द फोकस एक्सप्लेनर : चहालाही का महाग झाला पाकिस्तान? पाकच्या तिजोरीत केवळ 2 महिन्यांपुरते आयातीचे पैसे, वाचा सविस्तर

“मी समाजालाही आवाहन करेन की तुम्ही एकेक कप, दोन-दोन कप चहा कमी करावा, कारण आपण जो चहा आयात करतो, तोसुद्धा उधारीवर आयात करतो,” पाकिस्तानचे मंत्री अहसान इक्बाल यांनी हा सल्ला लोकांना म्हणजेच आपल्या देशातील नागरिकांना दिला आहे. या आवाहनामुळे पाकिस्तानची बिकट आर्थिक स्थिती पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे.The Focus Explainer Why did tea become so expensive in Pakistan? Imported money in Pakistani coffers for only 2 months, read more

आजच्या द फोकस एक्सप्लेनरमध्ये जाणून घेऊया की, पाकिस्तानच्या आर्थिक दुर्दशेचा चहाशी काय संबंध? पाकिस्तानी मंत्री चहाचा वापर कमी करण्याचे आवाहन का करत आहेत?



पाक दरवर्षी करतो 9,500 कोटी रुपयांचा चहा आयात

22 कोटी लोकसंख्या असलेला पाकिस्तान हा जगातील सर्वात मोठा चहा आयात करणारा देश आहे. दोन वर्षांपूर्वी म्हणजेच 2020 मध्ये पाकिस्तानने 590 दशलक्ष डॉलर्स म्हणजेच सुमारे 120 अब्ज पाकिस्तानी रुपयांचा चहा विकत घेतला होता. तर 2021-22 मध्ये पाकिस्तानने सुमारे 82 अब्ज पाकिस्तानी रुपयांचा चहा आयात केला. 2022-23 मध्ये पाकिस्तानची चहाची आयात सुमारे 95 अब्ज रुपये किंवा 9,500 कोटी रुपये झाली आहे.

आता या देशासाठी अडचण अशी आहे की, जूनमध्ये परकीय चलनाचा साठा अवघ्या 10 बिलियन डॉलर्सवर खाली आला आहे. यासह तो पुढील 2 महिन्यांसाठीच आयात करू शकतो. यामुळेच पाकिस्तानच्या मंत्र्याने लोकांना चहा कमी पिण्याचे आवाहन केले आहे. अलीकडेच पाकिस्तानने डॉलर वाचवण्यासाठी लक्झरी वस्तूंच्या आयातीवरही बंदी घातली होती.

पाकिस्तानी दर महिन्याला 770 कोटी कप चहा पितात

नॅशनल टी अँड हाय व्हॅल्यू क्रॉप्स इन्स्टिट्यूटचे संचालक डॉ. अब्दुल वाहिद यांच्या मते, पाकिस्तानमध्ये दर सेकंदाला 3,000 कप चहाचे सेवन केले जाते. म्हणजेच, पाकिस्तानमध्ये दररोज सुमारे 260 कोटी कप चहा प्यायला जातो, दरमहा सुमारे 770 कोटी कप आणि दरवर्षी सुमारे 9,300 कोटी कप चहा प्यायला जातो.

गेल्या अनेक वर्षांपासून पाकिस्तानमधील वार्षिक दरडोई चहाचा वापर 1 किलोच्या आसपास स्थिर आहे, परंतु दरवर्षी लोकसंख्येमध्ये 2-3% वाढ होत असल्याने चहाचा वापरही वाढत आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या अन्न आणि कृषी संघटनेच्या किंवा FAOच्या आकडेवारीनुसार, 2007 ते 2016 दरम्यान पाकिस्तानमध्ये दरडोई चहाचा वापर 35.8% वाढला आहे.

पाकिस्तानमध्ये 850 रुपये किलो चहाची पाने

पाकिस्तानमध्ये वाढत्या महागाईमुळे चहाचा घोटही महाग झाला आहे. तेथे 1 किलो चहाच्या पानाचा भाव जूनमध्ये 850 रुपयांवर पोहोचला आहे, जो चार महिन्यांपूर्वी 700-750 रुपये होता.

पाकिस्तान्यांनी दिवसभर चहाच प्यायला नाही तर 26 कोटी वाचतील

पाकिस्तानातील चहाच्या एका दिवसाच्या आयातीचा खर्च बघितला तर तो सुमारे 26 कोटी इतका निघतो. म्हणजे पाकिस्तानातील लोकांनी एक दिवस चहा प्यायला नाही तर जवळपास 26 कोटी रुपये वाचतील. सध्या पाकिस्तानातील चहाच्या दुकानात एका कप चहाची किंमत 45 रुपये आहे. काही महिन्यांपूर्वी ही किंमत 30 रुपये प्रति कप होती.

पाकिस्तान दरवर्षी सुमारे 2 लाख टन चहा विदेशातून आयात करतो

पाकिस्तानमध्ये चहाचे उत्पादन होत नाही, असे नाही, तर तेथे केवळ ५० हेक्टरमध्ये चहाची लागवड केली जाते आणि चहाचे वार्षिक उत्पादन केवळ 10 टन आहे. तर चहाचा वापर वर्षाला 2 लाख टन इतका आहे. पाकिस्तानने जुलै 2020 ते एप्रिल 2021 या कालावधीत 2.21 लाख टन चहा आयात केला. त्यामुळे पाकिस्तानला सर्वाधिक चहा आयात करतो.

UNच्या आकडेवारीनुसार, पाकिस्तानी सध्या दरवर्षी सुमारे 1.80 लाख टन काळा चहा पितात. 2027 पर्यंत हा आकडा 2.50 लाख टनांपर्यंत वाढण्याची अपेक्षा आहे.

पाकिस्तान 80 टक्के चहाची केनियातून करतो आयात

पाकिस्तानमध्ये चहा अनेक प्रकारात घेतला जातो. तिथे ब्लॅक टी सर्वाधिक प्यायला जातो. यासोबतच ग्रीन टी, गरम चहा, थंड चहा, गोड चहा, खारट आणि मसालेदार चहा प्यायला जातो. तिथे उकडलेल्या गोड दुधात चहाची पाने मिसळून बनवलेल्या चहाला सर्वाधिक पसंती दिली जाते. केनियाशिवाय पाकिस्तान चीन, टांझानिया, युगांडा आणि बुरुंडी या पूर्व आफ्रिकन देशांमधूनही चहा आयात करतो.

पाकिस्तानची आर्थिक दुर्दशा यावरून लक्षात येईल…

पाकिस्तानी अर्थ मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, 2013 मध्ये पाकिस्तानवर सुमारे 8.87 लाख कोटी पाकिस्तानी रुपयांचे कर्ज होते, जे एप्रिल 2021 पर्यंत वाढून सुमारे 18 लाख कोटी पाकिस्तानी रुपये झाले.

पाकिस्तानमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या दराने 200 रुपयांचा टप्पा पार केला आहे.

पाकिस्तानी रुपयाचीही सातत्याने घसरण होत आहे. 1 डॉलरच्या तुलनेत 207च्या वर पोहोचला आहे.

पाकिस्तानलाही वीज संकटाचा सामना करावा लागत आहे. आठवडाभरापूर्वी रात्री 8.30 वाजेपर्यंत बाजारपेठा बंद ठेवण्याचा, रात्री 10 नंतर विवाहसोहळ्यांवर बंदी घालण्याचा आणि कार्यालयातील कामकाजाचे दिवस आठवड्यातून 6 दिवसांवरून कमी करून 5 दिवस करण्याचा निर्णय घेतला होता.

आर्थिक संकटावर मात करण्यासाठी पाकिस्तान आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी म्हणजेच IMF कडून 3 अब्ज डॉलर्सची आर्थिक मदत मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहे.

The Focus Explainer Why did tea become so expensive in Pakistan? Imported money in Pakistani coffers for only 2 months, read more

महत्वाच्या बातम्या