Rafale Fighter Jets : भारत पुन्हा खरेदी करणार ११४ राफेल लढाऊ विमाने; फ्रान्ससोबत मोठ्या संरक्षण कराराची चर्चा वेगात

By, Pravin Wankhade - June 2, 2026 02:00:09

0

वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : Rafale Fighter Jets भारतीय हवाई दलाची ताकद आणखी वाढवण्यासाठी भारत आणि फ्रान्स यांच्यात ११४ अत्याधुनिक राफेल लढाऊ विमानांच्या मोठ्या कराराबाबत चर्चा अंतिम टप्प्यात पोहोचल्याचे वृत्त समोर आले आहे. हा करार झाल्यास तो भारताच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या संरक्षण खरेदींपैकी एक ठरणार आहे.Rafale Fighter Jets

हवाई दलाची क्षमता वाढवण्यावर भर

भारतीय हवाई दलाकडे सध्या आवश्यकतेपेक्षा कमी लढाऊ विमान स्क्वॉड्रन आहेत. चीन आणि पाकिस्तानकडून वाढणाऱ्या सुरक्षा आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर हवाई दलाला नवीन बहुउद्देशीय लढाऊ विमानांची गरज आहे. याच कारणामुळे ११४ विमानांच्या नव्या खरेदी प्रक्रियेला गती देण्यात आली आहे.Rafale Fighter Jets

शेतकऱ्यांनी पेरणीची घाई करू नये; 10 जून पर्यंत मान्सूनच्या पावसाच्या आगमनाची शक्यता धूसर; IMD चा इशारा

राफेल पुन्हा आघाडीवर

या स्पर्धेत फ्रान्सचे राफेल विमान सर्वात मजबूत दावेदार मानले जात आहे. यापूर्वी भारताने ३६ राफेल विमाने खरेदी केली होती. ही विमाने भारतीय हवाई दलात दाखल झाल्यानंतर त्यांच्या कामगिरीबाबत सकारात्मक अहवाल समोर आले आहेत.

लडाखपासून पश्चिम सीमांपर्यंत राफेलची तैनाती करण्यात आली असून हवाई दलाने त्याच्या क्षमतेबाबत समाधान व्यक्त केले आहे. त्यामुळे नव्या खरेदी प्रक्रियेतही राफेलला मोठा फायदा मिळू शकतो, असे संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मत आहे.

‘मेक इन इंडिया’वर विशेष भर

या प्रस्तावित करारातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे भारतात उत्पादन. संरक्षण मंत्रालयाच्या धोरणानुसार मोठ्या प्रमाणावर विमाने भारतात तयार करण्याचा पर्याय चर्चेत आहे.

फ्रान्सची कंपनी Dassault Aviation आणि भारतीय भागीदार यांच्यात तंत्रज्ञान हस्तांतरण, सुटे भाग निर्मिती आणि स्थानिक उत्पादनाबाबत चर्चा सुरू असल्याचे सांगितले जात आहे.

अब्जावधी डॉलरचा करार

११४ राफेल विमानांचा करार प्रत्यक्षात आला तर त्याची किंमत अब्जावधी डॉलरमध्ये जाऊ शकते. संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते हा करार भारताच्या संरक्षण इतिहासातील सर्वात मोठ्या करारांपैकी एक ठरेल.

या करारामध्ये शस्त्रास्त्रे, देखभाल सुविधा, प्रशिक्षण व्यवस्था आणि तांत्रिक सहाय्य यांचाही समावेश असण्याची शक्यता आहे.

चीन-पाकिस्तान आव्हानांमुळे हालचाली

चीनने तिबेट आणि सीमावर्ती भागात हवाई तळ मजबूत केले आहेत. दुसरीकडे पाकिस्तानही आपली हवाई क्षमता वाढवत आहे. अशा परिस्थितीत भारतीय हवाई दलाचे आधुनिकीकरण वेगाने करण्यावर केंद्र सरकार भर देत आहे.

विशेषतः आधुनिक क्षेपणास्त्रे, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणाली आणि लांब पल्ल्याच्या हल्ला क्षमतेमुळे राफेलला महत्त्वाचे स्थान मिळाले आहे.

नौदलासाठीही राफेल करार

अलीकडेच भारताने नौदलासाठी राफेल-एम लढाऊ विमानांच्या खरेदीलाही मंजुरी दिली आहे. ही विमाने विमानवाहू युद्धनौकांवर तैनात केली जाणार आहेत. त्यामुळे भारतीय संरक्षण व्यवस्थेत राफेल कुटुंबाची उपस्थिती आणखी मजबूत होत आहे.

अंतिम निर्णयाची प्रतीक्षा

संरक्षण मंत्रालयाकडून अद्याप ११४ राफेल विमानांच्या कराराबाबत अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. मात्र भारत-फ्रान्स संरक्षण सहकार्याच्या पार्श्वभूमीवर चर्चा वेगाने पुढे जात असल्याचे वृत्त आहे.

करार अंतिम झाल्यास भारतीय हवाई दलाला मोठी ताकद मिळेल, तसेच ‘मेक इन इंडिया’ अंतर्गत देशांतर्गत संरक्षण उत्पादनालाही मोठी चालना मिळण्याची शक्यता आहे.