Harivansh Nominated : हरिवंश राज्यसभेचे नामनिर्देशित खासदार बनले, उपसभापती होऊ शकतात; कार्यकाळ 2032 पर्यंत

By, Pravin Wankhade - April 11, 2026 09:00:30

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Harivansh Nominated राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी हरिवंश नारायण सिंह यांना राज्यसभेसाठी नामनिर्देशित केले आहे. माजी CJI रंजन गोगोई यांच्या निवृत्तीनंतर ही जागा रिक्त झाली होती. ही जागा भरण्यासाठी JD(U) च्या हरिवंश यांना राज्यसभेसाठी नामनिर्देशित केले आहे. 69 वर्षीय हरिवंश आता 2032 पर्यंत राज्यसभेत राहतील.Harivansh Nominated

राज्यसभेत एकूण 12 सदस्य नामनिर्देशित खासदार असतात, ज्यांची निवड राष्ट्रपतीच करतात. या खासदारांची निवड कला, साहित्य, विज्ञान, समाजसेवा या क्षेत्रांतील विशेष योगदानाच्या आधारावर केली जाते.Harivansh Nominated

खरं तर, हरिवंश यांचा मागील कार्यकाळ 9 एप्रिल रोजी संपला होता. त्यांच्या पक्ष JDU ने यावेळी राज्यसभा खासदारपदासाठी त्यांचे नाव दिले नव्हते. यावर राष्ट्रपतींनी स्वतःच त्यांची नियुक्ती केली.Harivansh Nominated

Devendra Fadnavis : भाडेतत्त्वावर परवडणाऱ्या घरांसाठी सक्षम यंत्रणा कार्यान्वित करा, देवेंद्र फडणवीस यांच्या सूचना

दरम्यान, बिहारचे मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांनीही राज्यसभा खासदार म्हणून शपथ घेतली. हरिवंश यांना नितीश कुमार यांचे जवळचे मानले जात होते, परंतु काही काळापासून दोघांमध्ये दुरावा दिसून आला.

18 मार्च रोजी पंतप्रधान मोदींनी पुनरागमनाचे संकेत दिले होते

अर्थसंकल्पीय अधिवेशनाच्या दुसऱ्या टप्प्यात राज्यसभेत निवृत्त होणाऱ्या खासदारांचा निरोप समारंभ 18 मार्च रोजी झाला होता. यावेळी पंतप्रधान मोदी हरिवंश यांच्याबद्दल म्हणाले होते- “आमचे उपसभापती हरिवंश निरोप घेत आहेत. हरिवंश यांना या सभागृहात दीर्घकाळ आपल्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्याची संधी मिळाली.”

पंतप्रधान मोदींनी संकेत दिले होते की हरिवंश यांची राजकीय कारकीर्द अजून संपलेली नाही, ते पुढेही जनहिताची कामे करत राहतील. या आधारावरच हरिवंश नारायण यांना पुन्हा नामनिर्देशित खासदार म्हणून आणले गेले आहे असे मानले जात आहे.

महत्वाचा प्रश्न- हरिवंश राज्यसभेत आता कोणत्या भूमिकेत असतील

संविधान आणि राज्यसभेच्या नियमांनुसार, नामनिर्देशित खासदार देखील उपसभापती होऊ शकतात. संविधानाच्या कलम 89 नुसार राज्यसभा आपल्या सदस्यांमधून उपसभापतीची निवड करते. यात कुठेही अशी अट नाही की सदस्य निवडून आलेलाच असावा, म्हणजेच नामनिर्देशित आणि निवडून आलेले, दोन्ही प्रकारचे सदस्य या पदावर निवडले जाऊ शकतात. फक्त ती व्यक्ती राज्यसभा सदस्य असावी.

उपसभापतीची निवड राज्यसभा खासदारच करतात. यासाठी एक प्रस्ताव आणला जातो, ज्यावर मतदान होते. सरकार आणि विरोधक आपापसात सहमतीने नावे ठरवतात. साध्या बहुमताने निवडणूक होते. विशेष बाब म्हणजे नामनिर्देशित सदस्य देखील या निवडणुकीत मतदान करू शकतात आणि स्वतः उमेदवार देखील होऊ शकतात.

हरिवंश यापूर्वीच राज्यसभेचे उपसभापती (2018–2024) राहिले आहेत. आता ते राष्ट्रपतींकडून नामनिर्देशित सदस्य बनवले गेले आहेत. अशा परिस्थितीत सहमती झाल्यास हरिवंश पुन्हा उपसभापती होऊ शकतात.

हरिवंश पत्रकारितेत होते, नंतर राजकारणी बनले

हरिवंश नारायण सिंह पत्रकार ते नेते बनले. त्यांनी जेडीयूच्या वतीने राज्यसभेत बिहारचे प्रतिनिधित्व केले. 2018 मध्ये ते पहिल्यांदा राज्यसभेचे उपसभापती बनले. त्यानंतर 2020 मध्ये त्यांची पुन्हा निवड झाली.