Iran war : इराण युद्ध: 48 नेते, 40 कमांडर, 9 नौदल जहाजे… 48 तासांच्या युद्धात इराणचे प्रचंड नुकसान

By, Pravin Wankhade - March 2, 2026 09:00:30

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Iran war मध्यपूर्वेतील तणावाने आता उघड युद्धाचे रूप घेतले आहे. अमेरिका आणि इस्रायल यांनी संयुक्त लष्करी कारवाई करत इराणवर मोठ्या प्रमाणात हवाई आणि सागरी हल्ले चढवले. या कारवाईत ईरानचे अनेक वरिष्ठ लष्करी अधिकारी आणि कमांडर ठार झाल्याची माहिती समोर आली आहे. काही नौदल जहाजेही नष्ट झाल्याचे वृत्त आहे. या घडामोडींमुळे संपूर्ण मध्यपूर्वेत भीती आणि अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. Iran war

या कारवाईला अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इजरायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांची थेट मान्यता असल्याचे सांगितले जात आहे. दोन्ही देशांनी ही मोहीम ईरानच्या वाढत्या लष्करी आणि क्षेपणास्त्र क्षमतेला आळा घालण्यासाठी असल्याचा दावा केला आहे. विशेषतः ईरानच्या संरक्षण व्यवस्थेतील महत्त्वाच्या ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले. Iran war

CM Devendra Fadnavis : विधिमंडळ विनोदांना जन्म देणारे ठिकाण, मुख्यमंत्र्यांच्या कोट्यांनी विधानभवनात पिकला हशा

हल्ल्यांमध्ये ईरानच्या सत्ताकेंद्राशी आणि लष्करी नेतृत्वाशी संबंधित अनेक महत्त्वाचे अधिकारी ठार झाल्याचे वृत्त आहे. काही अहवालांनुसार, इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स अर्थात Islamic Revolutionary Guard Corpsच्या वरिष्ठ कमांडरांचाही यात समावेश आहे. यामुळे ईरानच्या संरक्षण यंत्रणेला मोठा धक्का बसल्याचे मानले जात आहे. ईरानचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अल खोमेनी यांच्याबाबतही विविध दावे केले जात आहेत, मात्र अधिकृत पातळीवर सर्व तपशील स्पष्ट करण्यात आलेले नाहीत.

या कारवाईदरम्यान ईरानच्या नौदलावरही मोठा आघात झाला आहे. काही युद्धनौका आणि लष्करी जहाजे उद्ध्वस्त करण्यात आल्याचे सांगितले जाते. यामुळे पर्शियन आखातातील सामरिक समतोल ढासळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. विशेषतः Strait of Hormuz या सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाच्या समुद्री मार्गावर तणाव वाढण्याची भीती आहे. जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेलवाहतूक या मार्गातून होते. त्यामुळे या भागात अस्थिरता निर्माण झाल्यास जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.

अमेरिका आणि इजरायलने या कारवाईला “प्रतिबंधात्मक पाऊल” असे म्हटले आहे. त्यांचा दावा आहे की ईरानने अलीकडील काळात क्षेपणास्त्र चाचण्या आणि प्रादेशिक हस्तक्षेप वाढवले होते. त्यामुळे भविष्यातील संभाव्य धोका टाळण्यासाठी ही कारवाई आवश्यक होती. मात्र ईरानने हे सर्व आरोप फेटाळले असून, हा हल्ला आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन असल्याचे म्हटले आहे.

हल्ल्यानंतर ईराननेही प्रत्युत्तर देण्याची भूमिका घेतली आहे. इजरायल आणि अमेरिकेच्या काही ठिकाणांना लक्ष्य करण्याचे प्रयत्न झाल्याचे वृत्त आहे. काही क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांचे दावे करण्यात आले आहेत. त्यामुळे संघर्ष अधिक चिघळण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. मध्यपूर्वेतील इतर देशांनीही परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले आहे. काही देशांनी आपल्या हवाई क्षेत्रात निर्बंध घातले आहेत, तर काहींनी नागरिकांना सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.

या संघर्षाचे परिणाम केवळ लष्करी मर्यादेत राहतील की व्यापक युद्धात परिवर्तित होतील, याबाबत सध्या अनिश्चितता आहे. तेलाच्या किंमतींमध्ये चढउतार सुरू झाले असून जागतिक बाजारपेठेत अस्थिरता दिसून येत आहे. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने दोन्ही बाजूंना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. संयुक्त राष्ट्रांकडून तातडीच्या बैठकीची मागणीही करण्यात आली आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, या कारवाईमुळे मध्यपूर्वेतील राजकीय समीकरणे बदलू शकतात. ईरानच्या लष्करी नेतृत्वावर झालेला आघात हा केवळ तात्पुरता धक्का आहे की दीर्घकालीन कमकुवतपणाचे लक्षण आहे, हे पुढील काही दिवसांत स्पष्ट होईल. त्याचवेळी अमेरिका आणि इजरायलने दाखवलेली आक्रमक भूमिका भविष्यातील धोरणांबाबत संकेत देणारी मानली जात आहे.

सध्या परिस्थिती तणावपूर्ण असली तरी सर्वांचे लक्ष पुढील काही तास आणि दिवसांवर लागले आहे. जर दोन्ही बाजूंनी संवादाचा मार्ग स्वीकारला तर मोठा संघर्ष टाळता येऊ शकतो. अन्यथा, हा तणाव व्यापक युद्धात परिवर्तित होण्याची भीती नाकारता येत नाही. मध्यपूर्वेतील ही घडामोड केवळ त्या प्रदेशापुरती मर्यादित नसून, तिचे परिणाम संपूर्ण जगाला भोगावे लागू शकतात.