Tirupati Temple : तिरुपतीस 12.43 लाख भाविकांकडून केस अर्पण:176 कोटींची विक्रमी कमाई होणार; छोटे 135, प्रीमियम केसांची 20 हजार रुपये किलोने विक्री

By, wankhadepravin - June 15, 2026 05:00:26

0

वृत्तसंस्था

तिरुपती : Tirupati Temple भगवान व्यंकटेश्वरांच्या चरणी अर्पण करण्यात येणारे केस आता तिरुमला मंदिरासाठी अक्षरशः ‘काळे सोने’ ठरत आहेत. श्रद्धेपोटी केले जाणारे केशदान मंदिराच्या उत्पन्नाचा मोठा स्रोत बनले असून यंदा या माध्यमातून विक्रमी कमाई होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मे २०२६ महिन्यात तिरुमलामध्ये केशदानाचा नवा उच्चांक नोंदवला गेला असून अवघ्या २७ दिवसांत १२ लाख ४३ हजारांहून अधिक भाविकांनी आपले केस देवाला अर्पण केले आहेत.Tirupati Temple

तिरुमला तिरुपती देवस्थानमच्या आकडेवारीनुसार, १ मे ते २७ मे या कालावधीत १२.४३ लाख भाविकांनी मुंडण करून केशदान केले. गेल्या दोन वर्षांच्या तुलनेत ही संख्या लक्षणीयरीत्या जास्त आहे. मे २०२४ मध्ये १०.६५ लाख तर मे २०२५ मध्ये १०.१८ लाख भाविकांनी केशदान केले होते. यंदा मात्र हा आकडा १२ लाखांच्या पुढे गेल्याने मंदिर प्रशासनही आश्चर्यचकित झाले आहे.Tirupati Temple

CM Devendra Fadnavis : कुंभमेळ्यापूर्वी भीमाशंकरचा कायापालट! 150 कुटुंबांसाठी उभारणार नवे आदर्श गाव; CM फडणवीसांची मोठी घोषणा

केशदानात झालेल्या या वाढीचा थेट परिणाम मंदिराच्या उत्पन्नावर दिसून येत आहे. तिरुमला तिरुपती देवस्थानमला यंदा मानवी केसांच्या विक्रीतून तब्बल १७६ कोटी रुपयांचे उत्पन्न मिळण्याचा अंदाज आहे. गेल्या आर्थिक वर्षात मंदिराला या माध्यमातून सुमारे १५० कोटी रुपये मिळाले होते. त्यामुळे यंदा उत्पन्नाचा नवा विक्रम होण्याची शक्यता आहे.

तिरुमला येथे दररोज हजारो भाविक नवस पूर्ण करण्यासाठी किंवा धार्मिक श्रद्धेपोटी मुंडण करतात. मंदिर प्रशासन या केसांचे संकलन करून त्यांची गुणवत्ता आणि लांबीच्या आधारे वर्गवारी करते. त्यानंतर या केसांचा लिलाव केला जातो. यंदा विक्रमी केशदानामुळे देवस्थानमने तब्बल २ लाख ८३ हजार किलो, म्हणजेच २८३ टनांहून अधिक मानवी केसांच्या विक्रीची प्रक्रिया सुरू केली आहे.

या लिलावात छोट्या केसांना प्रतिकिलो सुमारे १३५ रुपये दर मिळाला आहे, तर लांब आणि उच्च दर्जाच्या केसांना प्रतिकिलो तब्बल २० हजार रुपयांपर्यंत किंमत मिळाली आहे. विशेषतः महिलांचे लांब, निरोगी आणि नैसर्गिक केस जागतिक बाजारपेठेत मोठ्या मागणीत असल्याने त्यांना सर्वाधिक दर मिळतो.

श्रद्धा, परंपरा आणि अर्थकारण यांचा अनोखा संगम असलेल्या तिरुमलातील केशदानाची परंपरा शेकडो वर्षांपासून सुरू आहे. भाविक आपल्या इच्छा पूर्ण झाल्यानंतर कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी किंवा देवाप्रती समर्पणभाव म्हणून केस अर्पण करतात. आज हीच धार्मिक परंपरा मंदिरासाठी कोट्यवधी रुपयांचे उत्पन्न मिळवून देत असून त्यामुळे तिरुमलातील केसांना ‘काळे सोने’ असे संबोधले जाऊ लागले आहे.

केशदानाचा वाढता आकडा आणि त्यातून होणारी विक्रमी कमाई पाहता, तिरुमला मंदिर हे जगातील सर्वाधिक उत्पन्न मिळवणाऱ्या धार्मिक संस्थांपैकी एक म्हणून आपले स्थान अधिक मजबूत करत असल्याचे दिसून येत आहे.