Godzilla : गॉडझिला अल निनोमुळे भारतात दुष्काळाचा धोका वाढला; नासाने जारी केले छायाचित्र, समुद्रातील वाढत्या उष्णतेमुळे मान्सून कमकुवत झाला

By, wankhadepravin - June 23, 2026 07:30:15

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Godzilla भारतासह दक्षिण आशियातील अनेक देशांमध्ये दुष्काळ आणि पुराचा धोका आहे. याचे कारण अल निनोची मजबूत स्थिती आहे. नासाच्या जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरी (JPL) नुसार, पश्चिम प्रशांत महासागरात 1997 नंतर अशी परिस्थिती निर्माण होत आहेGodzilla

29 वर्षांपूर्वी इतिहासातील सर्वात शक्तिशाली अल निनो तयार झाला होता, ज्याला सुपर किंवा गॉडझिला अल निनो म्हटले गेले. जून 2026 मध्ये तशीच परिस्थिती निर्माण होताना दिसत आहे. शास्त्रज्ञांचे मत आहे की, हा गेल्या काही दशकांतील सर्वात प्रभावशाली अल निनो असू शकतो. नासाच्या उपग्रहाने समुद्रात जमा होत असलेल्या मोठ्या प्रमाणात उष्णतेचे फोटो आणि आकडेवारी जारी केली आहे.Godzilla

Devendra Fadnavis : ‘उजाडलेल्या गावाची पाटीलकी सोडतो म्हणण्यासारखं’; उद्धव ठाकरेंच्या राजीनाम्याच्या ऑफरवर फडणवीसांचा टोला

1997-98 च्या अल निनोमुळे जगाच्या अनेक भागांमध्ये भीषण पूर, दुष्काळ, पिकांचे मोठे नुकसान आणि विक्रमी पातळीवरील उष्णता नोंदवली गेली होती. सध्याचा अल निनो देखील त्याच दिशेने वाटचाल करू शकतो.

समुद्रात गरम पाणी जमा होत आहे

नासाच्या सेंटिनल-6 मायकेल फ्रीलिच सॅटेलाइटकडून मिळालेल्या आकडेवारीनुसार, भूमध्यरेखीय प्रशांत महासागराच्या मोठ्या भागात समुद्राची पातळी सामान्यपेक्षा जास्त आहे. शास्त्रज्ञांनुसार-

हे सूचित करते की, समुद्राच्या पृष्ठभागाखाली मोठ्या प्रमाणात गरम पाणी जमा होत आहे. जेव्हा समुद्राचे पाणी गरम होते, तेव्हा ते प्रसरण पावते. यामुळे पाण्याची पातळी वाढते.
समुद्राच्या पृष्ठभागाखाली साचलेली उष्णता जगाच्या हवामानावर परिणाम करते. जर गरम पाण्याचा साठा मोठा आणि खोल झाला, तर त्याचे जागतिक परिणाम होतात. यामुळे अनेक देशांमधील हवामानाचे संतुलन बिघडू शकते.
समुद्रातील ‘केल्विन वेव्ह्स’ नावाच्या प्रचंड जल-तरंगा उष्णता एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी पोहोचवत आहेत. जेव्हा पॅसिफिक महासागरातील व्यापारी वारे कमकुवत होतात, तेव्हा इंडोनेशिया आणि ऑस्ट्रेलियाजवळ जमा झालेले गरम पाणी पूर्वेकडे दक्षिण अमेरिकेच्या किनाऱ्यांकडे सरकू लागते.
यामुळे समुद्राच्या खोल भागातून वर येणारे थंड पाणी कमी होते आणि समुद्राचे तापमान वेगाने वाढू लागते. हीच स्थिती अल निनोची ओळख मानली जाते.

जगभरात दुष्काळ-पुराची शक्यता

शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की, पूर्व प्रशांत महासागर अद्याप 1997 इतका गरम झालेला नाही, परंतु नवीन केल्विन लाटा सतत त्या क्षेत्राकडे वाढत आहेत. यामुळे संकेत मिळत आहेत की, अल निनो येत्या काही महिन्यांत आणखी मजबूत होऊ शकतो.

इतिहास सांगतो की, अल निनोच्या काळात जगाच्या अनेक भागांमध्ये अतिवृष्टी आणि पुराचा धोका वाढतो, तर ऑस्ट्रेलिया, इंडोनेशिया आणि आशियातील काही भागांमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. याशिवाय, तीव्र उष्णता, पीक उत्पादनात घट आणि हवामान-संबंधित आपत्त्यांच्या घटनांमध्येही वाढ होऊ शकते.

NOAA ने 11 जून रोजी अल निनोची घोषणा केली होती

अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सागरी आणि वातावरणीय प्रशासन (NOAA) ने 11 जून रोजी अल निनोची स्थिती जाहीर केली होती. मध्य आणि पूर्व प्रशांत महासागरात सलग अनेक महिने सामान्यपेक्षा जास्त तापमान नोंदवल्यानंतर ही घोषणा करण्यात आली.