Amid West Asia : एप्रिलमध्ये रशियाकडून 6 कोटी बॅरल कच्चे तेल खरेदी करेल भारत; सवलतीऐवजी प्रीमियमवर मिळेल

By, Pravin Wankhade - March 26, 2026 06:00:10

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Amid West Asia मिडल ईस्टमध्ये सुरू असलेल्या इस्रायल-इराण युद्धामुळे कच्च्या तेलाची पुरवठा साखळी मोठ्या प्रमाणात बाधित झाली आहे. या संकटातून बाहेर पडण्यासाठी भारतीय रिफायनर्सनी रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात तेल खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.Amid West Asia

मिळालेल्या माहितीनुसार, एप्रिल महिन्याच्या डिलिव्हरीसाठी भारताने रशियाकडून सुमारे 60 दशलक्ष म्हणजेच 6 कोटी बॅरल कच्च्या तेलाचा करार केला आहे.Amid West Asia

स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ प्रभावित झाल्यानंतर भारताला सौदी अरेबिया आणि इराककडून होणाऱ्या पुरवठ्यात अडचणी येत होत्या. ही कमतरता भरून काढण्यासाठी भारत आता पुन्हा रशियन तेलावर विश्वास दाखवत आहे.Amid West Asia

3000 राजमाता जिजाऊ स्मार्ट बसेसचे महाराष्ट्राला लोकार्पण; बस मध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे जीपीएस सिस्टीम सह अत्याधुनिक सोयींचा समावेश

फेब्रुवारीच्या तुलनेत रशियन तेलाची खरेदी दुप्पट झाली

डेटा इंटेलिजन्स फर्म केपलरनुसार, एप्रिलसाठी रशियाकडून केलेली ही खरेदी फेब्रुवारीच्या तुलनेत दुप्पटपेक्षा जास्त आहे. मात्र, ही मात्रा मार्चच्या जवळपास सारखीच आहे.

मध्य पूर्वेतील तणावामुळे पुरवठा थांबल्याने भारतीय कंपन्या आता असे मार्ग शोधत आहेत, जिथून तेलाचा पुरवठा कोणत्याही अडथळ्याशिवाय होऊ शकेल. याच कारणामुळे गेल्या काही आठवड्यांत रशियन तेलाच्या मागणीत अचानक वाढ झाली आहे.

क्रूडपेक्षा 15 डॉलरपर्यंत महाग मिळत आहे रशियन तेल

आश्चर्याची गोष्ट अशी आहे की, जे रशियन तेल कधीकाळी भारताला मोठ्या सवलतीत मिळत होते, आता त्यासाठी प्रीमियम भरावा लागत आहे. अहवालानुसार, हे सौदे ब्रेंट क्रूडच्या किमतींवर 5 ते 15 डॉलर प्रति बॅरलच्या प्रीमियमवर (अतिरिक्त किंमत) बुक केले गेले आहेत. पुरवठ्याची कमतरता आणि जास्त मागणी यामुळे किमतींमध्ये ही वाढ दिसून येत आहे.

अमेरिकेने भारताला रशियन तेल खरेदी करण्याची परवानगी दिली

भारताच्या या खरेदीमागे अमेरिकेने दिलेल्या एका विशेष सवलतीचा मोठा वाटा आहे. अमेरिकेने भारताला ते रशियन तेल कार्गो घेण्याची परवानगी दिली आहे, जे 5 मार्चपूर्वी जहाजांवर लोड झाले होते.

नंतर या सवलतीची व्याप्ती वाढवून 12 मार्चपर्यंत करण्यात आली. स्ट्रेट ऑफ होर्मुज बंद झाल्यामुळे निर्माण झालेली तेलाची टंचाई दूर करण्यासाठी ही सवलत विशेषतः देण्यात आली होती.

सौदी आणि इराकचे तेल आखाती देशांमध्ये अडकले

गेल्या वर्षाच्या अखेरीस अमेरिकेच्या दबावामुळे भारताने रशियन तेलाची खरेदी कमी केली होती आणि सौदी अरेबिया व इराकसारख्या देशांकडे वळला होता. पण युद्ध सुरू झाल्यानंतर या देशांचे बहुतेक तेल ‘पर्शियन गल्फ’मध्येच अडकले आहे.

नवी दिल्लीतील अधिकाऱ्यांना आशा आहे की, जोपर्यंत होर्मुजमधील परिस्थिती सामान्य होत नाही, तोपर्यंत अमेरिका आपल्या सवलतीची मुदत पुढे वाढवत राहील.

MRPL-हिंदुस्तान मित्तल एनर्जीची बाजारात वापसी

डिसेंबरपासून रशियन तेलापासून दूर राहिलेल्या भारतीय रिफायनिंग कंपन्या आता पुन्हा सक्रिय झाल्या आहेत. मंगळूर रिफायनरी अँड पेट्रोकेमिकल्स लिमिटेड (MRPL) आणि हिंदुस्तान मित्तल एनर्जी लिमिटेडसारख्या कंपन्यांनी रशियन बाजारात पुनरागमन केले आहे. या कंपन्यांचे लक्ष आता देशांतर्गत मागणी पूर्ण करण्यासाठी साठा जमा करण्यावर आहे.

व्हेनेझुएलामधूनही आयात वाढली, 4 वर्षांचा विक्रम मोडला

फक्त रशियाच नाही, तर भारत आपल्या तेलाच्या गरजांसाठी व्हेनेझुएलावरही अवलंबून राहणे वाढवत आहे. केपलरच्या आकडेवारीनुसार, एप्रिलमध्ये व्हेनेझुएलामधून भारताची कच्च्या तेलाची आयात 8 दशलक्ष बॅरलपर्यंत पोहोचू शकते. ऑक्टोबर 2020 नंतरची ही सर्वाधिक पातळी आहे. भारत आपला पुरवठा वैविध्यपूर्ण करण्यासाठी दक्षिण अमेरिकन देशांशीही संपर्क वाढवत आहे.

मागणीमुळे रशियाला चांगला नफा होत आहे

भारत आणि चीनसारख्या देशांकडून वाढती मागणी आणि उच्च किमतींमुळे रशियाला चांगला नफा मिळत आहे. युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यापासून आतापर्यंतचा सर्वाधिक निर्यात महसूल रशिया याच काळात कमावत आहे. मार्च 2022 नंतर रशियन तेलाची मागणी आणि कमाई उच्चांकावर आहे.

बाजार विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, भारताकडे सध्या रशियाशिवाय दुसरा कोणताही चांगला पर्याय नाही, कारण व्हेनेझुएलाच्या तेलाची गुणवत्ता रशियन तेलासारखी नाही आणि मध्य पूर्वेकडील मार्ग असुरक्षित आहे.