Govt Bans : सरकारने 16 औषध संयोजनांवर बंदी घातली; त्वचा आणि कॉस्मेटिक उत्पादने देखील समाविष्ट, म्हटले – यांच्या उपचारात फायद्यापेक्षा जास्त धोका

By, wankhadepravin - June 21, 2026 08:00:14

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Govt Bans केंद्र सरकारने देशभरात 16 फिक्स्ड डोस कॉम्बिनेशन (FDC) औषधे तयार करणे, वितरण करणे, विक्री करणे आणि पुरवठा करण्यावर तात्काळ प्रभावाने बंदी घातली आहे. केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने सांगितले की, या औषधांमुळे फायद्यापेक्षा धोका जास्त आहे. या औषधांमध्ये उपचाराच्या दृष्टीने काहीही आढळले नाही.Govt Bans

मंत्रालयाने सांगितले की, हे पाऊल लोकांची सुरक्षा वाढवण्यासाठी आणि औषधांच्या योग्य वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी उचलण्यात आले आहे, जेणेकरून केवळ वैज्ञानिकदृष्ट्या योग्य आणि प्रभावी औषधेच बाजारात उपलब्ध राहतील.Govt Bans

आदित्य ठाकरेंवर आरोप करण्यात भाजप – शिंदे सेनेच्या नेत्यांचे वेगवेगळे सूर; एकमेकांमध्ये समन्वयाचा अभाव!!

न्यूज एजन्सी पीटीआय (PTI) नुसार, आरोग्य मंत्रालयाने सांगितले की, हा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानुसार आणि एफडीसी (FDC) औषधांच्या पुनरावलोकनाच्या आधारावर घेण्यात आला. यासाठी ड्रग्स टेक्निकल ॲडव्हायझरी बोर्ड (DTAB) ने एक तज्ञ समिती स्थापन केली होती. समितीने अनेक औषध कॉम्बिनेशन्सची तपासणी केली आणि काही कॉम्बिनेशन्स अवैज्ञानिक, उपचाराच्या दृष्टीने अनावश्यक आणि रुग्णांसाठी संभाव्यतः हानिकारक असल्याचे आढळले.

एफडीसी (FDC) म्हणजे अशी औषधे, ज्यात दोन किंवा अधिक ॲक्टिव्ह फार्मास्युटिकल इनग्रेडिएंट्स (API) विशिष्ट प्रमाणात मिसळले जातात.

मंत्रालयाने ही बंदी ड्रग्स अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्ट, 1940 च्या कलम 26A अंतर्गत जारी केलेल्या अधिसूचनांद्वारे लावली आहे.

या औषधांवर बंदी घालण्यात आली

अॅसिटिल सॅलिसिलिक अॅसिडसह इथोहेप्टाझिन
पॅरासिटामॉल आणि क्लिडिनियम ब्रोमाइड यांचे डेक्स्ट्रोमेथोरफान सोबतचे मिश्रण
डेक्स्ट्रोमेथोरफान, पॅरासिटामॉल, क्लिडिनियम ब्रोमाइड,
chlordiazepoxide यांचे मिश्रण
क्रोमियम पिकोलीनेट आणि ग्लिक्लाझाइड यांचे संयोजन
लिग्नोकेन आणि पॅरासिटामोल यांचे मिश्रण
अमोक्सिसिलिनसह सेराटिओपेप्टिडेस
अमोक्सिसिलिन, सेराटिओपेप्टिडेस, लॅक्टोबॅसिलस स्पोरोजीन्स यांचे मिश्रण
अमोक्सिसिलिन, क्लोक्सासिलिन, लॅक्टिक ऍसिड बॅसिलस यांचे मिश्रण
सेफॅड्रॉक्सिल, प्रोबेनेसिड, सेफ्युरोक्झाइम, सेराटिओपेप्टिडेस यांचे मिश्रण

बंदी घातलेल्या यादीमध्ये कोरफड/कोरफडीचा अर्क असलेल्या त्वचेच्या आणि त्वचेच्या काळजीच्या अनेक उत्पादनांचाही समावेश आहे. यामध्ये व्हिटॅमिन ई, जोजोबा तेल, संत्र्याचे तेल, गव्हाच्या कोंड्याचे तेल, टी ट्री ऑइल, अॅलॅन्टोइन आणि डी-पॅथेनॉल असलेली उत्पादने समाविष्ट आहेत.

राज्यांना दिलेले कडक निर्देश

आरोग्य मंत्रालयाने सांगितले की, यापूर्वीही वैज्ञानिक समीक्षेनंतर अनेक अतार्किक FDC औषधांवर बंदी घालण्यात आली आहे.

सर्व राज्यांच्या ड्रग कंट्रोलर, नियामक संस्था आणि अंमलबजावणी एजन्सींना या आदेशांचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. यासोबतच औषध उत्पादक, आयातदार, वितरक आणि इतर संबंधित पक्षांना कायद्यानुसार आवश्यक पावले उचलण्यास सांगितले आहे.

काय असतात FDC औषधे

फिक्स्ड डोस कॉम्बिनेशन (FDC) ही अशी औषधे आहेत, ज्यात दोन किंवा अधिक ॲक्टिव्ह फार्मास्युटिकल इंग्रीडिएंट (API) निश्चित प्रमाणात एकाच टॅबलेट, कॅप्सूल किंवा सिरपमध्ये मिसळले जातात. अनेक आजारांमध्ये असे कॉम्बिनेशन रुग्णांसाठी फायदेशीर ठरतात, कारण यामुळे औषधांची संख्या कमी होते आणि उपचार सोपे होतात.

मात्र, प्रत्येक कॉम्बिनेशन वैज्ञानिकदृष्ट्या योग्य नसते. जर वेगवेगळ्या औषधांना पुरेसे संशोधन किंवा वैद्यकीय गरजेविना एकत्र मिसळले गेले, तर रुग्णाला अनावश्यक औषधे देखील घ्यावी लागतात. यामुळे दुष्परिणामांचा धोका वाढू शकतो, औषधाचा प्रभाव कमी होऊ शकतो आणि डॉक्टरांना कोणती समस्या कोणत्या औषधामुळे झाली हे ओळखणे कठीण होते.