WHO Membership : अमेरिका 66 आंतरराष्ट्रीय संघटनांमधून बाहेर पडणार; यात UNच्या 31 एजन्सींचा समावेश, 22 जानेवारीपासून अमेरिका WHOचा सदस्य राहणार नाही

By, Pravin Wankhade - January 9, 2026 07:00:15

0

वृत्तसंस्था

वॉशिंग्टन डीसी : WHO Membership अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बुधवारी 66 आंतरराष्ट्रीय संघटनांमधून अमेरिकेला अधिकृतपणे बाहेर काढण्याची घोषणा केली आहे. द गार्डियननुसार, यात 35 गैर-संयुक्त राष्ट्र (UN) संघटना आणि 31 संयुक्त राष्ट्र संस्थांचा समावेश आहे.WHO Membership

व्हाईट हाऊस आणि स्टेट डिपार्टमेंटनुसार, या संघटना अमेरिकेच्या हिताच्या विरोधात आहेत. यात पैशांचा अपव्यय होतो. याशिवाय, त्या अनावश्यक किंवा चुकीच्या पद्धतीने चालवल्या जात आहेत. या पावलाला ट्रम्प यांच्या ‘अमेरिका फर्स्ट’ धोरणाचा भाग मानले जात आहे, जे जागतिक संस्थांपासून दूर राहण्यावर भर देते.WHO Membership

यापूर्वी ट्रम्प यांनी जानेवारी 2025 मध्ये जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) मधून बाहेर पडण्याची घोषणा केली होती. WHO च्या सदस्यत्वातून बाहेर पडण्यासाठी एक वर्षाचा नोटीस कालावधी आवश्यक असतो. 22 जानेवारीनंतर अमेरिका WHO चा सदस्य राहणार नाही.WHO Membership

मी बोलायचे ठरविले तर…; फडणवीसांचा अजितदादांना पुन्हा इशारा; महेश लांडगेंना बूस्टर डोस!!

UN हवामान बदल संमेलनातून अमेरिका बाहेर पडेल

या निर्णयातील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे अमेरिकेचे संयुक्त राष्ट्र हवामान बदल आराखडा संमेलन (UNFCCC) मधून बाहेर पडणे. UNFCCC हा 1992 चा करार आहे, जो जगातील जवळजवळ सर्व देशांना एकत्र आणतो आणि हवामान बदलाशी लढण्यास मदत करतो.

हा पॅरिस हवामान करारासाठी देखील महत्त्वाचा आहे, ज्यातून ट्रम्प यांनी अमेरिकेला आधीच बाहेर काढण्याची घोषणा केली आहे. ट्रम्प यांनी ब्राझीलमध्ये संयुक्त राष्ट्र हवामान चर्चेत अमेरिकन शिष्टमंडळ पाठवले नव्हते.

याव्यतिरिक्त, इंटरगव्हर्नमेंटल पॅनेल ऑन क्लायमेट चेंज (IPCC) सारख्या महत्त्वाच्या हवामान संस्थांमधूनही अमेरिका बाहेर पडत आहे. सेंटर फॉर बायोलॉजिकल डायव्हर्सिटीच्या जीन सू यांनी सांगितले की, या बेकायदेशीर पावलामुळे अमेरिका कायमस्वरूपी हवामान मुत्सद्देगिरीतून बाहेर पडू शकतो.

ग्रीनहाऊस वायू उत्सर्जनात अमेरिका दुसऱ्या क्रमांकावर

तज्ञांचे म्हणणे आहे की, यामुळे जागतिक हवामान प्रयत्नांना मोठा धक्का बसेल. अमेरिका जगातील दुसरा सर्वात मोठा ग्रीनहाऊस वायू उत्सर्जक देश आहे.

स्टॅनफोर्ड विद्यापीठाचे वैज्ञानिक रॉब जॅक्सन यांच्यासारख्या तज्ञांनी इशारा दिला आहे की, यामुळे इतर देशांना त्यांच्या हवामान वचनबद्धता पुढे ढकलण्याचे आणि मनमानी करण्याचे निमित्त मिळू शकते. ट्रम्प दीर्घकाळापासून हवामान बदलाला ‘फसवणूक’ असे संबोधत आले आहेत.

माजी हवामान सल्लागार म्हणाल्या- ट्रम्प दशकांची मेहनत वाया घालवत आहेत

ट्रम्प यांच्या या निर्णयावर तीव्र टीका होत आहे. जो बायडेन प्रशासनाच्या माजी हवामान सल्लागार जीना मॅकार्थी यांनी याला कमकुवत विचारसरणीचा, लाजिरवाणा आणि मूर्खपणाचा निर्णय म्हटले आहे.

मॅकार्थी म्हणाल्या की, आता UNFCCC चा भाग नसलेला जगातील एकमेव देश अमेरिका असेल, ज्यामुळे दशकांचे अमेरिकन हवामान नेतृत्व आणि जागतिक सहकार्य वाया जाईल.

यामुळे अमेरिका ट्रिलियन डॉलर्सच्या गुंतवणुकीवर, धोरणांवर आणि निर्णयांवर प्रभाव टाकण्याची क्षमता गमावेल, जे अर्थव्यवस्थेला पुढे नेतात आणि महागड्या आपत्त्यांपासून वाचवतात.

नॅचरल रिसोर्सेस डिफेन्स कौन्सिलचे अध्यक्ष मनीष बापना यांनी याला ‘अनावश्यक चूक’ आणि ‘स्वतःला हानी पोहोचवणारे’ असे म्हटले. ते म्हणाले की यामुळे अमेरिकेची चीनशी स्पर्धा करण्याची क्षमता कमी होईल. चीन स्वच्छ ऊर्जा तंत्रज्ञानात अमेरिकेच्या पुढे जात आहे.

ते म्हणाले की, जेव्हा उर्वरित जग स्वच्छ ऊर्जेकडे वाटचाल करत आहे, तेव्हा ट्रम्प प्रशासन जागतिक नेतृत्व सोडून देत आहे आणि स्वच्छ ऊर्जेतून येणाऱ्या ट्रिलियन डॉलर्सच्या गुंतवणुकीपासून अमेरिकेला वंचित करत आहे.

ट्रम्प यांचा आरोप- लोकसंख्या एजन्सी सक्तीच्या गर्भपाताला प्रोत्साहन देते

संयुक्त राष्ट्रांच्या लोकसंख्या एजन्सी (UNFPA) मधून आणखी एक महत्त्वपूर्ण माघार आहे, जी जगभरात लैंगिक आणि प्रजनन आरोग्य सेवा पुरवते. रिपब्लिकन पक्ष आणि ट्रम्प यांनी यापूर्वीही या एजन्सीवर चीनसारख्या देशांमध्ये ‘सक्तीच्या गर्भपाताला’ प्रोत्साहन दिल्याचा आरोप केला आहे.

तथापि, बायडेन प्रशासनाच्या काळात झालेल्या तपासणीत असे कोणतेही पुरावे आढळले नाहीत. ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळात याला मिळणारा निधी थांबवण्यात आला होता.

भारताच्या नेतृत्वाखालील ISA संघटनाही अमेरिका सोडत आहे

भारताच्या नेतृत्वाखालील आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडी (ISA) संघटना देखील प्रभावित होईल. ही संघटना 2015 मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि तत्कालीन फ्रेंच अध्यक्ष फ्रांस्वा ओलांद यांनी पॅरिस हवामान परिषदेत सुरू केली होती. अमेरिका यातून बाहेर पडत आहे.

इतर संघटनांमध्ये युनायटेड नेशन्स युनिव्हर्सिटी, आंतरराष्ट्रीय कापूस सल्लागार समिती, आंतरराष्ट्रीय उष्णकटिबंधीय लाकूड संघटना, कार्बन फ्री एनर्जी कॉम्पॅक्ट आणि अनेक सांस्कृतिक व पर्यावरण संबंधित संस्थांचा समावेश आहे.