GST Collection : जानेवारीमध्ये GST संकलन 6.2% नी वाढून ₹1.93 लाख कोटींच्या पुढे; निव्वळ महसूल 7.6% नी वाढून ₹1.70 लाख कोटी

By, Pravin Wankhade - February 2, 2026 07:30:31

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : GST Collection जानेवारी 2025 मध्ये GST संकलन 6.2% नी वाढून 1.93 लाख कोटी रुपयांच्या पुढे गेले आहे. 1 फेब्रुवारी रोजी जारी केलेल्या सरकारी आकडेवारीनुसार, जानेवारी 2025 मध्ये हा आकडा ₹1.82 लाख कोटी होता. सप्टेंबरमध्ये कमी केलेल्या कर दरांनंतरही संकलन सातत्याने वाढत आहे.GST Collection

देशांतर्गत मागणीतील वाढ आणि आयात गतिविधीतील तेजीमुळे कर संकलनात ही वाढ दिसून आली आहे. तथापि, उपकर संकलन आणि परताव्याच्या आघाडीवर थोडी सुस्ती राहिली आहे. तर, आयातीतून एकूण ₹52,253 कोटींचा कर मिळाला, जो मागील वर्षापेक्षा 10.1% जास्त आहे.GST Collection

केंद्रीय अर्थसंकल्पातून महाराष्ट्राला काय मिळाले??, देवेंद्र फडणवीसांनी उलगडले तपशील!!

एप्रिल ते जानेवारीपर्यंत एकूण संकलन ₹18.43 लाख कोटी झाले

आर्थिक वर्ष 2025-26 च्या सुरुवातीच्या 10 महिन्यांत (एप्रिल ते जानेवारी) एकूण ग्रॉस GST संकलन आता ₹18.43 लाख कोटींवर पोहोचले आहे. गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीच्या तुलनेत यात 8.3% वाढ नोंदवली गेली आहे.

तज्ञांचे म्हणणे आहे की कर नियमांचे चांगले पालन (कंप्लायंस) आणि देशातील वाढत्या वापरामुळे हा आकडा सातत्याने मजबूत राहिला आहे.

नेट महसूल ₹1.70 लाख कोटी राहिला, परतावा 3% ने घटला

जानेवारी महिन्यात परतावा समायोजित केल्यानंतर सरकारचा नेट GST महसूल ₹1,70,719 कोटी राहिला, ज्यात 7.6% ची वार्षिक वाढ झाली.

तर परताव्याबद्दल बोलायचे झाल्यास, यात 3.1% ची घट झाली आहे आणि तो ₹22,665 कोटी राहिला. घरगुती परताव्यामध्ये 7.1% ची घट झाली, तर निर्यातीशी संबंधित परताव्यामध्ये 2.9% ची किरकोळ वाढ दिसून आली.

हरियाणात 27% वाढ, छत्तीसगडमध्ये 23% घट

कर संकलनाच्या बाबतीत, विविध राज्यांची कामगिरी संमिश्र राहिली आहे. उत्पादन केंद्र मानल्या जाणाऱ्या राज्यांमध्ये चांगली वाढ दिसून आली. हरियाणाच्या जीएसटी संकलनात सर्वाधिक २७% वाढ झाली आहे. तर, काही राज्यांच्या संकलनात मोठी घटही झाली आहे. छत्तीसगडमध्ये सर्वाधिक २३% घट दिसून आली.

केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये चंदीगड आणि पुडुचेरी अव्वल

केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये (UTs) देखील चढ-उतार कायम राहिले. चंदीगडमध्ये जीएसटी संकलन १५% आणि पुडुचेरीमध्ये ११% वाढले. याउलट, लक्षद्वीप आणि लडाखसारख्या लहान प्रदेशांच्या संकलनात ३०% पर्यंत मोठी घट नोंदवली गेली. तर, उत्तर प्रदेश (२%), दिल्ली (३%) आणि पश्चिम बंगाल (१%) यांसारख्या देशातील मोठ्या राज्यांमध्ये वाढ खूपच संथ राहिली.

भरपाई उपकर ५५% पेक्षा जास्त घटला

जानेवारीमध्ये कॉम्पन्सेशन सेस कलेक्शनमध्ये मोठी घट झाली आहे. ते 55.6% नी घसरून ₹5,768 कोटी झाले. तज्ञांच्या मते, ट्रान्झिशनल मेकॅनिझम (GST लागू झाल्याच्या सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये राज्यांना होणाऱ्या नुकसानीची भरपाई करण्याची व्यवस्था) हळूहळू संपुष्टात येत असल्यामुळे ही घट झाली आहे.

सर्वाधिक कर संकलन एप्रिल 2025 मध्ये झाले

सरकारने एप्रिल 2025 मध्ये वस्तू आणि सेवा करातून (GST) 2.37 लाख कोटी रुपये जमा केले होते. वार्षिक आधारावर यात 12.6% ची वाढ झाली होती. हा GST संकलनाचा विक्रम आहे.

यापूर्वी सर्वाधिक GST संकलनाचा विक्रम एप्रिल 2024 मध्ये झाला होता. तेव्हा सरकारने 2.10 लाख कोटी रुपये जमा केले होते.

GST संकलन अर्थव्यवस्थेची स्थिती दर्शवते

GST संकलन हे दर्शवते की देशाची अर्थव्यवस्था किती सुदृढ आहे. जर संकलन जास्त असेल, तर याचा अर्थ लोक मोठ्या प्रमाणात खरेदी करत आहेत, कारखान्यांमध्ये उत्पादन वाढत आहे आणि लोक प्रामाणिकपणे कर भरत आहेत.

2017 मध्ये जीएसटी लागू झाला होता

सरकारने 1 जुलै 2017 रोजी देशभरात जीएसटी लागू केला होता. त्यानंतर केंद्र आणि राज्य सरकारांचे 17 कर आणि 13 उपकर रद्द करण्यात आले होते.