Shatrughan Sinha : शत्रुघ्न सिन्हा यांच्या बाजूने मुंबई उच्च न्यायालयाचा मोठा निर्णय;‘खामोश’ डायलॉग, नाव-आवाज-फोटोच्या गैरवापरावर बंदी

By, Pravin Wankhade - February 22, 2026 03:00:52

0

वृत्तसंस्था

मुंबई : Shatrughan Sinha बॉलिवूडचे दिग्गज अभिनेते आणि राजकारणी शत्रुघ्न सिन्हा यांनी त्यांच्या व्यक्तिमत्त्व हक्कांच्या संरक्षणासाठी मुंबई उच्च न्यायालयात धाव घेतली होती. आज, म्हणजेच 21 फेब्रुवारी 2026 रोजी, उच्च न्यायालयाने त्यांच्या याचिकेवर सुनावणी केल्यानंतर एक महत्त्वाचा निर्णय दिला आहे, ज्यात म्हटले आहे की, अभिनेत्याचा प्रसिद्ध संवाद ‘खामोश’ त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाशी विशेषतः जोडलेला आहे आणि तो त्यांच्या नाव, आवाज किंवा चित्रासोबत परवानगीशिवाय वापरला जाऊ शकत नाही.Shatrughan Sinha

वृत्तसंस्था एएनआय (ANI) नुसार, उच्च न्यायालयाच्या निर्णयात न्यायमूर्ती शर्मिला देशमुख यांनी म्हटले आहे की शत्रुघ्न सिन्हा यांचा हा खास संवाद आणि त्यांची संवाद बोलण्याची शैली चित्रपट आणि डिजिटल जगभरात त्यांच्या ओळखीचा महत्त्वाचा भाग बनली आहे. त्यामुळे, कोणत्याही व्यक्तीने किंवा प्लॅटफॉर्मने याचा अनधिकृत वापर, विशेषतः सोशल मीडियावर त्यांचे नाव, चित्र, आवाज किंवा चेहऱ्याच्या डिजिटल स्वरूपांचा वापर करणे न्यायालय स्वीकारणार नाही.Shatrughan Sinha

महाराष्ट्रातल्या राजकीय धबडग्यात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची मात्र दिल्लीतल्या AI समिटमध्ये मुशाफिरी; महाराष्ट्रासाठी महत्त्वपूर्ण करार आणि घोषणा

याचिकेत अभिनेत्याने सांगितले की, गेल्या काही काळापासून अनेक वेबसाइट्स, सोशल मीडिया आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर त्यांचे नाव, प्रतिमा आणि ‘खामोश’ सारख्या संवादांचा परवानगीशिवाय वापर केला जात आहे. त्याचबरोबर, अनेकदा AI तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून त्यांचा आवाज किंवा चेहरा खरा वाटणाऱ्या कंटेंटमध्ये दाखवला जात आहे, ज्यामुळे त्यांची प्रतिष्ठा आणि विश्वासार्हतेलाही नुकसान पोहोचत आहे.

उच्च न्यायालयाने आपल्या अंतरिम आदेशात म्हटले की, अशी सर्व सामग्री तात्काळ हटवण्यात यावी आणि भविष्यातही अशी सामग्री अपलोड केली जाऊ नये. न्यायालयाने याला व्यक्तिमत्व हक्कांचे (पर्सनॅलिटी राईट्स) उल्लंघन मानून म्हटले की, अशा डिजिटल गैरवापरामुळे अभिनेत्याच्या गोपनीयतेला, त्यांना मिळालेल्या सन्मानाला आणि त्यांच्या ओळखीला धोका आहे.

न्यायालयाने पुढे स्पष्ट केले की, आजच्या डिजिटल युगात जेव्हा आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म वेगाने वाढत आहेत, अशा परिस्थितीत एखाद्याचे नाव, आवाज, प्रतिमा किंवा व्यक्तिमत्त्व त्यांच्या संमतीशिवाय वापरणे त्यांना नुकसान पोहोचवू शकते. म्हणून, हे पाऊल व्यक्तिमत्त्व अधिकाराच्या संरक्षणासाठी आवश्यक आहे.

उच्च न्यायालयाने असेही म्हटले की, व्यक्तिमत्त्व हक्कांची संकल्पना आता भारतात वेगाने महत्त्व प्राप्त करत आहे, कारण अनेकदा सेलिब्रिटींच्या नावाचा आणि ओळखीचा व्यावसायिक फायदा घेण्यासाठी त्यांच्या डिजिटल रूपांचा गैरवापर केला जातो. अशा परिस्थितीत, हा आदेश एक पूर्वदृष्टांत (पूर्व निर्णय) म्हणून काम करेल आणि भविष्यात अशाच प्रकरणांमध्ये मार्गदर्शन करेल.

निर्णयात असेही म्हटले आहे की, जर कोणताही प्लॅटफॉर्म किंवा व्यक्ती या आदेशाचे पालन करत नसेल, तर त्याच्याविरुद्ध कायदेशीर कारवाई केली जाईल. शत्रुघ्न सिन्हा यांची पुढील सुनावणी 30 मार्च 2026 रोजी निश्चित करण्यात आली आहे, जिथे या प्रकरणावर अंतिम आणि सविस्तर निर्णय होऊ शकतो.