Rahul Gandhi : ‘सरकार देशाची नैसर्गिक संपत्ती विकत आहे’; राहुल गांधींचा हल्लाबोल, ग्रेट निकोबार प्रकल्पावरून केंद्रावर गंभीर आरोप

By, Pravin Wankhade - June 6, 2026 04:00:29

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Rahul Gandhi काँग्रेस नेते Rahul Gandhi यांनी केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी ग्रेट निकोबार विकास प्रकल्पावरून पंतप्रधान Narendra Modi आणि भाजप सरकारवर जोरदार टीका केली आहे. सरकार विकासाच्या नावाखाली देशाची नैसर्गिक संपत्ती, जंगलसंपदा आणि आदिवासींचे हक्क धोक्यात घालत असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.Rahul Gandhi

राहुल गांधी यांनी यासंदर्भात एक व्हिडीओ प्रसिद्ध करत ग्रेट निकोबार प्रकल्पाला “पर्यावरण आणि स्थानिक समुदायांसाठी मोठा धोका” असे संबोधले. या मुद्द्यावरून केंद्र सरकार आणि काँग्रेसमध्ये नव्या राजकीय संघर्षाला सुरुवात झाली आहे.Rahul Gandhi

OBC समाजातील विद्यार्थ्यांप्रमाणेच मराठा विद्यार्थ्यांनाही शैक्षणिक सवलती; फडणवीस सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय

राहुल गांधींचे नेमके आरोप काय?

राहुल गांधी यांनी म्हटले की, ग्रेट निकोबार प्रकल्पाच्या माध्यमातून हजारो हेक्टर जंगल क्षेत्र नष्ट होणार आहे. या भागातील जैवविविधता, वन्यजीव आणि आदिवासी समाजाच्या अस्तित्वावर याचा परिणाम होऊ शकतो.

त्यांच्या मते, विकासाच्या नावाखाली पर्यावरणीय संतुलन धोक्यात घालणारे निर्णय घेतले जात आहेत. स्थानिक लोकांच्या मतांना पुरेसे महत्त्व दिले गेले नसल्याचाही आरोप त्यांनी केला.

ग्रेट निकोबार प्रकल्प आहे तरी काय?

अंदमान-निकोबार द्वीपसमूहातील ग्रेट निकोबार बेटावर केंद्र सरकारकडून सुमारे ७२ हजार कोटी रुपयांचा बहुउद्देशीय विकास प्रकल्प राबवला जात आहे.

या प्रकल्पात आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे बंदर, विमानतळ, ऊर्जा प्रकल्प आणि नव्या शहराचा विकास यांचा समावेश आहे. हिंद महासागरातील भारताची सामरिक आणि आर्थिक ताकद वाढवण्यासाठी हा प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.

सरकारच्या मते, या प्रकल्पामुळे व्यापार, रोजगार आणि राष्ट्रीय सुरक्षेला मोठी चालना मिळणार आहे.

पर्यावरणवाद्यांचीही चिंता

या प्रकल्पाबाबत अनेक पर्यावरणतज्ज्ञ आणि सामाजिक संस्थांनी यापूर्वीही चिंता व्यक्त केली आहे. मोठ्या प्रमाणावर जंगलतोड, समुद्री परिसंस्थेवरील परिणाम आणि स्थानिक आदिवासी समुदायांच्या जीवनशैलीवर होणारे परिणाम हे प्रमुख मुद्दे उपस्थित करण्यात आले आहेत.

विशेषतः शोम्पेन आणि निकोबारी आदिवासी समुदायांवर याचा परिणाम होऊ शकतो, असा दावा विविध संघटनांनी केला आहे.

भाजपची भूमिका काय?

केंद्र सरकार आणि भाजप नेत्यांनी मात्र या प्रकल्पाचे समर्थन केले आहे. त्यांच्या मते, राष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने ग्रेट निकोबारचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

हिंद महासागर क्षेत्रातील वाढती सामरिक स्पर्धा लक्षात घेता भारताने या भागात आधुनिक पायाभूत सुविधा उभारणे आवश्यक असल्याचे सरकारचे म्हणणे आहे.

तसेच पर्यावरणीय नियमांचे पालन करूनच प्रकल्प पुढे नेला जात असल्याचा दावा सरकारकडून करण्यात आला आहे.

विकास विरुद्ध पर्यावरण हा जुना वाद पुन्हा चर्चेत

ग्रेट निकोबार प्रकल्पामुळे “विकास की पर्यावरण संरक्षण?” हा प्रश्न पुन्हा एकदा राष्ट्रीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे.

एका बाजूला देशाच्या सामरिक आणि आर्थिक हितासाठी मोठे प्रकल्प आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे, तर दुसऱ्या बाजूला पर्यावरण आणि आदिवासी हक्कांच्या संरक्षणाची मागणी होत आहे.

राजकीय वातावरण तापण्याची शक्यता

लोकसभा निवडणुकांनंतरही राहुल गांधी आणि भाजप यांच्यातील आरोप-प्रत्यारोप कायम आहेत. ग्रेट निकोबार प्रकल्पाचा मुद्दा पुढील काही दिवसांत राष्ट्रीय राजकारणात अधिक गाजण्याची शक्यता आहे.

राहुल गांधींच्या टीकेला केंद्र सरकार आणि भाजपकडून काय प्रत्युत्तर दिले जाते, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.