RBIच्या ‘USD-INR स्वॅप’ योजनेला अभूतपूर्व प्रतिसाद; 11 आठवड्यांत 73 अब्ज डॉलरची परकीय चलन उभारणी

By, wankhadepravin - August 25, 2026 02:41:23

0

विशेष प्रतिनिधी

नवी दिल्ली : भारतीय बँकिंग क्षेत्राला आणि अर्थव्यवस्थेला अनिवासी भारतीयांकडून मिळत असलेल्या विश्वासाचे चित्र रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) विशेष ‘USD-INR फॉरेक्स स्वॅप’ सुविधेने स्पष्ट केले आहे. 8 जून 2026 रोजी सुरू करण्यात आलेल्या या सुविधेद्वारे 21 ऑगस्टपर्यंत तब्बल 73 अब्ज डॉलरचे परकीय चलन देशात जमा झाले आहे.

या एकूण रकमेत FCNR(B) ठेवींचा वाटा 65.40 अब्ज डॉलर इतका आहे. त्यामुळे अनिवासी भारतीयांनी भारतीय बँकिंग व्यवस्थेवर दाखवलेला विश्वास या योजनेच्या यशामागील प्रमुख घटक ठरला आहे.

2013 च्या विक्रमावर मात

अवघ्या 11 आठवड्यांपेक्षा कमी कालावधीत 73 अब्ज डॉलर उभारले जाणे ही भारताच्या परकीय चलन उभारणीच्या इतिहासातील महत्त्वाची कामगिरी मानली जात आहे. 2013 मध्ये RBIच्या FCNR(B) स्वॅप योजनेद्वारे सुमारे तीन महिन्यांत 26 अब्ज डॉलर उभारण्यात आले होते. यावेळी त्यापेक्षा जवळपास तिप्पट रक्कम कमी कालावधीत जमा झाली आहे.

नगरसेवक ते मुख्यमंत्री; ‘दबाव’ कसा हाताळतात? देवेंद्र फडणवीसांनी Gen Z ला सांगितला राजकीय प्रवासाचा किस्सा

योजनेला मिळालेल्या अपेक्षेपेक्षा मोठ्या प्रतिसादामुळे RBIने FCNR(B) योजनेची अंतिम मुदतही बदलली आहे. पूर्वी 30 सप्टेंबर 2026 पर्यंत असलेली ही सुविधा आता 31 ऑगस्ट 2026 रोजी बंद करण्यात येणार आहे.

NRIंच्या विश्वासाचे प्रतिबिंब

या योजनेच्या माध्यमातून अनिवासी भारतीयांनी भारतीय बँकिंग प्रणालीवरील आपला विश्वास पुन्हा एकदा अधोरेखित केला आहे. मोठ्या प्रमाणात आणि तुलनेने दीर्घकालीन परकीय चलन ठेवी भारतीय अर्थव्यवस्थेत आल्याने देशाची बाह्य आर्थिक स्थिती अधिक मजबूत होण्यास मदत होणार आहे.

सरकारच्या मते, जागतिक अर्थव्यवस्थेसमोरील आव्हाने कायम असतानाही भारताच्या आर्थिक क्षमतेवर आणि विकासाच्या प्रवासावर जागतिक स्तरावर विश्वास वाढत असल्याचे या प्रतिसादातून दिसून येते.

‘USD-INR फॉरेक्स स्वॅप’ सुविधेमुळे परकीय चलनाचा मोठा प्रवाह भारतात आला असून, NRI ठेवी आणि संस्थात्मक निधीच्या माध्यमातून देशाची बाह्य आर्थिक सुरक्षा बळकट करण्यास या योजनेची महत्त्वपूर्ण मदत झाली आहे.

Source : PIB