Budget 2026 : अर्थसंकल्पावर 10 प्रश्न, सीतारमण यांची उत्तरे, सिक्युरिटी ट्रान्झॅक्शन टॅक्स वाढवून सट्टेबाजीवर नियंत्रण, देशाचा आर्थिक पाया खूप मजबूत

By, Pravin Wankhade - February 2, 2026 08:30:55

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Budget 2026 अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी आज, म्हणजेच 1 फेब्रुवारी रोजी संसदेत सर्वसाधारण अर्थसंकल्प 2026 सादर केला. या अर्थसंकल्पात कर्करोगावरील औषधांवरील शुल्क रद्द करण्यापासून ते शेअर बाजारात सिक्युरिटी ट्रान्झॅक्शन टॅक्स वाढवण्यापर्यंतच्या घोषणा करण्यात आल्या.Budget 2026

अर्थसंकल्पीय भाषणानंतर निर्मला सीतारमण यांनी पत्रकार परिषद घेतली. या पत्रकार परिषदेत त्यांनी अर्थसंकल्पाशी संबंधित अनेक प्रश्नांची उत्तरे दिली. येथे आम्ही तुम्हाला परिषदेतील 10 मोठे प्रश्न आणि त्यांची उत्तरे सांगत आहोत.Budget 2026

प्रश्न 1: राहुल गांधींच्या अर्थसंकल्पावरील टीकेवर आणि बदलाच्या मागणीवर तुमचे काय म्हणणे आहे?

उत्तर: अर्थमंत्र्यांनी सांगितले की, त्यांना कोणत्या बदलाची चर्चा केली जात आहे हे समजत नाही, कारण देशाचा आर्थिक पाया खूप मजबूत आहे. त्यांनी सांगितले की, अर्थसंकल्पात लहान आणि मध्यम उद्योग (SME), चामडे, वस्त्रोद्योग आणि पादत्राणे उद्योगासाठी विशेष योजना आणल्या आहेत. जागतिक अस्थिरतेपासून शेतकरी आणि महिला उद्योजकांना वाचवण्यासाठी पावले उचलण्यात आली आहेत, जेणेकरून बाहेरील चढ-उतारांचा त्यांच्यावर परिणाम होऊ नये.Budget 2026

केंद्रीय अर्थसंकल्पातून महाराष्ट्राला काय मिळाले??, देवेंद्र फडणवीसांनी उलगडले तपशील!!

प्रश्न 2: जगात सुरू असलेल्या अनिश्चिततेने अर्थसंकल्पावर किती परिणाम केला?

उत्तर: अर्थसंकल्प तयार करताना जागतिक परिस्थिती नेहमीच विचारात घेतली जाते, असे अर्थमंत्र्यांनी मान्य केले. तथापि, त्यांनी सांगितले की, कोणत्याही एका विशिष्ट पावलासाठी केवळ जागतिक अनिश्चिततेला जबाबदार धरता येणार नाही. मुख्य आर्थिक सल्लागारांनी (CEA) आर्थिक सर्वेक्षणामध्ये असेही नमूद केले आहे की, मजबूत पायाभूत सुविधा असूनही आपल्याला एका अनिश्चित जगाचा सामना करावा लागत आहे आणि अर्थसंकल्प त्यानुसार संतुलन साधण्याचा प्रयत्न करतो.

प्रश्न 3: AI (आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स) आल्याने भारतात तरुणांच्या नोकऱ्या कमी होतील का?

उत्तर: अर्थमंत्र्यांनी सांगितले की, AI कधीही मानवी श्रमाची जागा घेऊ शकत नाही. आपल्याला AI चा वापर विचार न करता करायचा नाही. भारतात AI चे उद्दिष्ट तरुणांसाठी कामाच्या नवीन आणि आकर्षक संधी निर्माण करणे हे असले पाहिजे.

भारतीय स्टार्टअप्स आधीच AI चा वापर करत आहेत. आपल्याला केवळ मोठ्या भाषा मॉडेल्सची (LLM) नाही, तर लहान आणि मध्यम स्तरावरील मॉडेल्सची देखील गरज आहे, जे आपल्या अर्थव्यवस्थेच्या गरजा पूर्ण करू शकतील.

सरकार AI साठी आवश्यक पायाभूत सुविधा आणि क्षमता तयार करत आहे, जेणेकरून त्याचे फायदे थेट आपल्या लोकांना मिळतील.

प्रश्न 4: ‘रेअर अर्थ कॉरिडॉर’ काय आहेत आणि ते भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी का महत्त्वाचे आहेत?

उत्तर: हे अर्थसंकल्पातील एक मोठे पाऊल आहे. रेअर अर्थ ही अशी खनिजे आहेत, ज्यांचा वापर मोबाईल, चिप आणि बॅटरी बनवण्यासाठी होतो. हे कॉरिडॉर ओडिशा, केरळ, आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडूमध्ये तयार केले जातील.

भारतात या खनिजांचा साठा आहे, परंतु प्रक्रिया करण्याची कमतरता आहे. या कॉरिडॉरच्या माध्यमातून आपण स्वतः या खनिजांवर प्रक्रिया करू, ज्यामुळे आपली इतर देशांवरील (उदा. चीन) अवलंबित्व कमी होईल. संरक्षण कॉरिडॉरच्या यशाप्रमाणेच, हे कॉरिडॉर देखील अर्थव्यवस्थेत मोठे बदल घडवतील.

प्रश्न 5: इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सेमीकंडक्टर मिशनसाठी काय घोषणा करण्यात आल्या आहेत?

उत्तर: ‘मेक इन इंडिया’ला प्रोत्साहन देण्यासाठी दोन मोठ्या घोषणा करण्यात आल्या आहेत:

सेमीकंडक्टर मिशन: यामुळे भारताच्या स्वतःच्या ‘इंडिया स्टॅक’ आणि बौद्धिक संपदा (इंटेलेक्चुअल प्रॉपर्टी) प्रकरणांमध्ये सुधारणा होईल. इलेक्ट्रॉनिक घटकांच्या निर्मितीसाठी 40,000 कोटी रुपयांची योजना सुरू करण्यात आली आहे. याचा उद्देश भारताला इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रात आत्मनिर्भर बनवणे हा आहे.

प्रश्न 6: उच्च शिक्षणासाठी सरकार काय नवीन करत आहे?

उत्तर: सरकार देशात 5 युनिव्हर्सिटी हब (विद्यापीठ केंद्र) उभारणार आहे. याचा उद्देश असा आहे की, जे विद्यार्थी परदेशात जाऊन शिक्षण घेऊ इच्छितात, त्यांना त्याच स्तराचे शिक्षण भारतातच मिळावे. यामुळे विद्यार्थ्यांना परदेशात जाण्यासाठी मोठे कर्ज घेण्याची किंवा व्हिसासाठी त्रास सहन करण्याची गरज भासणार नाही. यात खासगी क्षेत्र आणि परदेशी विद्यापीठांसोबत भागीदारीचाही समावेश असेल.

प्रश्न 7: सिक्युरिटी ट्रान्झॅक्शन टॅक्स (STT) का वाढवण्यात आला?

उत्तर: महसूल सचिवांनी स्पष्ट केले की फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स (F&O) वरील कर (STT) वाढवणे आवश्यक होते. जेव्हा ऑप्शन्स ट्रेडिंगचे प्रमाण देशाच्या जीडीपी आणि शेअर बाजाराच्या आकाराच्या तुलनेत खूप जास्त होते, तेव्हा ती निव्वळ सट्टेबाजी बनते. यामुळे ज्या लहान गुंतवणूकदारांना हा खेळ पूर्णपणे समजत नाही, त्यांना मोठे नुकसान होत आहे.

प्रश्न 8: गेल्या 10 वर्षांत पायाभूत सुविधांवरील खर्चाची काय स्थिती आहे?

उत्तर: अर्थमंत्र्यांनी सांगितले की, या अर्थसंकल्पात जीडीपीचा 4.4% हिस्सा सार्वजनिक भांडवली खर्चासाठी ठेवण्यात आला आहे, जो गेल्या 10 वर्षांतील सर्वाधिक आहे. कोविडनंतर भारताने जी आर्थिक गती पकडली आहे, ती कायम ठेवण्यासाठी हे आवश्यक आहे. हा पैसा जलमार्ग, हाय-स्पीड रेल्वे आणि फ्रेट कॉरिडॉर (मालवाहतुकीचे मार्ग) तयार करण्यासाठी वापरला जाईल.

प्रश्न 9: सरकारने निवडणूक असलेल्या राज्यांसाठी काही वेगळ्या घोषणा केल्या आहेत का?

उत्तर: यावर अर्थमंत्र्यांनी उत्तर दिले की त्यांनी आपल्या अर्थसंकल्पीय भाषणात सर्व राज्यांचा समावेश केला आहे, मग तिथे निवडणुका असोत किंवा नसोत. सरकारने कोणत्याही विशिष्ट राज्यावर वेगळा भर देण्याऐवजी संपूर्ण भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या संतुलनावर लक्ष केंद्रित केले आहे.

प्रश्न 10: अर्थसंकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?

उत्तर: अर्थमंत्र्यांच्या मते, हा अर्थसंकल्प 2047 पर्यंत भारताला विकसित राष्ट्र बनवण्याचा मार्ग तयार करतो. याचे मुख्य आधारस्तंभ आहेत उत्पादकता वाढवणे, रोजगार निर्माण करणे, तंत्रज्ञानाचा लाभ प्रत्येक व्यक्तीपर्यंत पोहोचवणे आणि अर्थव्यवस्थेचा विकास दर कायम राखणे.