India Pakistan : भारत-पाकिस्तानने एकमेकांना अणु ठिकाणांची माहिती दिली; 35 वर्षांची जुनी परंपरा; ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान किराणा हिल्सवर हल्ल्याची अफवा

By, Pravin Wankhade - January 3, 2026 06:00:55

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : India Pakistan भारत आणि पाकिस्तानने गुरुवार, 1 जानेवारी रोजी एकमेकांसोबत त्यांच्या अणु ठिकाणांची यादी शेअर केली आहे. ही तीच ठिकाणे आहेत, जिथे दोन्ही देशांची अणुशस्त्रे ठेवली जातात. ही परंपरा गेल्या 35 वर्षांपासून सुरू आहे. भारत आणि पाकिस्तानने नवी दिल्ली आणि इस्लामाबादमध्ये राजनैतिक माध्यमांद्वारे या यादीची देवाणघेवाण केली. India Pakistan

ही यादी भारत आणि पाकिस्तानमधील अणु प्रतिष्ठानांवर आणि सुविधांवर हल्ला करण्याच्या प्रतिबंधात्मक करारांतर्गत येते. हा करार 31 डिसेंबर 1988 रोजी स्वाक्षरित करण्यात आला होता. यात असे लिहिले आहे की दोन्ही देश या अणु ठिकाणांवर हल्ला करणार नाहीत. India Pakistan

हा करार 27 जानेवारी 1991 पासून लागू झाला. या अंतर्गत, भारत आणि पाकिस्तान प्रत्येक कॅलेंडर वर्षाच्या 1 जानेवारी रोजी एकमेकांना अणु ठिकाणांबद्दल माहिती देतात. पहिली यादी 1 जानेवारी 1992 रोजी शेअर करण्यात आली होती. India Pakistan

वेळीच वेसण नाही घातली म्हणून हिंमत झाली!!

ही यादी अशा वेळी बदलण्यात आली आहे, जेव्हा मे 2025 मध्ये पहलगाम हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून भारताने ‘ऑपरेशन सिंदूर’ चालवले होते. याच दरम्यान, पाकिस्तानच्या अणु ठिकाणांपैकी एक असलेल्या किराना हिल्सवर ड्रोन पडल्याचा दावा करण्यात आला होता.

सिप्रीच्या अहवालात दावा- भारताकडे 180 अणुबॉम्ब

स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट (सिप्री) च्या 2025 च्या अहवालानुसार भारताकडे 180 आणि पाकिस्तानकडे 170 अणुबॉम्ब आहेत. हे आकडे सिप्रीच्या 2025 च्या वर्ल्ड न्यूक्लियर फोर्सेस डेटावर आधारित आहेत, ज्यात दोन्ही देशांच्या शस्त्रांची संख्या स्टॉकपाइल (साठा) म्हणून दिली आहे.

भारताने पाकिस्तानच्या अणु ठिकाणांवर हल्ला केला होता का?

9-10 मेच्या रात्री पाकिस्तानी हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून भारताने पाकिस्तानच्या 11 हवाई तळांवर हल्ला केला. यानंतर सोशल मीडियावर अशी अफवा पसरली की, किराना हिल्सवर, जिथे पाकिस्तानची अणुशस्त्रे ठेवल्याचा दावा केला जातो, तिथे भारताने हल्ला केला. हल्ल्यानंतर परिसरात अणुगळतीही झाली.

पाकिस्तानी वृत्तसंस्था डॉनने किराना हिलमध्ये भारताचा एक ड्रोन पडल्याचा दावा केला. तथापि, त्यांनी अणुस्थळावर हल्ला झाल्याबद्दल काहीही सांगितले नाही.

युद्धविरामानंतर 12 मे 2025 रोजी भारतीय लष्कराच्या पत्रकार परिषदेत एअर मार्शल ए.के. भारती यांना याबद्दल विचारले असता, त्यांनी म्हटले होते- किराणा हिल्सवर जे काही आहे, आम्ही तिथे हल्ला केला नाही. किराणा हिल्समध्ये अणु प्रतिष्ठापना आहे हे आम्हाला सांगितल्याबद्दल धन्यवाद. आम्हाला हे माहीत नव्हते.

तज्ज्ञांनी सांगितले- भारताने पाकिस्तानी अणु ठिकाणांवर हल्ला केला नाही

आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सी (IAEA) चे प्रवक्ते फ्रेडरिक डाहल यांनी सांगितले, ‘आम्हाला मिळालेल्या माहितीनुसार, पाकिस्तानातील कोणत्याही अणु प्रकल्पातून कोणतीही गळती किंवा उत्सर्जन झालेले नाही.’

लेफ्टनंट जनरल (नि.) संजय कुलकर्णी यांनी भास्करला सांगितले होते- ‘भारताने पाकिस्तानच्या सरगोधा एअरबेसवर हल्ला केला, जिथे अमेरिकेने दिलेले F-16 फायटर जेट्स उभे आहेत. सरगोधापासून काही अंतरावर मिठाचे डोंगर आहेत, ज्यांना किराणा हिल्स म्हणतात. याच ठिकाणी पाकिस्तानचे अणु चाचणी केंद्र देखील आहे. तथापि, भारताने जाणूनबुजून अणु ठिकाणांवर हल्ला केला नाही.