वृत्तसंस्था
नवी दिल्ली: Iran war अमेरिकेने इराणविरुद्ध सुरू केलेल्या युद्धाला दोन महिने झाले आहेत, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी याला छोटी आणि निर्णायक लढाई म्हटले होते, पण आता परिस्थिती उलट दिसत आहे. युद्ध थांबले आहे, पण संपलेले नाही.Iran war
IMF ने सांगितले की, युद्धापूर्वी या वर्षी जागतिक महागाई 4.1% वरून 3.8% पर्यंत कमी होण्याची अपेक्षा होती, परंतु आता ती 4.4% पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.Iran war
CNN च्या सर्वेक्षणानुसार, ट्रम्प यांची लोकप्रियताही कमी झाली आहे. इराणमधील मानवाधिकार संघटनांच्या मते, युद्धात आतापर्यंत 3,600 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात 1,700 हून अधिक नागरिक आहेत.Iran war
तर, हार्वर्डच्या अर्थशास्त्रज्ञ लिंडा बिल्म्स यांचा अंदाज आहे की, या युद्धाचा एकूण खर्च 1 ट्रिलियन डॉलर म्हणजेच सुमारे 94.91 लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे.
तज्ज्ञ- या युद्धात कोणताही खरा विजेता नाही
ब्रुकिंग्स इन्स्टिट्यूटच्या वरिष्ठ फेलो मेलानी सिसन यांनी CNN ला सांगितले की, युद्धात कोणताही खरा विजेता नाही. अमेरिकेलाही कोणताही सामरिक फायदा मिळालेला नाही.
संघर्षाचा परिणाम संपूर्ण जगावर दिसत आहे. इराण, लेबनॉन आणि आखाती देशांपासून ते भारतापर्यंत, जगभरातील लोक याची किंमत मोजत आहेत.
इराणमध्ये सामान्य जनतेवर सरकारची कठोरता
इराण सरकारनेही अंतर्गत विरोधावर कठोरता वाढवली आहे. वर्षाच्या सुरुवातीपासून आतापर्यंत 600 हून अधिक लोकांना फाशी देण्यात आली आहे. देशात आठ आठवड्यांपासून इंटरनेट बंद आहे आणि अर्थव्यवस्थाही वाईट रीतीने प्रभावित झाली आहे. त्यामुळे नोकऱ्या जात आहेत आणि गरिबी वाढत आहे.
लेबनॉनमध्येही मोठी हानी
लेबनॉनचे लोक अनेक दशकांपासून हिजबुल्लाह आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्षात अडकले आहेत. फेब्रुवारीपर्यंत एक नाजूक युद्धविराम कायम होता, पण जेव्हा इस्रायलने इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांना ठार केले, तेव्हा परिस्थिती बिघडली. त्यानंतर हिजबुल्लाहने इस्रायलवर हल्ले सुरू केले.
प्रत्युत्तरादाखल इस्रायलने लेबनॉनवर जोरदार हवाई हल्ले आणि जमिनीवरील कारवाई सुरू केली, ज्याचा उद्देश हिजबुल्लाहला संपवणे असल्याचे सांगितले गेले. लेबनॉनच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या मते, 2 मार्चपासून आतापर्यंत या हल्ल्यांमध्ये 2500 हून अधिक लोक मारले गेले आहेत.
उपग्रह चित्रांवरून असे समोर आले आहे की, इस्रायल तीच रणनीती वापरत आहे, जी त्याने यापूर्वी गाझामध्ये वापरली होती. म्हणजे, संपूर्ण गावांचा विध्वंस करणे.
परिस्थिती इतकी बिघडली आहे की, दक्षिण लेबनॉनमधून सुमारे 6 लाख लोक आपली घरे सोडण्यास भाग पडले आहेत. इस्रायलने स्पष्टपणे सांगितले आहे की, जोपर्यंत हिजबुल्लाहकडून उत्तर इस्रायलला असलेला धोका संपत नाही, तोपर्यंत या लोकांना घरी परत येऊ दिले जाणार नाही.
आखाती देशांच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
आखाती प्रदेशातील अनेक देशही या युद्धाच्या विळख्यात सापडले आहेत. सर्वाधिक परिणाम यूएईवर झाला आहे. येथे इराणने सर्वाधिक क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन हल्ले केले. बहुतेक हल्ले रोखण्यात आले असले तरी, मोठे नुकसान झाले आहे आणि यामुळे यूएईची एक मोठे व्यवसाय आणि पर्यटन केंद्र म्हणून असलेली प्रतिमा धक्का बसला आहे.
त्याचबरोबर, इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केल्यामुळे इराक, कतार आणि कुवेतच्या अर्थव्यवस्थेवर वाईट परिणाम झाला आहे. हे देश त्यांच्या तेल, वायू आणि इतर वस्तूंच्या पुरवठ्यासाठी याच मार्गावर अवलंबून आहेत.
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) ने देखील या देशांच्या आर्थिक वाढीचे अंदाज कमी केले आहेत आणि असे मानले आहे की, यावर्षी इराक, कतार आणि कुवेतची अर्थव्यवस्था आकुंचन पावू शकते.
अमेरिकेत महागाई, सामान्य अमेरिकन नागरिकांवर परिणाम
युद्धामुळे अमेरिकेत पेट्रोल, विमान तिकीट आणि अनेक सेवा महाग झाल्या आहेत, कारण कंपन्या आता किमतींमध्ये इंधन अधिभार (फ्यूल सरचार्ज) जोडत आहेत. महागाईचा दर फेब्रुवारीतील २.४% वरून मार्चमध्ये ३.३% पर्यंत वाढला आहे आणि लोकांचा विश्वास (ग्राहक भावना) वेगाने कमी होत आहे.
ब्रुकिंग्स इन्स्टिट्यूटनुसार, अमेरिकेची अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणात तेलावर अवलंबून आहे. तर, अक्षय ऊर्जा (उदा. सौर, पवन) मध्ये गुंतवणूक अजूनही कमी आहे आणि हीच आता कमकुवत बाजू बनत आहे.
2 months into Iran war, inflation rises in the world; ₹94.91 lakh crore spent; Trump’s popularity declines
महत्वाच्या बातम्या
- सक्षम महिला, विकसित महाराष्ट्र- महालक्ष्मी सरसद्वारे उमेद अभियानाची गरुड भरारी; 1000 उत्पादनांचे ऑनबोर्डींग!!
- Pawan Khera : सर्वोच्च न्यायालयाने पवन खेरा यांना अग्रिम जामीन मंजूर केला; म्हटले – न सांगता भारत सोडू नका
- Oil companies : तेल कंपन्यांनी 2025-26 मध्ये दररोज ₹116 कोटी नफा कमावला; या काळात कच्च्या तेलाचे दर 71 डॉलर होते
- ‘मिसिंग लिंक’ आता ‘कनेक्टिंग लिंक’ : मुंबई–पुणे प्रवासातील ऐतिहासिक टप्पा!!