BHAVY Yojana : केंद्र सरकारने भव्य योजना सुरू केली; देशभरात 100 औद्योगिक उद्याने तयार केली जातील; ₹33,660 कोटींचे बजेट मंजूर

By, Pravin Wankhade - May 24, 2026 11:00:35

0

वृत्तसंस्था

नवी दि्ल्ली : BHAVY Yojana केंद्रीय वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी शनिवारी ‘भव्य (भारत औद्योगिक विकास योजना) योजना’ चे दिशानिर्देश सुरू केले आहेत. ज्या अंतर्गत सरकार देशभरात 100 औद्योगिक उद्याने विकसित करण्याची तयारी करत आहे.BHAVY Yojana

या योजनेसाठी ₹33,660 कोटींचा आर्थिक खर्च निश्चित करण्यात आला आहे, जी राज्य सरकारांसोबत भागीदारीत प्लग-अँड-प्ले औद्योगिक उद्यानांद्वारे उत्पादन आणि गुंतवणूक केंद्रे निर्माण करेल.BHAVY Yojana

केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की, केंद्रीय मंत्रिमंडळाने सुमारे दोन महिन्यांपूर्वी या योजनेला मंजुरी दिली होती. केंद्र सरकारला आशा आहे की, राज्य सरकारे औद्योगिक विकासाला चालना देण्यासाठी अनुकूल वातावरण उपलब्ध करून देतील.BHAVY Yojana

आपत्ती व्यवस्थापनासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित एकात्मिक कमांड अँड कंट्रोल सिस्टीम!!

पुढील 4 महिन्यांत राज्यांकडून अर्ज मागवले, पहिल्या टप्प्यात 20 उद्यानांचे अर्ज येतील

केंद्रीय मंत्री पीयूष गोयल यांनी सांगितले की, पहिल्या दोन महिन्यांत 20 औद्योगिक उद्यानांसाठी अर्ज मागवले जातील. त्यानंतरच्या दोन महिन्यांत इतर 30 उद्यानांसाठी अर्ज घेतले जातील, तर उर्वरित 50 उद्यानांना पुढील टप्प्यात समाविष्ट केले जाईल.

सरकार पुढील चार महिन्यांत राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांकडून (UTs) अर्ज मागवत आहे. केंद्र सरकारची योजना सुरुवातीला 50 औद्योगिक उद्यानांसाठी अर्ज मिळवण्याची आहे, जेणेकरून देशभरात ही योजना वेगाने लागू करता येईल.

नॅशनल इंडस्ट्रियल कॉरिडोर डेव्हलपमेंट प्रोग्राम अंतर्गत विकास होईल

या योजनेचा उद्देश आधीच मंजूर जमीन, तयार पायाभूत सुविधा आणि एकात्मिक सेवांसह गुंतवणुकीसाठी तयार औद्योगिक परिसंस्था (इकोसिस्टम) निर्माण करणे आहे. यामुळे उद्योगांना त्यांचे कामकाज लवकर सुरू करण्यास मदत होईल.

या उद्यानांचा विकास नॅशनल इंडस्ट्रियल कॉरिडोर डेव्हलपमेंट प्रोग्राम (NICDP) च्या संरचनेअंतर्गत राज्ये आणि खाजगी क्षेत्रातील खेळाडूंसोबत (प्लेअर्स) मिळून केला जाईल.

पायाभूत सुविधांसाठी प्रति एकर ₹1 कोटी पर्यंतची आर्थिक मदत

सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार, या औद्योगिक उद्यानांचा आकार 100 ते 1,000 एकर दरम्यान असेल. पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी सरकार प्रति एकर ₹1 कोटी पर्यंतची आर्थिक मदत देईल.

या मदतीअंतर्गत अंतर्गत रस्ते, भूमिगत सुविधा, जलनिस्सारण प्रणाली, सामान्य प्रक्रिया सुविधा, गोदामे, चाचणी प्रयोगशाळा आणि कामगारांसाठी निवासाच्या सुविधा विकसित केल्या जातील. डोंगराळ राज्यांसाठी 25 एकर जमिनीवरही औद्योगिक उद्यानाला मंजुरी दिली जाऊ शकते.

कनेक्टिव्हिटी सुधारण्यासाठी बाह्य पायाभूत सुविधांनाही पाठिंबा

केंद्र सरकारने सध्याच्या वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्स नेटवर्कसोबत कनेक्टिव्हिटी सुधारण्यासाठी प्रकल्प खर्चाच्या 25 टक्क्यांपर्यंत बाह्य पायाभूत सुविधांच्या समर्थनाचा प्रस्तावही दिला आहे.

या योजनेअंतर्गत प्रकल्पाची निवड चॅलेंज-आधारित प्रक्रियेद्वारे केली जाईल, जी गुंतवणुकीसाठी तयार आणि सुधारणा-केंद्रित प्रस्तावांवर लक्ष केंद्रित करेल.

राजस्थान, महाराष्ट्र, पश्चिम बंगाल आणि हरियाणाने दर्शविली रुची

केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की, जी राज्ये जमीन, पाणी आणि वीज यांसारख्या चांगल्या सुविधा देतील, ती गुंतवणूकदारांना अधिक आकर्षित करू शकतात. राजस्थान, महाराष्ट्र, पश्चिम बंगाल आणि हरियाणाने या योजनेत रुची दाखवली आहे.

राज्यांकडे खासगी क्षेत्रातील खेळाडूंसोबत भागीदारी करून प्रस्ताव सादर करण्याची देखील तरतूद आहे, ज्याअंतर्गत केंद्र सरकार प्रति एकर ₹50 लाख रुपयांची मदत देईल.

राज्यांना सिंगल-विंडो क्लिअरन्स प्रणाली तयार करण्याचे निर्देश

जलद मंजुरी सुनिश्चित करण्यासाठी राज्यांना स्पेशल पर्पज व्हेइकल्स (SPVs) स्थापित करण्यास, नियोजन प्राधिकरणांना अधिसूचित करण्यास आणि सिंगल-विंडो क्लिअरन्स प्रणाली तयार करण्यास सांगितले आहे.

केंद्रीय वाणिज्य मंत्री यांनी आशा व्यक्त केली आहे की पुढील तीन वर्षांत हे 50 पार्क पूर्णपणे कार्यान्वित (ऑपरेशनलाइज्ड) होतील.