वृत्तसंस्था
वॉशिंग्टन डीसी : NSA Ajit Doval पंतप्रधान नरेंद्र मोदी गेल्या वर्षी सप्टेंबरच्या सुरुवातीला चीनला गेले होते, जिथे त्यांनी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन आणि चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांची मैत्रीपूर्ण भेट घेतली होती. यानंतर काही दिवसांनी भारताने अमेरिकेसोबत बिघडलेले संबंध सुधारण्याचे प्रयत्न तीव्र केले.NSA Ajit Doval
याच संदर्भात राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) अजित डोभाल यांना वॉशिंग्टनला पाठवण्यात आले. तिथे त्यांनी अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांची भेट घेतली. ही माहिती अमेरिकन मीडिया ब्लूमबर्गने सूत्रांच्या हवाल्याने दिली आहे.NSA Ajit Doval
ब्लूमबर्गच्या अहवालानुसार, या चर्चेत डोभाल यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, भारत अमेरिकेसोबत सुरू असलेली कटुता संपवू इच्छितो आणि पुन्हा व्यापार करारावर चर्चा सुरू करण्यास तयार आहे. तथापि, डोभाल यांनी हे देखील स्पष्ट केले की भारत कोणत्याही प्रकारच्या दबावाखाली येणार नाही.NSA Ajit Doval
ते म्हणाले की, जर अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि त्यांच्या टीमने कठोर भूमिका घेतली, तर भारत सध्याच्या सरकारच्या कार्यकाळ संपण्याची वाट पाहू शकतो. भारताने यापूर्वीही अमेरिकेतील कठीण सरकारांचा सामना केला आहे.
डोभाल म्हणाले होते – ट्रम्प यांनी भारताच्या विरोधात वक्तव्य करणे थांबवावे
ब्लूमबर्गच्या अहवालानुसार, डोभाल यांनी असेही म्हटले होते की भारताला असे वाटते की ट्रम्प आणि त्यांचे सहयोगी यांनी भारताविरोधात उघडपणे वक्तव्य करणे थांबवावे, जेणेकरून संबंध पुन्हा रुळावर येऊ शकतील.
त्यावेळी भारत ट्रम्प यांच्या वक्तव्यांवरून नाराज होता, कारण ऑगस्टमध्ये ट्रम्प यांनी भारतीय वस्तूंवर 50% कर लावला होता. ट्रम्प यांनी भारताच्या अर्थव्यवस्थेला ‘डेड’ (मृत) म्हटले होते आणि आरोप केला होता की भारत रशियाकडून तेल खरेदी करून युक्रेन युद्धात मदत करत आहे.
अहवालानुसार, डोभाल यांच्या या चर्चेनंतर काही दिवसांतच परिस्थिती बदलू लागली. 16 सप्टेंबर रोजी ट्रम्प यांनी पंतप्रधान मोदींना त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त फोन केला आणि त्यांच्या कामाचे कौतुक केले. त्यानंतर वर्षाच्या अखेरपर्यंत दोन्ही नेत्यांमध्ये आणखी चार वेळा फोनवर चर्चा झाली. याच दरम्यान दोन्ही देश कर कमी करण्याच्या कराराच्या दिशेने वाटचाल करत राहिले.
ट्रम्प यांनी दोन दिवसांपूर्वी भारतावरील शुल्क कमी केले
सोमवारी ट्रम्प यांनी अचानक सोशल मीडियावर सांगितले की, भारत आणि अमेरिकेदरम्यान व्यापार करार झाला आहे. यानुसार, भारतीय वस्तूंवरील अमेरिकेचा कर 18% पर्यंत कमी करण्यात आला आहे. रशियाकडून तेल खरेदी करण्यावरून भारतावर लावलेला 25% अतिरिक्त कर देखील काढून टाकण्यात आला आहे.
ट्रम्प म्हणाले की, या बदल्यात भारत अमेरिकेकडून 500 अब्ज डॉलरचा माल खरेदी करेल, व्हेनेझुएलाकडून तेल घेईल आणि अमेरिकन वस्तूंवरील कर पूर्णपणे रद्द करेल. मात्र, भारत सरकारने या गोष्टींची अद्याप अधिकृत पुष्टी केलेली नाही आणि कोणताही लेखी करारही समोर आलेला नाही.
विशेष म्हणजे, नवी दिल्लीतील अनेक मोठे अधिकारीही या घोषणेने थक्क झाले. व्यापार चर्चेत सहभागी असलेल्या लोकांनाही त्या दिवशी मोदी आणि ट्रम्प यांच्या कॉलची आधीपासून माहिती नव्हती.
विकसित देश बनण्यासाठी भारताला अमेरिकेच्या मदतीची गरज आहे
अहवालानुसार, भारत सातत्याने अमेरिकेशी संबंध सुधारण्याचा प्रयत्न करत होता. डोभाल यांची सप्टेंबरमधील भेट याच प्रयत्नाचा भाग होती. भारताचे मत आहे की अमेरिका त्याचा दीर्घकाळचा महत्त्वाचा भागीदार आहे आणि संबंध जास्त बिघडवले जाऊ शकत नाहीत.
भारताला वाटते की चीनशी मुकाबला करण्यासाठी आणि 2047 पर्यंत देशाला विकसित बनवण्यासाठी अमेरिकेचे तंत्रज्ञान, पैसा आणि लष्करी सहकार्य खूप महत्त्वाचे आहे. भारतीय अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की ट्रम्प हा एक तात्पुरता टप्पा आहे, परंतु भारत-अमेरिका संबंध दीर्घकाळ टिकणारे आहेत.
भारत-पाक संघर्षावर ट्रम्प यांच्या विधानामुळे संबंध बिघडले होते
अहवालानुसार, गेल्या काही महिन्यांत दोन्ही देशांचे संबंध त्यामुळेही बिघडले होते कारण ट्रम्प यांनी भारत-पाकिस्तानमधील तणाव सोडवण्याचा दावा केला होता, जो मोदींनी स्पष्टपणे नाकारला. यानंतर मोदींनी व्हाईट हाऊसमध्ये जाण्यासही नकार दिला आणि एका आंतरराष्ट्रीय परिषदेत ट्रम्प यांना भेटणे टाळले.
डिसेंबरमध्ये अमेरिकेचे नवीन राजदूत सर्जियो गोर यांच्या भारतात आगमनानंतर संबंधांमध्ये पुन्हा सुधारणा दिसू लागली. ते म्हणाले की, भारत आणि अमेरिका यांच्यातील मतभेद खऱ्या मित्रांसारखे आहेत आणि ते सोडवले जातील. त्यांनी भारताला अमेरिकेच्या एका नवीन पुरवठा साखळी आघाडीत (सप्लाय चेन अलायन्स) समाविष्ट करण्याची बाबही सांगितली.
NSA Ajit Doval’s Backdoor Diplomacy Seals India-US Trade Deal: Bloomberg Report
महत्वाच्या बातम्या
- जिल्हा परिषद निवडणुकीत एकनाथ शिंदेंचा प्रचाराचा धडाका; मराठवाड्याच्या दुष्काळ मुक्तीचा काढला एक्का!!
- विलीनीकरणवाल्यांना दिल्लीतून टोला; पवारांच्या पक्षातल्या उतावळ्यांची काढली हवा!!
- भारत – अमेरिका मुक्त व्यापार करार मैत्रीचा एक नवीन अध्याय!!; देवेंद्र फडणवीसांकडून कौतुक
- Indus Waters : भारत सिंधू जल कराराच्या सुनावणीत सहभागी होणार नाही; म्हटले- हे न्यायालय अवैध आहे, याचे आदेश मानत नाही