Agni Missile : अग्नीच्या प्रगत क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी; एकापेक्षा जास्त अणुबॉम्ब वाहून नेऊ शकते, एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांवर मारा करण्याचे तंत्रज्ञान

By, Pravin Wankhade - May 11, 2026 07:00:21

0

वृत्तसंस्था

भुवनेश्वर : Agni Missile संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) ने शुक्रवारी ओडिशातील डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम क्षेपणास्त्र चाचणी केंद्रातून अग्नी क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली. DRDO ने शनिवारी ही माहिती दिली.Agni Missile

या क्षेपणास्त्रामध्ये मल्टिपल इंडिपेंडेंटली टार्गेटेड री-एंट्री व्हेईकल (MIRV) प्रणाली बसवण्यात आली आहे, ज्यामुळे एकाच वेळी अनेक अणुबॉम्ब वाहून नेता येतात. तसेच, एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांना लक्ष्य करता येते. चाचणीदरम्यान, क्षेपणास्त्राने वेगवेगळ्या ठिकाणी असलेल्या अनेक लक्ष्यांना यशस्वीरित्या भेदले. ही सर्व लक्ष्ये हिंद महासागर क्षेत्रात पसरलेली होती.Agni Missile

मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, हे भारताचे दुसरे इंटर कॉन्टिनेंटल बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (ICBM) आहे. याची मारक क्षमता सुमारे 5 हजार ते 7 हजार किलोमीटरपर्यंत आहे. याचा वेग इतका जास्त आहे की शत्रूच्या रडार आणि क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणालीसाठी ते रोखणे जवळजवळ अशक्य आहे.Agni Missile

एल निनोच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रात जलसंधारणाच्या कामांना युद्धपातळीवर गती

अग्नि-5 पहिले आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र

अग्नि मालिकेत भारताकडे अग्नि-1, 2, 3, 4 आणि 5 क्षेपणास्त्रे आहेत. अग्नि-5 हे भारताचे पहिले आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र होते, जे DRDO ने विकसित केले आहे. हे भारताकडे असलेल्या लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांपैकी एक आहे. ICBM अशी क्षेपणास्त्रे आहेत, जी एका खंडातून दुसऱ्या खंडावर हल्ला करू शकतात.

या क्षेपणास्त्राची रेंज 5 हजार किलोमीटर आहे. अग्नि-5 बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र एकाच वेळी अनेक शस्त्रे वाहून नेण्यास सक्षम आहे.
हे मल्टिपल इंडिपेंडेंटली टार्गेटेबल रीएंट्री व्हेईकल (MIRV) ने सुसज्ज आहे. म्हणजेच, ते एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांसाठी प्रक्षेपित केले जाऊ शकते.
हे क्षेपणास्त्र दीड टनपर्यंत अणुबॉम्ब वाहून नेऊ शकते. याचा वेग मॅक 24 आहे, म्हणजे आवाजाच्या वेगापेक्षा 24 पट जास्त.
अग्नि-5 च्या लॉन्चिंग सिस्टीममध्ये कॅनिस्टर तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. यामुळे हे क्षेपणास्त्र कुठेही सहजपणे ने-आण (ट्रान्सपोर्ट) केले जाऊ शकते.
अग्नि-5 क्षेपणास्त्राचा वापर करणे देखील खूप सोपे आहे, यामुळे देशात कुठेही त्याची तैनाती केली जाऊ शकते.

जगातील फक्त 6 देशांकडे ICBM तंत्रज्ञान

जगातील पाच देशांकडे – अमेरिका, रशिया, चीन, भारत, फ्रान्स आणि ब्रिटनकडे इंटरकॉन्टिनेंटल बॅलिस्टिक मिसाईल (ICBM) चे तंत्रज्ञान आहे.

अग्नि-5 एकापेक्षा जास्त वॉरहेड घेऊन जाऊ शकते

अग्नि-5 एक प्रगत MIRV क्षेपणास्त्र आहे. MIRV चा अर्थ मल्टिपल इंडिपेंडेंटली-टार्गेटेबल री-एंट्री व्हेईकल आहे. पारंपरिक क्षेपणास्त्रामध्ये केवळ एक वॉरहेड नेले जाऊ शकते, तर MIRV मध्ये एकाच वेळी अनेक वॉरहेड वाहून नेले जाऊ शकतात. वॉरहेड म्हणजे, क्षेपणास्त्राचा पुढील भाग ज्यात स्फोटके असतात.

या वैशिष्ट्याचा अर्थ असा आहे की, एकमेकांपासून शेकडो किलोमीटर दूर असलेल्या अनेक लक्ष्यांना एकाच क्षेपणास्त्राद्वारे नष्ट केले जाऊ शकते. एकाच लक्ष्यावर अनेक वॉरहेड एकाच वेळी प्रक्षेपित (लॉन्च) देखील केले जाऊ शकतात.

अमेरिकेने 1970 मध्ये MIRV तंत्रज्ञान विकसित केले होते

MIRV तंत्रज्ञान सर्वात आधी अमेरिकेने 1970 मध्ये विकसित केले होते. 20 व्या शतकाच्या अखेरपर्यंत अमेरिका आणि सोव्हिएत संघ या दोघांकडे MIRV ने सुसज्ज अनेक आंतरखंडीय आणि पाणबुडीतून प्रक्षेपित होणारी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे होती.