China : चीनचा व्यापार अधिशेष पहिल्यांदाच $1.19 ट्रिलियनच्या पुढे, 2024 च्या तुलनेत 20% वाढ; ट्रम्प यांचे टॅरिफही निष्प्रभ

By, Pravin Wankhade - January 15, 2026 09:00:29

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : China जगातील दुसरी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था असलेल्या चीनचा व्यापार अधिशेष (ट्रेड सरप्लस) विक्रमी 1.19 ट्रिलियन डॉलर (सुमारे ₹100 लाख कोटी) वर पोहोचला आहे. हे 2024 च्या तुलनेत 20% जास्त आहे. महागाई समायोजित केल्यानंतरही, जगातील कोणत्याही देशाने नोंदवलेला हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा व्यापार अधिशेष आहे.China

चीनच्या जनरल ॲडमिनिस्ट्रेशन ऑफ कस्टम्सच्या आकडेवारीनुसार, केवळ डिसेंबर महिन्यातच चीनने 114.14 अब्ज डॉलर (सुमारे 10.31 लाख कोटी रुपये) चा अधिशेष कमावला. चीनच्या इतिहासातील हा तिसरा सर्वात यशस्वी महिना ठरला. निर्यात आणि आयातीमधील फरकाला व्यापार अधिशेष (ट्रेड सरप्लस) म्हणतात.China

Fadnavis : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले- मी कोणाच्या विरोधात बोलणार नाही, पण अजितदादांनी ते पाळले नाही

इतर देशांच्या मार्गाने अमेरिकेत पोहोचतोय चिनी माल

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी चीनवर 30% शुल्क (टॅरिफ) लावले होते. यामुळे अमेरिकेसोबत चीनचा थेट व्यापार कमी झाला, पण चिनी कंपन्यांनी यावर तोडगा काढला. चिनी कारखान्यांनी दक्षिण-पूर्व आशिया आणि इतर प्रदेशांमार्फत अमेरिकेत माल पाठवला.

परदेशी वस्तूंची आयात चीन सातत्याने कमी करत आहे

चीन सरकार ‘आत्मनिर्भरता’ धोरणावर वाटचाल करत आहे, ज्याचा उद्देश देशांतर्गत उत्पादनाला चालना देणे आहे. ऑक्टोबरमध्ये घोषित केलेल्या 2030 पर्यंतच्या पाच वर्षांच्या आर्थिक योजनेतही याच आत्मनिर्भरतेवर भर देण्यात आला आहे. चीनने 1993 नंतर कधीही व्यापार तुटीचा सामना केलेला नाही.

कमकुवत चलन आणि देशांतर्गत मंदीमुळे निर्यात वाढली

चीनचे चलन ‘रेनमिनबी’ सध्या खूप कमकुवत स्थितीत आहे. यामुळे परदेशी खरेदीदारांसाठी चिनी वस्तू स्वस्त झाल्या आहेत, तर चीनसाठी बाहेरून वस्तू मागवणे महाग झाले आहे.

याव्यतिरिक्त, चीनच्या रिअल इस्टेट मार्केटमध्ये आलेल्या मोठ्या घसरणीमुळे तेथील सामान्य कुटुंबांची बचत संपली आहे. लोक आता कार आणि सौंदर्यप्रसाधनांसारख्या परदेशी वस्तू खरेदी करू शकत नाहीत. देशांतर्गत मागणी कमी झाल्यामुळे कारखान्यांमध्ये तयार झालेला माल आता मोठ्या प्रमाणात निर्यात केला जात आहे.

IMF म्हणाले – चीन आता निर्यातीवर अवलंबून राहू शकत नाही

आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) च्या एमडी क्रिस्टालिना जॉर्जीवा यांनी गेल्या महिन्यात बीजिंगमध्ये इशारा दिला होता. त्या म्हणाल्या होत्या की चीन आता इतका मोठा झाला आहे की तो केवळ निर्यातीच्या जोरावर आपला जीडीपी वाढवू शकत नाही. त्यांनी सल्ला दिला की चीनने आपले चलन मजबूत केले पाहिजे आणि देशांतर्गत वापर वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. जर चीनने असे केले नाही, तर जगभरात व्यापार युद्धाची (ट्रेड वॉर) परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.

ट्रेड सरप्लस म्हणजे काय?

सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, जेव्हा एखादा देश इतर देशांना वस्तू विकून (निर्यात) जास्त पैसे कमावतो आणि तेथून वस्तू मागवण्यावर (आयात) कमी खर्च करतो, तेव्हा त्याला ‘ट्रेड सरप्लस’ म्हणतात. चीनचा सरप्लस $1.19 ट्रिलियन असण्याचा अर्थ असा आहे की त्याने जगातून सुमारे ₹100 लाख कोटी जास्त कमावले आहेत.

जपान आणि जर्मनीपेक्षा चीन खूप पुढे

चीनचा सध्याचा सरप्लस इतिहासातील इतर मोठ्या विक्रमांपेक्षा खूप जास्त आहे. 1993 मध्ये जपानचा सरप्लस आजच्या हिशोबाने $214 अब्ज होता. तर 2017 मध्ये जर्मनीचा विक्रम $364 अब्ज होता. चीन त्यांच्यापेक्षा 3 ते 5 पट पुढे गेला आहे.