Iran Defies : इराण म्हणाला- युरेनियम संवर्धन थांबवणार नाही; घाबरवून आमच्याकडून काहीही करवून घेतले जाऊ शकत नाही, अमेरिकेच्या हेतूवर विश्वास नाही

वृत्तसंस्था

तेहरान : Iran Defies इराणने अमेरिकेचा दबाव कठोरपणे फेटाळून लावत म्हटले आहे की, तो आपला युरेनियम संवर्धन (युरेनियम इनरिचमेंट) कार्यक्रम कोणत्याही परिस्थितीत सोडणार नाही, मग त्याला लष्करी धमक्या मिळोत किंवा नवीन निर्बंध लादले जावोत.Iran Defies

रविवारी तेहरानमधील एका सार्वजनिक कार्यक्रमात इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची म्हणाले की, इराणला घाबरवून त्याचे अणुधोरण बदलता येणार नाही आणि अमेरिकेच्या हेतूवर आमचा विश्वास नाही.Iran Defies

हे विधान अशा वेळी आले आहे, जेव्हा अनेक वर्षांनंतर इराण आणि अमेरिकेदरम्यान ओमानमध्ये पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. इराणला त्याच्यावरील कठोर आर्थिक निर्बंध हटवायचे आहेत, तर अमेरिकेला इराणच्या अणुकार्यक्रमावर बंदी हवी आहे.Iran Defies

---

• उद्योगांना त्रास देणाऱ्या घटकांना ठोकून काढू; मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा इशारा

---

अराघची म्हणाले- इराणला काय करायचे ते सांगू नका

अराघची यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, युरेनियम संवर्धन हा इराणसाठी कोणत्याही परिस्थितीत कराराचा मुद्दा नाही. ते म्हणाले की, कोणत्याही देशाला हा अधिकार नाही की त्याने इराणला काय करावे हे सांगावे, जरी युद्धाची धमकी दिली गेली तरी.

ते असेही म्हणाले की, प्रदेशात अमेरिकेची लष्करी तैनाती, जसे की यूएसएस अब्राहम लिंकन विमानवाहू जहाजाची उपस्थिती, इराणला घाबरवण्यात अपयशी ठरेल.

इराणच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनी सांगितले की, अमेरिकेवर विश्वास ठेवणे कठीण आहे आणि वॉशिंग्टनला खरोखरच राजनैतिक तोडगा हवा आहे की नाही हे स्पष्ट नाही.

त्यांनी पुनरुच्चार केला की, इराण असा कोणताही करार करणार नाही जो त्याच्या स्वातंत्र्याच्या आणि सन्मानाच्या विरोधात असेल. त्याचबरोबर त्यांनी सांगितले की, जर निर्बंधांमध्ये सवलत मिळाली तर इराण विश्वास वाढवणाऱ्या काही पावलांचा विचार करू शकतो, परंतु हे सर्व परस्पर आदरावर अवलंबून असेल.

इराणवर अणुबॉम्ब बनवण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप

पाश्चात्त्य देश आणि इस्रायल दीर्घकाळापासून आरोप करत आहेत की, इराणला अणुबॉम्ब बनवायचा आहे, परंतु इराण या गोष्टीचा इन्कार करतो. अराघची म्हणाले की, इराण कोणत्याही अणुबॉम्बच्या शोधात नाही आणि त्याची खरी ताकद मोठ्या शक्तींना ‘नाही’ म्हणण्याची क्षमता आहे.

यादरम्यान, अमेरिका इराणच्या आसपास सातत्याने आपल्या लष्करी ताकदीचे प्रदर्शन करत आहे. इराणसोबतचे अमेरिकेचे वार्ताहर स्टीव्ह विटकॉफ आणि राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे सल्लागार जारेड कुशनर यांनी काही काळापूर्वी USS अब्राहम लिंकन विमानवाहू जहाजाला भेट दिली होती.

अमेरिकन सैन्याने सांगितले की, ही तैनाती सुरक्षेसाठी आहे आणि ट्रम्प यांच्या ‘शांततेसाठी सामर्थ्य’ या धोरणाचा भाग आहे.

अमेरिका-इराणने गेल्या आठवड्यात अणु मुद्द्यावर चर्चा केली.

इराण आणि अमेरिकेदरम्यान ओमानमध्ये अणुबॉम्बच्या मुद्द्यावर 6 फेब्रुवारी रोजी चर्चा झाली होती. ट्रम्प यांनी याला ‘खूप चांगले’ म्हटले होते, तर इराणचे अध्यक्ष मसूद पजशकियन यांनी याला शांततेसाठी ‘एक पाऊल पुढे’ असे म्हटले होते.

पण ट्रम्प यांनी चर्चेनंतर लगेचच एक आदेश जारी करून इराणसोबत व्यापार करणाऱ्या देशांवर नवीन शुल्क (टॅरिफ) लावण्याची घोषणा केली. याशिवाय, इराणी तेल निर्याताशी संबंधित कंपन्या आणि जहाजांवर नवीन निर्बंधही लादण्यात आले.

अराघची म्हणाले की, अशा पावलांमुळे अमेरिकेच्या गांभीर्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते आणि इराण याच संकेतांवरून चर्चा पुढे चालू ठेवायची की नाही हे ठरवेल.

ही संपूर्ण प्रक्रिया अशा वेळी सुरू आहे, जेव्हा इराणमधील परिस्थितीही तणावपूर्ण आहे. डिसेंबरच्या अखेरीसपासून आर्थिक परिस्थिती आणि राजकीय मुद्द्यांवरून निदर्शने होत आहेत, ज्यात हिंसाचार झाला आहे.

इराणी सरकारचे म्हणणे आहे की, या घटनांमध्ये 3,117 लोकांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यात बहुतेक सुरक्षा कर्मचारी आणि सामान्य नागरिक होते.

युरेनियम संवर्धन आणि अणुबॉम्ब यांचा काय संबंध आहे?

युरेनियम संवर्धन म्हणजे युरेनियमला अधिक शक्तिशाली बनवणे. सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, निसर्गात आढळणारे युरेनियम थेट उपयोगाचे नसते.

यात एका विशिष्ट प्रकारचा युरेनियम खूप कमी प्रमाणात असतो, ज्याला U-235 म्हणतात. संवर्धनाच्या प्रक्रियेत याच U-235 चे प्रमाण वाढवले जाते.

युरेनियम किती प्रमाणात संवर्धित केले आहे, यावरूनच त्याचा वापर वीज निर्मितीसाठी होईल की अणुबॉम्ब बनवण्यासाठी, हे ठरते.

जर युरेनियम 3 ते 5% पर्यंत समृद्ध केले गेले, तर ते अणुऊर्जा प्रकल्पांमध्ये वापरले जाते. परंतु जर युरेनियम 90% किंवा त्याहून अधिक समृद्ध केले गेले, तर ते अणुबॉम्ब बनवण्यासाठी योग्य मानले जाते. यालाच वेपन ग्रेड युरेनियम म्हणतात.

अणुबॉम्ब कसा कार्य करतो?

अणुबॉम्ब बनवण्यासाठी सामान्यतः युरेनियमचा समस्थानिक U-235 किंवा प्लुटोनियमचा Pu-239 वापरला जातो. समस्थानिक म्हणजे असे अणू ज्यात प्रोटॉन आणि इलेक्ट्रॉनची संख्या सारखी असते, परंतु न्यूट्रॉनची संख्या वेगळी असते. याच कारणामुळे त्यांचे वजन वेगळे असते आणि काही समस्थानिक सहजपणे तुटतात.

अणुबॉम्बची खरी ताकद न्यूक्लियर फिजन म्हणजेच नाभिकीय विखंडनातून येते. यात U-235 वर न्यूट्रॉन टाकले जातात. न्यूट्रॉन लागताच U-235 तुटतो आणि बेरियम व क्रिप्टनसारख्या लहान अणूंमध्ये रूपांतरित होतो. या दरम्यान तीन नवीन न्यूट्रॉन आणि खूप जास्त ऊर्जा बाहेर पडते.

हे तिन्ही न्यूट्रॉन पुढे जाऊन इतर U-235 अणूंना फोडतात. मग त्यातून आणखी न्यूट्रॉन बाहेर पडतात. ही प्रक्रिया खूप वेगाने घडते आणि यालाच साखळी अभिक्रिया (चेन रिएक्शन) म्हणतात. हीच साखळी अभिक्रिया काही सेकंदात एका भयानक स्फोटात बदलते.

एका U-235 अणूच्या विखंडनातून सुमारे 200 दशलक्ष इलेक्ट्रॉनव्होल्ट ऊर्जा बाहेर पडते. जेव्हा कोट्यवधी अणू एकाच वेळी विखंडित होतात, तेव्हा ऊर्जेचे प्रमाण हजारो टन TNT इतके होते.

याचे सर्वात धोकादायक उदाहरण 6 ऑगस्ट 1945 रोजी पाहायला मिळाले, जेव्हा अमेरिकेने जपानच्या हिरोशिमावर अणुबॉम्ब टाकला. त्या स्फोटाची ताकद सुमारे 15 हजार टन TNT इतकी होती आणि सुमारे 70 हजार लोक तात्काळ मरण पावले होते.

Iran Defies US Threats: Won’t Stop Uranium Enrichment, Says Abbas Araghchi

महत्वाच्या बातम्या

• Solapur EVM : सोलापुरात ढाब्यावर सापडलेल्या ईव्हीएमप्रकरणी आयोगाची कारवाई; राखीव ईव्हीएम मतदानातील नसल्याचा खुलासा
• ZP elections results : भाजपच नंबर 1; अजितदादांच्या राष्ट्रवादीला सहानुभूतीचा फायदा; 12 जिल्हा परिषदांमध्ये महायुतीची सत्ता!!
• Ramesh Chandra : बांगलादेशात हिंदू नेत्याचा कारागृहात मृत्यू; कुटुंबाचा आरोप- वेळेवर योग्य उपचार न मिळाल्याने जीव गेला
• अजितदादांची पायाभरणी आणि नंतरची सहानुभूती यामुळे पुणे जिल्ह्यात चालली राष्ट्रवादीची हवा, भाजपनेही दिला होता “बाय”!