प्रतिनिधी
नवी दिल्ली : देशातील सर्व बँकांमध्ये हजारो कोटींची बेनामी संपत्ती जमा असून त्यावर कोणीही दावा करणारा नाही. आता या पैशांच्या तोडग्यासाठी सरकारने मोठा निर्णय घेतला आहे. वित्तीय स्थिरता आणि विकास परिषदेच्या (एफएसडीसी) नुकत्याच झालेल्या बैठकीत अर्थमंत्र्यांनी याबाबत विशेष मोहीम राबवण्याचे निर्देश दिले आहेत. म्हणजेच ही बेहिशेबी ठेव परत करण्यासाठी सरकारने फुलप्रूफ योजना तयार केली आहे. ही रक्कम तब्बल 35,000 कोटी रुपये आहे. 35,000 crore deposits in banks, with no one to claim; The central government will now return in this way, prepare a plan
अभियान राबविण्याच्या अर्थमंत्र्यांनी दिल्या सूचना
एफएसडीसीच्या बैठकीत बँका आणि इतर वित्तीय संस्थांमधील हक्क नसलेली रक्कम संबंधित लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी मोहीम राबविण्यात येणार आहे. अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी 35,000 कोटी रुपयांच्या या बेकायदेशीर रकमेबद्दल नियामकांना सांगितले होते की, त्यांनी दावा न केलेली रक्कम बँकिंग शेअर्स, डिव्हिडंड, म्युच्युअल फंड किंवा विमा या स्वरूपात कुठेही पडून असतील, तिथे त्याच्या सेटलमेंटसाठी विशेष मोहीम राबवावी. या संपूर्ण प्रकरणात आर्थिक व्यवहार सचिव अजय सेठ म्हणतात की, हे काम योग्य प्रकारे केले जाईल. अशा प्रकरणांमध्ये जेथे नामनिर्देशित व्यक्तीची माहिती उपलब्ध नाही, तिथे विहित प्रक्रियेनुसार पावले उचलली जातील.
एवढ्या मोठ्या रकमेचा हा आकडा फेब्रुवारी 2023 पर्यंतचा
सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांनी (PSB’s) फेब्रुवारी 2023 पर्यंत सुमारे 35,000 कोटी रुपयांची दावा न केलेली रक्कम रिझर्व्ह बँकेकडे हस्तांतरित केली होती. ज्या खात्यांमध्ये 10 वर्षे किंवा त्याहून अधिक काळ कोणताही व्यवहार झाला नाही, अशा खात्यांमध्ये ही रक्कम जमा करण्यात आली. ही रक्कम वेगवेगळ्या बँकांच्या 10.24 कोटी खात्यांशी संबंधित होती. त्यांनी सांगितले की, केंद्रीय अर्थसंकल्पात दावा न केलेल्या ठेवी, शेअर्स आणि लाभांश संबंधित लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी संबंधित क्षेत्राच्या नियामकांसाठी विशेष मोहीम राबविण्याची घोषणा करण्यात आली होती. किंबहुना, सरकारच्या या पावलामुळे ही रक्कम आपल्या हक्काच्या दावेदारांपर्यंत पोहोचावी यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत.
अनक्लेम डिपॉझिट म्हणजे काय?
वास्तविक, वेगवेगळ्या बँका वार्षिक आधारावर खात्यांचे पुनरावलोकन करतात. यामध्ये कोणती बँक खाती आहेत ज्यात कोणताही व्यवहार झाला नाही याचीही माहिती घेतली जाते. जेव्हा कोणत्याही ठेवीदाराने गेल्या 10 वर्षांमध्ये कोणत्याही खात्यात कोणताही निधी जमा केला नाही किंवा त्यातून कोणतीही रक्कम काढली नाही, तेव्हा या कालावधीत खात्यात असलेली रक्कम दावा न केलेली ठेव मानली जाते. यानंतर बँकाही या ग्राहकांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न करतात.
बँका अशा खात्यांची माहिती आरबीआयला देते
या दावा न केलेल्या रकमेबाबतच्या प्रक्रियेअंतर्गत, ज्या खात्यांमध्ये जमा केलेल्या रकमेसाठी कोणीही दावेदार नाही, अशा खात्यांबाबत बँकांकडून आरबीआयला माहिती दिली जाते. यानंतर, ही लावलेली ठेव ठेवीदार शिक्षण आणि जागरूकता निधी (DEAF) मध्ये हस्तांतरित केली जाते. आरबीआय अशा ठेवींबाबत जागरुकता मोहीम राबवत आहे, जेणेकरून त्यांचे कायदेशीर हक्क शोधता येतील. अशा क्लेम नसलेल्या ठेवी वाढण्याची अनेक कारणे आहेत. यापैकी काहींचा उल्लेख करायचा झाल्यास, ठेवीदाराचा मृत्यू झाला आहे आणि त्याच्या नॉमिनीची कागदपत्रांमध्ये नोंद नाही, त्यामुळे त्या खात्यात जमा केलेल्या रकमेसाठी कोणीही दावेदार सापडत नाही.
आरबीआयने तयार केले वेब पोर्टल
ही बेनामी रक्कम दावा न केलेल्या ठेवींमध्ये जाऊ नये म्हणून RBI क्रेडिट पॉलिसी बनवण्याच्या तयारीत आहे. या धोरणाबाबत स्पष्टीकरण देताना गव्हर्नर शक्तिकांत दास यांनी यापूर्वी सांगितले होते की, नवीन ठेवींचे पैसे हक्क नसलेल्या ठेवींमध्ये जाऊ नयेत यासाठी आम्ही अशी अनेक पावले उचलत आहोत. यासह, सध्या अस्तित्वात असलेल्या दावा न केलेल्या ठेवी त्यांच्या कायदेशीर मालकांपर्यंत पोहोचवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. अधिक माहिती देताना ते म्हणाले की, अशा ठेवी आणि त्याच्या ठेवीदार किंवा लाभार्थी डेटासाठी सेंट्रल बँकेने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) टूल्सच्या मदतीने एक वेब पोर्टल तयार केले आहे. याद्वारे, वेगवेगळ्या बँकांच्या ठेवीदारांची माहिती हक्क नसलेल्या ठेवींबाबत योग्य माहितीसह उपलब्ध होईल.
35,000 crore deposits in banks, with no one to claim; The central government will now return in this way, prepare a plan
महत्वाच्या बातम्या
- अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेन याच महिन्यात पीएम मोदींना भेटण्याची शक्यता, पॅसिफिक आयलँड लीडर्स मीटमध्ये ठरवणार भविष्यातील रणनीती
- द फोकस एक्सप्लेनर : इम्रान खान यांना का झाली अटक? जाणून घ्या काय आहे अल-कादिर ट्रस्ट केस? अटकेमुळे पेटून उठला अवघा पाकिस्तान
- DRDO शास्त्रज्ञाच्या पोलीस कोठडीत वाढ, हनी ट्रॅपमध्ये अडकून पाकिस्तानला गोपनीय माहिती दिल्याचा आरोप
- WATCH : पीक कर्जासाठी सिबिल स्कोर मागणाऱ्या बँकेविरुद्ध FIR दाखल करा, उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांचे निर्देश