भारताचा व्हिसा नियम सोपा: आता १३ ऐवजी फक्त ९ मुख्य श्रेणी; परदेशी नागरिकांसाठी मोठे बदल

By, wankhadepravin - November 12, 2026 01:00:19

0

विशेष प्रतिनिधी

नवी दिल्ली: केंद्रीय गृह मंत्रालयाने भारताच्या व्हिसा प्रक्रियेमध्ये आणि श्रेणींमध्ये ऐतिहासिक बदल करण्याची घोषणा केली आहे. या नव्या सुधारणांमुळे परदेशी नागरिकांना भारताचा व्हिसा मिळवणे अधिक सोपे, सुटसुटीत आणि जलद होणार आहे. भारताला जागतिक पर्यटनाचे केंद्र बनवणे, व्यवसाय सुलभता (Ease of Doing Business) वाढवणे आणि वैद्यकीय पर्यटनाला (Medical Tourism) प्रोत्साहन देणे हा या महत्त्वाकांक्षी निर्णयाचा मुख्य उद्देश आहे. ही नवीन व्हिसा व्यवस्था या वर्षाच्या अखेरपर्यंत पूर्णपणे लागू होणार आहे.

व्हिसा नियम बदलांचे महत्त्व आणि मुख्य फायदे

गेल्या काही वर्षांत भारतामध्ये पर्यटन, व्यवसाय आणि वैद्यकीय उपचारांसाठी येणाऱ्या परदेशी नागरिकांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे. मात्र, जुनी व्हिसा प्रणाली गुंतागुंतीची आणि अनेक उपश्रेणींमध्ये विभागलेली असल्याने अर्जदारांना अडचणींचा सामना करावा लागत होता. नवीन नियमांमुळे पुढील फायदे मिळतील:

‘खेलो इंडिया’च्या माध्यमातून खेळ गावागावांत पोहोचला – मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

अर्जाचा वेळ वाचणार: ऑनलाइन व्हिसा अर्जातील माहितीचे कॉलम ६५% ते ७०% ने कमी करण्यात आले आहेत. त्यामुळे फॉर्म भरण्याची प्रक्रिया अवघ्या काही मिनिटांत पूर्ण होईल.

पर्यटन आणि व्यवसायाला गती: एकाच व्हिसामध्ये अनेक कारणांसाठी प्रवासाची परवानगी मिळाल्यामुळे पर्यटक आणि व्यावसायिक सहजरीत्या प्रवास करू शकतील.

वैद्यकीय पर्यटनाला मोठा दिलासा: आयुष (AYUSH) आणि पारंपरिक उपचारांसाठी येणाऱ्या रुग्णांसाठी स्वतंत्र व सुलभ श्रेणी उपलब्ध करून दिल्याने भारताच्या वैद्यकीय क्षेत्राला मोठा फायदा होईल.

प्रमुख बदल एका दृष्टिक्षेपात:

श्रेणींचे सुलभीकरण: पूर्वी असलेल्या १३ मुख्य व्हिसा श्रेणी कमी करून आता फक्त ९ श्रेणी ठेवण्यात आल्या आहेत. तसेच, ४९ उपश्रेणींची संख्या घटवून ती २३ वर आणली आहे.

कमी माहिती आणि सोपा फॉर्म: व्हिसा अर्जामध्ये विचारल्या जाणाऱ्या अनावश्यक प्रश्नांना हटवण्यात आले असून अर्जदारांसाठी फॉर्म अतिशय सुटसुटीत केला आहे.

व्हिजिटर व्हिसा (Visitor Visa): पारंपरिक ‘टुरिस्ट व्हिसा’ची पुनर्रचना करून त्याला ‘व्हिजिटर व्हिसा’ असे नाव देण्यात आले आहे. यात अल्पकालीन (V-1: ३० दिवस) आणि दीर्घकालीन (V-2: १ ते १० वर्षे) असे दोन मुख्य पर्याय असतील. या एकाच व्हिसामध्ये फिरणे, नातेवाईकांना भेटणे, अल्पकालीन अभ्यासक्रम, व्यावसायिक बैठका आणि उपचारांचा समावेश असेल.

वैद्यकीय व्हिसा (Medical Visa): अ‍ॅलोपॅथी उपचारांसाठी M-1 आणि आयुर्वेद/आयुष पद्धतीच्या उपचारांसाठी M-3 अशी श्रेणी असेल. हे व्हिसा १ वर्षासाठी मल्टिपल-एंट्री सुविधेसह मिळतील. रुग्णासोबत येणाऱ्या दोन अटेंडंटसाठी (M-2 आणि M-4) स्वतंत्र व्हिसा सुलभपणे दिला जाईल.
विद्यार्थी व्हिसा (Student Visa): शालेय शिक्षण व पदवीसाठी S-1 आणि संशोधन/पीएचडीसाठी S-2 श्रेणी असेल. हा व्हिसा अभ्यासक्रमाच्या कालावधीनुसार जास्तीत जास्त ५ वर्षांसाठी वैध असेल.

व्यवसाय व्हिसा (Business Visa): दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी B-1 आणि अल्पकालीन तांत्रिक प्रकल्पांसाठी B-2 श्रेणी निश्चित केली आहे.
या क्रांतिकारक निर्णयामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची प्रतिमा अधिक सुलभ आणि प्रवाशांसाठी अनुकूल (Visitor-friendly) देश म्हणून निर्माण होण्यास मदत होईल.