NEET Exam Paper Leak च्या दोषींविरुद्ध आंदोलन करणाऱ्या सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी जवळपास 26 दिवसांनंतर आपले उपोषण मागे घेण्याचा निर्णय घेतला. मध्यरात्री 1.30 वाजता केंद्रीय आरोग्य मंत्री जे. पी. नड्डा आणि केंद्रीय मंत्री जितेंद्र सिंह यांच्याशी झालेल्या चर्चेनंतर सोनम वांगचुक यांनी उपोषण थांबवण्याचा निर्णय जाहीर केला. उपोषण थांबवण्याची माहिती सोनम वांगचुक यांनी एक्सवर पोस्ट करत दिली.
लडाखचे पर्यावरणवादी, शिक्षणतज्ज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्ते अशी प्रतिमा तयार केलेले सोनम वांगचुक पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत.
दिल्लीतील सफदरजंग रुग्णालयात दाखल सोनम वांगचुक यांच्याबाबत दिल्ली उच्च न्यायालयात सुनावणी झाली. न्यायालयाने म्हटले – सोनम वांगचुक १७-१८ दिवसांपासून उपोषणावर होते. या प्रकरणात खंडपीठाने (डिव्हिजन बेंच) आधीच आदेश दिला होता.
सोनम वांगचुक खरंच दुसरा स्वातंत्र्य लढा लढतोय की गुलामीची मानसिकता कुरवाळायची ती सवय आहे??, असा सवाल विचारायची वेळ सोनम वांगचुकच्या आजच्या आवाहनामुळे आली.
उपोषणाला बसलेले सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांना सफदरजंग रुग्णालयात नेण्यात आले आहे. त्यांना आपत्कालीन विभागात दाखल करण्यात आले आहे. ते शुद्धीवर असून त्यांची प्रकृती (महत्त्वाची शारीरिक लक्षणे) स्थिर आहेत, अशी माहिती सूत्रांची दिली.
दिल्ली उच्च न्यायालयाने जंतर-मंतरवर उपोषणाला बसलेल्या सोनम वांगचुक यांच्या ढासळत्या प्रकृतीबद्दल चिंता व्यक्त केली. न्यायालयाने म्हटले की, प्रत्येक नागरिकाचा जीव मौल्यवान आहे आणि त्याचे रक्षण करणे ही सरकारची जबाबदारी आहे.
दिल्लीतील जंतर-मंतरवर 18 दिवसांपासून उपोषण करत असलेल्या सोनम वांगचुक यांच्याबाबत दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली आहे. यामध्ये वांगचुक यांना तात्काळ वैद्यकीय सुविधा आणि उपचार देण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
नीट पेपरफुटीच्या विरोधात कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) चे जंतर-मंतरवर ११व्या दिवशीही आंदोलन सुरू आहे. दरम्यान, तिथे तीन दिवसांपासून उपोषण करत असलेल्या लडाखचे कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांची मंगळवारी तब्येत बिघडली.
लडाखचे सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी रविवारी जंतर-मंतरवर अनिश्चितकालीन उपोषण सुरू केले. नीट पेपरफुटी आणि सीबीएसईच्या गोंधळाच्या विरोधात जंतर-मंतरवर कॉकरोच जनता पार्टीच्या आंदोलनाचा आज नववा दिवस आहे.
स्पर्धा परीक्षा, भरती प्रक्रिया आणि शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटींविरोधात आक्रमक भूमिका घेतलेल्या कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) ने गुरुवारी पुण्यातील सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ (SPPU) परिसरात मोठे आंदोलन केले. या आंदोलनात सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक सहभागी झाले होते. शेकडो विद्यार्थी, स्पर्धा परीक्षा उमेदवार आणि समर्थकांनी बॅनर, पोस्टर आणि घोषणाबाजी करत केंद्र सरकारवर निशाणा साधला.
लडाखचे सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक रविवारी 6 महिन्यांनंतर (सुमारे 170 दिवसांनंतर) लेहला पोहोचले. केंद्राने 14 मार्च रोजी वांगचुक यांच्यावरील राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा (NSA) हटवला होता. त्यानंतर त्यांची जोधपूर तुरुंगातून सुटका करण्यात आली होती.
लडाखमधील लेह शहरात सोमवारी कडेकोट बंदोबस्तात शेकडो लोकांनी रॅली काढली. तर कारगिलमध्ये बंद पाळण्यात आला. पर्यावरण कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्या सुटकेनंतर दोन दिवसांनी ही रॅली काढण्यात आली. सप्टेंबर 2025 मध्ये लेहमध्ये हिंसक निदर्शने झाली होती. त्यात पोलिस गोळीबारात 4 लोकांचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतरची ही पहिलीच रॅली आहे.
केंद्र सरकारने शनिवारी लडाखचे सामाजिक कार्यकर्ते आणि अभियंता सोनम वांगचुक यांच्यावरील राष्ट्रीय सुरक्षा कायदा (NSA) रद्द केला. हा आदेश तात्काळ प्रभावाने रद्द करण्यात येईल. गृह मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, सोनम यांनी NSA कायद्यांतर्गत त्यांच्या अटकेच्या कालावधीचा जवळपास अर्धा भाग पूर्ण केला आहे.
सोनम वांगचुक यांच्या अटकेशी संबंधित प्रकरणात केंद्र सरकारने बुधवारी सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की, वांगचुक यांना सध्या सोडता येणार नाही. न्यायमूर्ती अरविंद कुमार आणि न्यायमूर्ती पीबी वराळे यांच्या खंडपीठाने सरकारला वांगचुक यांना वैद्यकीय कारणास्तव सोडण्याबद्दल विचारले होते.
केंद्र सरकारने सोमवारी सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की, सोनम वांगचुक यांची प्रकृती पूर्णपणे ठीक आहे. अटकेत असताना त्यांना एम्स, जोधपूर येथे चांगले उपचार मिळत आहेत. वांगचुक यांच्या वकिलांनी सांगितले की, त्यांच्या अटकेवर पुन्हा विचार करण्याची ही योग्य वेळ आहे, कारण त्यांची प्रकृती अजूनही ठीक नाही.
सर्वोच्च न्यायालयाने बुधवारी केंद्राला विचारले की, हवामान कार्यकर्ते आणि शास्त्रज्ञ सोनम वांगचुक यांच्या तब्येतीची स्थिती लक्षात घेता सरकार त्यांच्या अटकेवर पुन्हा विचार करू शकते का?
केंद्र सरकारने मंगळवारी सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की, सोनम वांगचुक यांना ताब्यात घेण्यात आले होते, कारण ते पाकिस्तान आणि चीनला लागून असलेल्या संवेदनशील सीमावर्ती भागात लोकांना भडकावत होते.
केंद्र सरकारने सोमवारी सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की, सोनम वांगचुक लडाखला नेपाळ किंवा बांगलादेशसारखे बनवू इच्छितात आणि अशा व्यक्तीला आणखी विष ओकण्याची परवानगी दिली जाऊ शकत नाही.
लडाखचे कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली आंगमो यांनी सांगितले की, सोनम यांना तुरुंगात जमिनीवर ब्लँकेटमध्ये झोपावे लागत आहे. त्यांच्याकडे कोणतेही फर्निचर नाही. त्यांनी सांगितले की, त्यांच्या बॅरेकमध्ये नीट फिरता येईल इतकीही जागा नाही. आंगमो म्हणाल्या की, सॉलिसिटर जनरल तारखेवर तारीख मागत आहेत, कारण त्यांना जाणवले आहे की या प्रकरणात काहीही तथ्य नाही.
लडाखचे कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली जे. अंगमो यांनी सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की, त्यांच्या पतीचे भाषण हिंसाचार पसरवण्यासाठी नव्हते, तर हिंसाचार रोखण्यासाठी होते. त्यांनी आरोप केला की, तथ्ये चुकीच्या पद्धतीने मांडण्यात आली आणि वांगचुक यांना गुन्हेगारासारखे दाखवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
२४ सप्टेंबर रोजी लेहमध्ये झालेल्या हिंसाचाराची न्यायालयीन चौकशी करण्याचे आदेश गृह मंत्रालयाने शुक्रवारी दिले. सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश बीएस चौहान यांच्याकडे निष्पक्ष चौकशीचे नेतृत्व करण्याचे काम सोपवण्यात आले आहे. चौकशी समिती पोलिसांच्या कारवाईची आणि चार लोकांच्या मृत्यूची कारणे तपासेल.
जोधपूर मध्यवर्ती कारागृहात बंद असलेले सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांना गुरुवारी त्यांच्या पत्नी गीतांजली जे. अंगमो यांनी भेट दिली. गीतांजली यांची तुरुंगात वांगचुक यांच्याशी ही तिसरी भेट आहे. गीतांजली यांनी ही माहिती एक्स वर शेअर केली.
लेह हिंसाचारात झालेल्या चार जणांच्या मृत्यूची स्वतंत्र न्यायालयीन चौकशी करण्याची मागणी सोनम वांगचुक यांनी केली आहे. त्यांनी जोधपूर मध्यवर्ती कारागृहातून एक पत्र लिहिले, जे रविवारी सोडण्यात आले. वांगचुक यांनी लिहिले, ज्यांनी आपला जीव गमावला त्यांच्या कुटुंबियांविषयी मी मनापासून संवेदना व्यक्त करतो. जखमी आणि अटक झालेल्यांसाठी मी प्रार्थना करतो. चार जणांच्या मृत्यूची चौकशी स्वतंत्र न्यायिक आयोगाकडून झाली पाहिजे. जोपर्यंत ते होत नाही तोपर्यंत मी तुरुंगातच राहणार आहे.
लडाखी पर्यावरण कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली अंगमो यांनी बुधवारी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना पत्र लिहून तुम्ही आदिवासी असल्याने लडाखच्या लोकांच्या भावना समजून घ्या असे आवाहन केले.
तुरुंगात असलेल्या सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली अंगमो यांनी त्यांच्या पतीचे पाकिस्तानशी संबंध असल्याच्या आरोपांचे खंडन केले आहे. त्यांनी रविवारी वृत्तसंस्थेला सांगितले की, वांगचुक नेहमीच गांधीवादी पद्धतीने निषेध करत असत आणि ४ सप्टेंबरच्या हिंसाचारासाठी सीआरपीएफ जबाबदार होते.