वृत्तसंस्था
वॉशिंग्टन/तेहरान : Trump फेब्रुवारीपासून सुरू असलेल्या इराण युद्धात काही आठवड्यांपासून शांततेच्या प्रयत्नांना वेग आला असला, तरी आता पुन्हा एकदा मोठ्या संघर्षाची शक्यता निर्माण झाली आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष Donald Trump यांनी इराणविरोधात पुन्हा लष्करी कारवाईचा इशारा दिल्यानंतर मध्यपूर्वेतील तणाव वाढला आहे. अमेरिकन प्रशासनातील उच्चस्तरीय बैठका, इराणसोबत अडकलेल्या चर्चा आणि इस्रायलची आक्रमक भूमिका यामुळे युद्ध पुन्हा भडकण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.Trump
शांततेच्या चर्चांमागे लपलेली युद्धाची सावली
गेल्या काही आठवड्यांपासून अमेरिका, इराण आणि मध्यस्थ देशांमध्ये युद्धविराम कायम ठेवण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. पाकिस्तान, कतार आणि काही आखाती देशांनी दोन्ही बाजूंमध्ये संवाद घडवून आणण्याचा प्रयत्न केला आहे. मात्र, अणुकार्यक्रम, युरेनियम संवर्धन आणि मध्यपूर्वेतील अमेरिकन लष्करी उपस्थिती यांसारख्या मुद्द्यांवर अजूनही एकमत झालेले नाही.Trump
याच पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी आपल्या सुरक्षा सल्लागारांसोबत बैठक घेतली. या बैठकीत इराणवर पुन्हा हल्ला करण्याच्या पर्यायांवर चर्चा झाल्याची माहिती समोर आली आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, ट्रम्प युद्ध पुन्हा सुरू करण्याचा गंभीरपणे विचार करत आहेत, जरी त्यांनी अद्याप अंतिम निर्णय घेतलेला नसला तरी.
B-2 बॉम्बर पुन्हा चर्चेत का?
इराणविरुद्धच्या सुरुवातीच्या हल्ल्यांमध्ये अमेरिकेने B-2 स्टेल्थ बॉम्बरचा वापर केला होता. या विमानांची क्षमता अत्यंत उच्च दर्जाची मानली जाते, कारण ते शत्रूच्या रडारपासून लपून खोलवर हल्ले करू शकतात. फेब्रुवारी-मार्चमधील मोहिमांमध्ये भूमिगत क्षेपणास्त्र तळ आणि संवेदनशील लष्करी ठिकाणांवर अशाच विमानांद्वारे बॉम्बहल्ले करण्यात आल्याचे अहवाल होते.
त्यामुळे ट्रम्प प्रशासन पुन्हा लष्करी कारवाईचा निर्णय घेतल्यास B-2 बॉम्बर आणि दीर्घ पल्ल्याच्या हवाई हल्ल्यांची शक्यता वाढल्याचे संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मत आहे.
इराणचा इशारा: हल्ला झाल्यास मोठे प्रत्युत्तर
इराणने स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला आहे की, अमेरिका किंवा इस्रायलने पुन्हा हल्ला केल्यास प्रत्युत्तर केवळ मध्यपूर्वेपुरते मर्यादित राहणार नाही. इराणी अधिकाऱ्यांनी “नवीन आघाड्या उघडल्या जातील” असा इशारा दिला आहे. यापूर्वीही इराणने इस्रायलसह अनेक प्रादेशिक लक्ष्यांवर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले केले होते.
इराणच्या मते, कोणताही नवीन हल्ला म्हणजे सुरू असलेल्या शांतता प्रयत्नांचा पूर्णपणे अंत असेल.
इस्रायलची भूमिका का महत्त्वाची?
या संपूर्ण संघर्षात Benjamin Netanyahu यांच्या नेतृत्वाखालील इस्रायलची भूमिका निर्णायक मानली जाते. इस्रायल दीर्घकाळापासून इराणच्या अणुकार्यक्रमाला राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी मोठा धोका मानत आहे. त्यामुळे अमेरिकेने जर मवाळ भूमिका घेतली, तरी इस्रायल स्वतंत्रपणे कारवाई करू शकतो, अशी शक्यता अनेक अहवालांमध्ये व्यक्त करण्यात आली आहे.
जगभरावर परिणाम होण्याची भीती
इराण युद्ध पुन्हा सुरू झाल्यास त्याचा परिणाम केवळ मध्यपूर्वेपुरता मर्यादित राहणार नाही. होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जगातील मोठ्या प्रमाणात तेल वाहतूक होते. युद्ध वाढल्यास तेलाचे दर पुन्हा झपाट्याने वाढू शकतात. विमान वाहतूक, जागतिक पुरवठा साखळी आणि आशियातील अनेक अर्थव्यवस्थांवर त्याचा थेट परिणाम होऊ शकतो.
भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांसाठीही ही परिस्थिती चिंताजनक ठरू शकते. कारण कच्च्या तेलाच्या किंमती वाढल्यास महागाई आणि इंधन दरांवर दबाव वाढू शकतो.
पुढील काही दिवस निर्णायक
सध्या परिस्थिती अशा टप्प्यावर पोहोचली आहे की, पुढील काही दिवसांत घेतले जाणारे निर्णय युद्ध आणि शांतता यापैकी कोणता मार्ग निवडला जाईल हे ठरवू शकतात. ट्रम्प प्रशासनाने अजून अंतिम निर्णय जाहीर केलेला नाही, मात्र अमेरिकन लष्कर “सज्ज” असल्याचे संकेत सातत्याने दिले जात आहेत. दुसरीकडे, इराणही माघार घेण्याच्या मनःस्थितीत दिसत नाही.
एकूणच, फेब्रुवारीत सुरू झालेल्या संघर्षानंतर निर्माण झालेली अस्थिर शांतता आता पुन्हा धोक्यात आली आहे. कूटनीती यशस्वी ठरली तर युद्ध टळू शकते; अन्यथा तेहरानवर पुन्हा हवाई हल्ले आणि मध्यपूर्वेत नव्या संघर्षाची शक्यता नाकारता येत नाही.
Trump Warns Iran of Direct Military Action; B-2 Bomber Threat Escalates Middle East Tension
महत्वाच्या बातम्या
- डिजिटल अर्थव्यवस्था आणि उद्योग क्षेत्रात भारत – सायप्रस मैत्री अधिक मजबूत; महाराष्ट्र $660 अब्ज अर्थव्यवस्थेचे राज्य!!
- Philippines : फिलिपाइन्सच्या एका बेटावर ‘एआय’ सरकार; मंत्रिमंडळात गांधी आणि मंडेला यांच्यासारखे 17 डिजिटल अवतार
- महाराष्ट्रातल्या कौशल्य विकासासाठी दक्षिण कोरियातल्या लर्निंग फॅक्टरी मॉडेलची मदत; अनेक करारांवर स्वाक्षऱ्या!!
- राष्ट्रवादीवर पवार कुटुंबीयांचा संपूर्ण कब्जाचा डाव बारगळला; सुनील तटकरेंच्या पत्रकार परिषदेत त्याच्या खुणा दिसल्या!!