वृत्तसंस्था
वॉशिंग्टन डीसी : Trump ट्रम्प प्रशासन या महिन्यात ‘ट्रम्प Rx’ नावाच्या एका नवीन सरकारी वेबसाइटचे अनावरण करणार आहे. या प्लॅटफॉर्मद्वारे रुग्ण थेट औषध कंपन्यांकडून कमी किमतीत औषधे खरेदी करू शकतील. प्रशासनाचा दावा आहे की या उपक्रमामुळे अमेरिकन लोकांचा औषधांवरील खर्च 800% पर्यंत कमी होईल.Trump
अमेरिकन रेडिओ NPR च्या अहवालानुसार, ट्रम्प प्रशासनाने गेल्या वर्षी सप्टेंबरपासून आतापर्यंत 16 मोठ्या औषध कंपन्यांशी करार केले आहेत. या करारांना ‘मोस्ट फेवर्ड नेशन (MFN)’ डील्स असे म्हटले गेले. या बदल्यात औषध कंपन्यांना 3 वर्षांपर्यंत आयात केलेल्या औषधांवरील शुल्कातून (टॅरिफ) सूट मिळेल.Trump
ही योजना निवडणूक आश्वासने आणि ‘अमेरिका फर्स्ट’ आरोग्य धोरणाशी संबंधित मानली जात आहे. ट्रम्प यांचे म्हणणे आहे की, इतर श्रीमंत देश अमेरिकेत बनवलेली औषधे कमी किमतीत खरेदी करतात, तर अमेरिकन लोकांना त्यासाठी तिप्पट जास्त किंमत मोजावी लागते. हा कार्यक्रम सुनिश्चित करेल की औषध कंपन्या त्याच किमतीत औषधे विकतील ज्या किमतीत ती इतर देशांमध्ये उपलब्ध आहेत.Trump
अमेरिकन कंपन्यांना कमी किमतीत औषधे विकावी लागतील
अमेरिकन कंपन्या औषधांच्या संशोधन, चाचणी आणि फॅक्टरीवर कोट्यवधी रुपये खर्च करतात. जगभरात हे औषध विकले जाते. अमेरिकेत हे औषध खूप महाग आहे, तर युरोप, कॅनडा, जपानसारख्या श्रीमंत देशांमध्ये तेच औषध खूप स्वस्त मिळते.
खरं तर, त्या देशांची सरकारे कमी किमतीत औषधे खरेदी करण्याची मागणी करतात आणि तसे न केल्यास करार थांबवण्याचा धोका असतो. बाजार गमावण्याच्या भीतीने कंपन्या कमी किमतीत औषधे उपलब्ध करून देतात.
ट्रम्प यांचे मत आहे की अमेरिकन लोकांच्या पैशातूनच नवीन औषधे तयार होतात. इतर देश कमी पैसे देऊन याचा फायदा घेतात. ट्रम्प यांच्या मते, ते अमेरिकेच्या मेहनतीवर ‘फ्री राइड’ करतात.
म्हणून या MFN कार्यक्रमात असा निर्णय घेण्यात आला आहे की, आता अमेरिकेतही औषधाची किंमत तीच सर्वात कमी असेल जी कोणत्याही श्रीमंत देशात मिळते. कंपन्यांना सांगण्यात आले की अमेरिकेलाही तीच स्वस्त डील द्या.
यामुळे परदेशी देशांनाही जास्त किंमत मोजावी लागेल, जसे की ब्रिटनसोबत झालेल्या करारामध्ये नवीन औषधांची किंमत 25% वाढवण्यात आली आहे. अमेरिकन रुग्णांना औषधे स्वस्त मिळतील, कंपन्यांचा अतिरिक्त पैसा अमेरिकेत परत येईल आणि देशात औषध निर्मितीचे काम वाढेल.
औषध कंपन्या ट्रम्प Rx ला का घाबरल्या आहेत
ट्रम्प Rx ची सर्वात मोठी गोष्ट ही आहे की यात सरकार औषधांची किंमत ठरवण्यात थेट हस्तक्षेप करू इच्छिते. आतापर्यंत अमेरिकेत औषध कंपन्या त्यांच्या नवीन औषधांच्या किमती स्वतः ठरवतात. जर ट्रम्प Rx लागू झाले, तर औषधांची किंमत सरकार ठरवेल. औषध कंपन्यांना भीती आहे की यामुळे त्यांचा नफा थेट कमी होईल.
दुसरे मोठे कारण हे आहे की ट्रम्प Rx अंतर्गत अमेरिका, परदेशात विकल्या जाणाऱ्या स्वस्त औषधांच्या किमतीला आधार बनवू शकते. म्हणजे जर तेच औषध युरोप किंवा कॅनडामध्ये स्वस्त असेल, तर अमेरिकेतही ते महाग विकले जाऊ शकणार नाही. कंपन्यांना हे मॉडेल आवडत नाही, कारण अमेरिका आतापर्यंत त्यांची सर्वात मोठी आणि सर्वात फायदेशीर बाजारपेठ राहिली आहे.
आणखी एक भीती अशी आहे की, जर सरकारने किमतींवर नियंत्रण ठेवण्यास सुरुवात केली, तर भविष्यात नवीन औषधांवरील गुंतवणूक कमी होऊ शकते. औषध कंपन्या म्हणतात की संशोधन आणि नवीन औषधांच्या विकासासाठी अब्जावधी डॉलर्स लागतात. त्यांना भीती आहे की, जर नफा कमी झाला, तर गुंतवणूकदार माघार घेऊ शकतात आणि त्यांचे व्यवसाय मॉडेल बिघडू शकते.
ट्रम्प Rx संदर्भात हा प्रश्न उपस्थित होत आहे की, सरकारला खाजगी कंपन्यांच्या किमती ठरवण्याचा अधिकार आहे का. कंपन्यांना वाटते की, जर योजना लागू झाली, तर त्यांना न्यायालयांमध्ये दीर्घ कायदेशीर लढा द्यावा लागेल, ज्यामुळे अनिश्चितता आणखी वाढेल. मात्र, ट्रम्प यांनी कंपन्यांना शुल्कात (टॅरिफमध्ये) सूट देण्याचे वचन दिले आहे.
वेबसाइटचा लॉन्च इव्हेंट पुढे ढकलण्यात आला
अहवालानुसार, 30 जानेवारी 2026 रोजी एक लॉन्च इव्हेंट आयोजित करण्यात आला होता. पण आता हा इव्हेंट पुढे ढकलण्यात आला आहे. वेबसाइटवर अजूनही ‘लवकरच येत आहे’ असे दिसत आहे.
योजनेच्या तांत्रिक आणि कायदेशीर पैलूंवर अद्याप पूर्ण सहमती झालेली नाही. औषध कंपन्या, विमा क्षेत्र आणि राज्यांकडून अनेक आक्षेप समोर आले आहेत.
तथापि, सरकारलाही योजना अपुऱ्या तयारीने सुरू करायची नाही. याच कारणामुळे व्हाईट हाऊसने ट्रम्प आरएक्सच्या लॉन्चिंग कार्यक्रमाला सध्या पुढे ढकलले आहे. योजना रद्द झालेली नाही.
जॉनसन अँड जॉनसनसारख्या कंपन्यांसोबत कराराची तयारी
ट्रम्प यांनी दावा केला की अमेरिकेच्या आरोग्य सेवेत रुग्णांसाठी हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा विजय आहे. तथापि, तज्ञांचे म्हणणे आहे की बहुतेक अमेरिकन लोकांच्या खिशावर याचा कोणताही परिणाम होणार नाही. अनेक लोक विम्यामुळे आधीच कमी पैशात औषधे घेत आहेत.
ट्रम्प यांनी यापूर्वी अनेक वेळा औषधांवर मोठे शुल्क (टॅरिफ) लावण्याची धमकी दिली होती, पण आतापर्यंत तसे केले नाही. सध्या अब्बवी, जॉन्सन अँड जॉन्सन आणि रेजेनेरॉन यांसारख्या तीन मोठ्या कंपन्या या करारातून बाहेर आहेत. ट्रम्प म्हणाले की, लवकरच जॉन्सन अँड जॉन्सनसह आणखी काही कंपन्या किमती कमी करण्याची घोषणा करतील.
जुनाट आजारांनी त्रस्त असलेल्या रुग्णांना फायदा होईल
या कार्यक्रमामुळे टाइप 2 मधुमेह, संधिवात, मल्टिपल स्क्लेरोसिस, दमा, COPD, हेपेटायटिस B आणि C, HIV, कर्करोग आणि हृदयविकार यांसारख्या जुनाट आणि महागड्या आजारांनी ग्रस्त असलेल्या अमेरिकन रुग्णांना फायदा होईल.
मेडिकेड आणि मेडिकेअर लाभार्थी थेट MFN किमतींचा लाभ घेऊ शकतील. यामुळे राज्य मेडिकेड कार्यक्रमांमध्ये अब्जावधी डॉलर्सची बचत होईल आणि दुर्बळ घटकांना अधिक चांगली मदत मिळेल. TrumpRx.gov द्वारे विमा नसलेले किंवा रोख पैसे देणारे रुग्ण स्वस्त औषधे खरेदी करू शकतील.
याव्यतिरिक्त, GLP-1 औषधे जसे की ओझेम्पिक (टाइप 2 मधुमेहासाठी दिले जाणारे इंजेक्शन) आणि वेगोवी (लठ्ठपणा कमी करण्यासाठी) वापरणाऱ्यांनाही फायदा होईल, जिथे किमती $1000 वरून $350 पर्यंत कमी झाल्या आहेत. हा कार्यक्रम अमेरिकेच्या आरोग्य प्रणालीला मजबूत करेल.
Trump Rx Launch: New US Govt Website to Slash Drug Costs by Up to 800%
महत्वाच्या बातम्या
- राष्ट्रवादीच्या ऐक्याचे त्रांगडे, मुख्य नेतृत्वाचा पेच; दुसऱ्या फळीतल्या नेत्यांची खेचाखेच; पवारांच्या एकछत्री अंमलाला सुरुंग!!
- India-EU FTA : केंद्राने EUच्या सफरचंदांवर आयात शुल्क कमी केले; 50 ऐवजी 20% केले, हिमाचल सफरचंद उद्योगावर संकट
- Supreme Court : SIR वर सुनावणी- सुप्रीम कोर्टाने निर्णय राखून ठेवला; याचिकाकर्ते म्हणाले- ECI मनमानी करू शकत नाही
- देवेंद्र फडणवीसांशी आज झालेल्या चर्चेत सुनेत्रा पवारांचे नावच नव्हते, पण…; प्रफुल्ल पटेलांची माहिती; Between the Lines काय??