. त्याचबरोबर सेवा पुरवठादारांची निवड आणि रुग्णांच्या सुरक्षित वाहतुकीसाठी आवश्यक निकष निश्चित करण्याची प्रक्रियाही राबविण्यात येणार आहे.

रस्ते आणि हवाई सेवांचा एकत्रित वापर

महामार्गांवरील अपघातांमध्ये रुग्णवाहिका सेवा, पोलिस यंत्रणा, महामार्ग प्रशासन आणि रुग्णालये यांच्यातील समन्वय निर्णायक ठरतो. त्यामुळे हवाई रुग्णवाहिका सेवेचा रस्तेमार्गाने उपलब्ध असलेल्या आपत्कालीन सुविधांशी समन्वय साधण्याचे नियोजन आहे.

नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला ही सेवा सुरू करण्याचे नियोजन प्रत्यक्षात आल्यास राज्यातील प्रमुख महामार्गांवरील गंभीर अपघातांच्या वेळी जखमींना तातडीने उपचार मिळवून देण्यासाठी पर्यायी व्यवस्था उपलब्ध होऊ शकते. मात्र, सेवेची अंतिम कार्यपद्धती, उपलब्धता आणि अंमलबजावणीचा तपशील निश्चित झाल्यानंतरच तिचे प्रत्यक्ष स्वरूप स्पष्ट होणार आहे.