PM Modi-Macron : भारत-फ्रान्सदरम्यान 3.25 लाख कोटी रुपयांचा करार आज; भारताला 114 राफेल मिळतील

By, Pravin Wankhade - February 17, 2026 11:00:57

0

वृत्तसंस्था

मुंबई : PM Modi-Macron पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांची आज मुंबईत भेट होणार आहे. यावेळी दोन्ही देशांमध्ये 3.25 लाख कोटी रुपयांचा संरक्षण करार होईल. किमतीच्या दृष्टीने हा भारताचा सर्वात मोठा लष्करी खरेदी करार असेल. या अंतर्गत भारताला 114 राफेल लढाऊ विमाने मिळतील.PM Modi-Macron

आज होणाऱ्या बैठकीत संरक्षण, सागरी सहकार्य, इंडो-पॅसिफिक धोरण, उदयोन्मुख तंत्रज्ञान, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि जागतिक मुद्द्यांवर चर्चा होईल. ही बैठक दुपारी 3:15 वाजता मुंबईतील लोक भवनात होईल.PM Modi-Macron

दोन्ही नेते सायंकाळी 5:15 वाजता भारत-फ्रान्स इनोव्हेशन इयर 2026 चे उद्घाटन करतील. यासोबतच दोन्ही देशांतील उद्योजक, स्टार्टअप संस्थापक, संशोधन तज्ञ आणि नवनिर्मितीशी संबंधित लोकांना संबोधित करतील.PM Modi-Macron

बंजारा समाजातील मान्यवरांचा उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या हस्ते सेवा पुरस्कार देऊन गौरव

राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन 17 ते 19 फेब्रुवारीपर्यंत भारताच्या दौऱ्यावर असतील. यावेळी ते दिल्लीतील AI इम्पॅक्ट समिटमध्येही सहभागी होतील.

राष्ट्राध्यक्ष झाल्यानंतर मॅक्रॉन चौथ्यांदा भारतात पोहोचले

राष्ट्राध्यक्ष झाल्यानंतर मॅक्रॉन यांचा हा चौथा भारत दौरा आहे. यापूर्वी ते मार्च 2018 मध्ये पहिल्यांदा भारतात आले होते. त्यानंतर ते सप्टेंबर 2023 मध्ये G20 शिखर परिषदेसाठी आणि जानेवारी 2024 मध्ये प्रजासत्ताक दिन सोहळ्यात प्रमुख पाहुणे म्हणून आले होते.

भारत आणि फ्रान्स यांच्यात 1998 पासून धोरणात्मक भागीदारी आहे आणि दोन्ही देश संरक्षण, तंत्रज्ञान, अंतराळ आणि ऊर्जा यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये एकत्र काम करतात. हा दौरा देखील याच सहकार्याला पुढे नेण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे.

भारताला 24 सुपर राफेल फायटर जेट मिळतील

भारत आणि फ्रान्समधील राफेल करारातील सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे यापैकी २४ विमाने ‘सुपर राफेल’ असतील. या प्रगत जेट विमानांना F-5 आवृत्ती म्हटले जात आहे, जी फ्रान्सची कंपनी दसॉ एव्हिएशन बनवत आहे.

सध्या भारतीय हवाई दलाकडे जी राफेल विमाने आहेत, ती F-3 प्रकारची आहेत आणि त्यांना 4.5 जनरेशनची लढाऊ विमाने मानले जाते. यात स्टेल्थ वैशिष्ट्ये आणि अणुबॉम्ब वाहून नेण्याची क्षमता देखील आहे. नवीन करारामध्ये मिळणारी बहुतेक जेट विमाने F-4 आवृत्तीची असतील, जी अधिक प्रगत प्रणाली आणि अद्ययावित तंत्रज्ञानासह येतील.

असे सांगितले जात आहे की युरोपियन मानकांनुसार F-5 राफेलला आणखी प्रगत श्रेणीत ठेवले जात आहे. ही सध्या विकासाच्या टप्प्यात आहेत. योजनेनुसार F-4 जेट विमानांची डिलिव्हरी २०२८-२९ पासून सुरू होईल, तर २०३० नंतर मिळणारी जेट विमाने F-5 म्हणजेच सुपर राफेल असतील.

या करारानंतर, फ्रान्सव्यतिरिक्त, भारत त्या निवडक देशांमध्ये सामील होईल ज्यांच्याकडे इतक्या प्रगत क्षमतेची राफेल लढाऊ विमाने असतील. यामुळे हवाई दलाची ताकद आणि तंत्रज्ञान पातळी या दोन्हीमध्ये मोठी वाढ होईल असे मानले जात आहे.

भारतात बनवले जातील 96 राफेल फायटर जेट

फ्रान्सची कंपनी दसॉ एव्हिएशनसोबत होणाऱ्या या करारातील महत्त्वाची बाब म्हणजे 114 पैकी 96 विमाने भारतातच बनवली जातील.

केवळ 18 जेट उड्डाणासाठी तयार स्थितीत (फ्लाय-अवे कंडिशन) थेट फ्रान्समधून मिळतील. बाकी विमानांचे उत्पादन भारतात होईल आणि त्यात सुमारे 60% पर्यंत स्वदेशी सुटे भाग वापरले जातील.

राफेल जेटचे उत्पादन मेक इन इंडिया कार्यक्रमांतर्गत होईल. दसॉ एव्हिएशन एका भारतीय कंपनीसोबत मिळून उत्पादन करेल.

अलीकडेच दसॉने आपल्या जॉइंट व्हेंचर दसॉ रिलायन्स एरोस्पेस लिमिटेड (DRAL) मधील आपली भागीदारी 49% वरून वाढवून 51% केली आहे. या भागीदारीत अनिल अंबानींची रिलायन्स इन्फ्रास्ट्रक्चर देखील समाविष्ट आहे.

या करारानुसार, सर्व 114 जेटमध्ये भारतीय शस्त्रे, क्षेपणास्त्रे आणि दारूगोळा समाविष्ट केले जातील आणि सुरक्षित डेटा लिंक प्रणाली देखील दिली जाईल, ज्यामुळे ही विमाने भारतीय रडार आणि सेन्सर नेटवर्कशी थेट जोडली जाऊ शकतील.

दसॉ एअरफ्रेम बनवण्याचे तंत्रज्ञान हस्तांतरित करेल, तर इंजिन कंपनी साफ्रान आणि एव्हियोनिक्स कंपनी थेल्स या प्रकल्पात सहकार्य करतील.

भारताने यापूर्वीच 36 राफेल जेट खरेदी केले आहेत

भारताने यापूर्वीच फ्रान्सकडून 36 राफेल लढाऊ विमाने खरेदी केली आहेत. भारत आणि फ्रान्स यांच्यात या विमानांच्या खरेदीचा करार सप्टेंबर 2016 मध्ये झाला होता. त्यावेळी त्याची किंमत सुमारे 7.8 अब्ज युरो म्हणजेच अंदाजे ₹59 हजार कोटी होती.

या राफेल विमानांची डिलिव्हरी टप्प्याटप्प्याने सुरू झाली होती. पहिले विमान 2019 मध्ये फ्रान्समध्ये भारताला सुपूर्द करण्यात आले होते, तर 2020 पासून जेट भारतात पोहोचू लागले. सर्व 36 विमाने 2022 पर्यंत भारतीय वायुसेनेला मिळाली होती.

भारतीय वायुसेनेने ही विमाने अंबाला एअरबेस (हरियाणा) आणि हासीमारा एअरबेस (पश्चिम बंगाल) येथील दोन स्क्वाड्रनमध्ये तैनात केली आहेत.

राफेल जेट आधुनिक रडार, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणाली आणि लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांनी सुसज्ज आहेत. यामध्ये मीटियोर एअर-टू-एअर क्षेपणास्त्र, SCALP क्रूझ क्षेपणास्त्र आणि MICA क्षेपणास्त्र प्रणाली यांसारखी प्रगत शस्त्रे समाविष्ट आहेत, ज्यामुळे वायुसेनेची मारक क्षमता लक्षणीयरीत्या वाढते.

तज्ञांच्या मते, 36 राफेलची पहिली खेप भारतीय वायुसेनेसाठी तांत्रिक सुधारणा ठरली होती आणि याच अनुभवाच्या आधारावर आता मोठ्या प्रमाणावर राफेल करार केला जात आहे.