US China : अमेरिकेचा चीनवर आणखी दबाव; अलीबाबा, बायडूसह अनेक दिग्गज कंपन्या ‘लष्कराशी संबंधित’ यादीत

By, Pravin Wankhade - June 10, 2026 05:00:19

0

वृत्तसंस्था

वॉशिंग्टन/बीजिंग : US China अमेरिका आणि चीनमधील तणाव पुन्हा वाढण्याची चिन्हे दिसत आहेत. अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने (पेंटागॉन) अनेक मोठ्या चिनी कंपन्यांचा समावेश “चीनच्या लष्कराशी संबंधित कंपन्या” (Chinese Military Companies) यादीत केला आहे. या निर्णयामुळे जगातील काही सर्वात मोठ्या तंत्रज्ञान, इलेक्ट्रिक वाहन, सौर ऊर्जा आणि बॅटरी कंपन्यांवर अमेरिकेतील निर्बंधांचे सावट निर्माण झाले आहे.US China

कोणत्या कंपन्यांचा समावेश?

नवीन यादीत ई-कॉमर्स क्षेत्रातील दिग्गज अलीबाबा, सर्च इंजिन कंपनी बायडू, इलेक्ट्रिक वाहन निर्माता बीवायडी, तसेच सौर ऊर्जा क्षेत्रातील ट्रिना सोलर आणि जेए सोलर यांचा समावेश करण्यात आला आहे. याशिवाय ऊर्जा साठवणूक आणि इलेक्ट्रिक वाहन बॅटरी तयार करणाऱ्या ईव्ही एनर्जी आणि सीएएलबी ग्रुप यांचाही समावेश करण्यात आला आहे.US China

महाराष्ट्राच्या मंत्रालयीन विभागांची संख्या वाढवायचा निर्णय; ३३ वरून ४३ विभाग करणार

अमेरिकेची भूमिका काय?

अमेरिकेचा आरोप आहे की या कंपन्या थेट किंवा अप्रत्यक्षपणे चीनच्या “मिलिटरी-सिव्हिल फ्यूजन” धोरणाला मदत करतात. म्हणजेच नागरी क्षेत्रातील तंत्रज्ञान आणि संशोधनाचा वापर चीनच्या संरक्षण क्षेत्रासाठी केला जात असल्याची अमेरिकेची भूमिका आहे.

या यादीत आल्याने काय परिणाम होणार?

या कंपन्यांवर तात्काळ आर्थिक निर्बंध लागू होत नसले तरी अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाला अशा कंपन्यांशी थेट करार करण्यास बंदी असेल. तसेच 2027 पासून तृतीय पक्षामार्फत त्यांच्या वस्तू किंवा सेवा खरेदी करण्यावरही मर्यादा येणार आहेत. त्यामुळे अमेरिकन बाजारातील प्रतिमा आणि व्यावसायिक संधींवर परिणाम होऊ शकतो.

चीन आणि कंपन्यांचा पलटवार

अलीबाबा, बायडू आणि इतर काही कंपन्यांनी अमेरिकेचा निर्णय चुकीचा असल्याचा दावा केला आहे. आमचा चीनच्या लष्कराशी कोणताही संबंध नसल्याचे सांगत त्यांनी या निर्णयाविरोधात कायदेशीर पर्यायांचा विचार सुरू केल्याचे स्पष्ट केले आहे. चीन सरकारनेही हा निर्णय “राजकीय हेतूने प्रेरित” असल्याची टीका केली आहे.

ट्रम्प-शी जिनपिंग चर्चेनंतर नवा वाद

विशेष म्हणजे, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष Xi Jinping यांच्यातील अलीकडील संवादानंतर हा निर्णय समोर आला आहे. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील व्यापार आणि तंत्रज्ञान युद्ध पुन्हा तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

जागतिक परिणाम होण्याची शक्यता

या यादीतील अनेक कंपन्या जागतिक पुरवठा साखळीचा महत्त्वाचा भाग आहेत. विशेषतः इलेक्ट्रिक वाहन, बॅटरी, सौर ऊर्जा आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात त्यांचे मोठे वर्चस्व आहे. त्यामुळे अमेरिकेच्या या निर्णयाचे परिणाम केवळ चीनपुरते मर्यादित न राहता जागतिक तंत्रज्ञान आणि ऊर्जा क्षेत्रावरही दिसू शकतात, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.