वृत्तसंस्था
नवी दिल्ली : Dr. Manmohan Singh माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त एसवाय कुरेशी यांनी त्यांच्या ‘इंडिया अँड आय: ए हंड्रेड मेमोरीज, नॉट ए मेमॉयर’ या पुस्तकात माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांच्याशी संबंधित एक भावनिक क्षण शेअर केला आहे.Dr. Manmohan Singh
कुरेशी यांच्या पुस्तकानुसार, 2012 मध्ये काही मंत्र्यांनी निवडणूक आयोगाविरुद्ध टिप्पणी केली होती. जेव्हा याची तक्रार मनमोहन सिंग यांच्याकडे करण्यात आली, तेव्हा ते म्हणाले होते, “जर तुम्हाला असे वाटत असेल, तर मी आत्महत्या करेन.”Dr. Manmohan Singh
मनमोहन सिंग यांनी कुरेशी यांना हे देखील सांगितले होते की, निवडणूक आयोग केवळ भारताचा अभिमान नाही, तर तो देशाच्या लोकशाहीचा आत्मा आहे आणि जर आपण तो गमावला, तर आपण सर्व काही गमावून बसू.Dr. Manmohan Singh
आपल्या पुस्तकात कुरेशी यांनी मनमोहन सिंग यांचे असे नेते म्हणून कौतुक केले आहे, ज्यांच्यासाठी संवैधानिक मर्यादा हा चर्चेचा विषय नसून एक जिवंत विश्वास होता.
पुस्तकाचे लेखक कुरेशी हे भारताचे 17 वे मुख्य निवडणूक आयुक्त होते. त्यांनी 30 जुलै 2010 ते 10 जून 2012 पर्यंत निवडणूक आयोगाची सूत्रे सांभाळली.
त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी मतदार जागरूकता, निवडणूक खर्चाचे निरीक्षण आणि निवडणूक व्यवस्थापनाशी संबंधित अनेक महत्त्वाचे सुधार लागू केले.
हे संपूर्ण घटनाक्रम काय होते ते वाचा…
उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणूक 2012 दरम्यान, तत्कालीन केंद्रीय कायदा मंत्री सलमान खुर्शीद यांनी मुस्लिम आरक्षण वाढवण्याचे निवडणुकीचे आश्वासन दिले होते. भाजपच्या तक्रारीवरून, निवडणूक आयोगाने याला आचारसंहितेचे उल्लंघन मानून खुर्शीद यांना फटकारले होते.
या कारवाईनंतर काँग्रेसच्या काही नेत्यांनी निवडणूक आयोगाला मनमानी आणि अहंकारी म्हणायला सुरुवात केली. कुरेशींना ही गोष्ट खटकली. ईद मिलन समारंभादरम्यान, त्यांनी तत्कालीन पंतप्रधानांचे प्रेस सचिव हरीश खरे यांच्याकडे आपली नाराजी व्यक्त केली आणि सांगितले की, ही गोष्ट पंतप्रधानांपर्यंत पोहोचायला हवी.
दुसऱ्याच दिवशी PMO मधून फोन आला आणि मनमोहन सिंग यांनी कुरेशींना त्याच संध्याकाळी भेटण्यासाठी बोलावले. कुरेशींच्या मते, पंतप्रधान निवासस्थानी पोहोचल्यावर डॉ. सिंग दारावर त्यांची वाट पाहत उभे होते.
ते रागाने म्हणाले- हरीशने मला सांगितले की तुम्ही काय म्हणालात. जर तुम्ही असे विचार करत असाल, तर मी आत्महत्या करेन. मी शांत राहिलो. कुरेशी लिहितात- माझे बोलणे काही मंत्र्यांच्या वर्तनाबद्दल होते, त्यांच्याबद्दल नव्हते.
कुरेशींनी मनमोहन सिंगांचे बोलणे आठवत लिहिले- त्यांच्यासाठी ही गोष्ट असह्य होती की मला त्यांच्या हेतूंबद्दल शंका आहे. एका क्षणासाठीही ते हे विचारू शकत नव्हते. यानंतर त्यांना शांत करण्यासाठी मला काही मिनिटे लागली.
कुरेशींनी लिहिले- हे रहस्य नव्हते, तर देशाच्या नेत्याच्या चारित्र्याची झलक होती
या घटनेचा उल्लेख करताना कुरेशी लिहितात- पंतप्रधान सिंग यांच्या आत्महत्येच्या टिप्पणीबद्दल मी तात्काळ त्यांचे प्रधान सचिव टीकेए नायर आणि त्यांचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार शिवशंकर मेनन यांना सांगितले. हरीशनेही आपल्या सामान्य मित्रांना याबद्दल सांगितले. आम्हापैकी कोणीही याला गुप्त मानले नाही; हे आपल्या देशाचे नेतृत्व करणाऱ्या व्यक्तीच्या चारित्र्याची एक अत्यंत महत्त्वाची झलक होती.
पुस्तकात आणखी काय आहे…
माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त कुरेशी यांनी या पुस्तकात त्यांच्या आयुष्यातील १०० रंजक किस्से-कथांचे संकलन केले आहे. कुरेशी यांनी अशा घटना, अडचणी आणि अचानक घडलेल्या घडामोडींबद्दल सांगितले आहे, ज्यांनी नागरी सेवेतील त्यांचे करिअर खास बनवले. हॅचेट इंडियाद्वारे प्रकाशित हे पुस्तक लवकरच बाजारात येणार आहे.
पुस्तकात २०१२ मध्ये निवडणूक आयोगाने पंजाबमधील अंमली पदार्थांचे संकट कसे हाताळले, डोनाल्ड ट्रम्प आणि एलन मस्क यांना आश्चर्यचकित करणारा तो सामंजस्य करार (MoU) आणि दूरदर्शनला कमी लेखण्यासाठी व त्याच्या जाहिरातीचे पैसे दुसरीकडे वळवण्यासाठी टीआरपीचा वापर कसा केला गेला… या घटनांचा उल्लेख आहे.
डॉ. मनमोहन सिंग हे भारताचे 13 वे पंतप्रधान होते
डॉ. मनमोहन सिंग 2 मे 2004 ते 26 मे 2014 पर्यंत सलग दोन कार्यकाळ भारताचे 13 वे पंतप्रधान होते. त्यांची गणना जगातील प्रमुख अर्थशास्त्रज्ञ आणि धोरणकर्त्यांमध्ये केली जाते.
ते भारताचे पहिले शीख पंतप्रधान होते. पंतप्रधान होण्यापूर्वी रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर, नियोजन आयोगाचे उपाध्यक्ष आणि अर्थमंत्री यांसारख्या पदांवर काम करणारे ते पहिले पंतप्रधान होते.
यापूर्वी, 1991-1996 दरम्यान ते पी. व्ही. नरसिंह राव सरकारमध्ये अर्थमंत्री होते. याच काळात भारतात आर्थिक उदारीकरण, खाजगीकरण आणि जागतिकीकरण सुरू झाले.
ते लोकसभेची निवडणूक कधीच जिंकले नाहीत. 1991 ते 2024 पर्यंत राज्यसभेचे सदस्य होते आणि बहुतांश काळ त्यांनी आसामचे प्रतिनिधित्व केले. भारत सरकारने त्यांना 1987 मध्ये पद्मविभूषणने सन्मानित केले.
त्यांचे निधन 26 डिसेंबर 2024 रोजी नवी दिल्लीत 92 वर्षांच्या वयात झाले होते.
Former CEC SY Quraishi’s Book Reveals Dr. Manmohan Singh’s Emotional 2012 Outburst
महत्वाच्या बातम्या
- उझबेकिस्तानातील वैद्यकीय विद्यार्थिनीच्या मृत्यूची राष्ट्रीय महिला आयोगाने घेतली स्वतःहून दखल
- Nita Ambani : नीता अंबानी देशातील सर्वात शक्तिशाली महिला; फॉर्च्यून इंडियाच्या यादीत नंबर 1 वर; टॉप-10 मध्ये ईशा अंबानीचाही समावेश
- Iran Assassination : इराणची खामेनींच्या मृत्यूचा बदला घेण्याची धमकी, ट्रम्प म्हणाले- इराणवर 1000 क्षेपणास्त्रे रोखलेली
- Mobile Recharge : डेटा नसलेले मोबाइल रिचार्ज प्लॅन स्वस्त होतील; ट्रायने मसुदा सादर केला, सूचना मागवल्या; किंमत 70% पर्यंत कमी होऊ शकते